Η ζωή μετά την αρθροπλαστική ισχίου είναι για τους περισσότερους ασθενείς πιο ελεύθερη από ό,τι ήταν τα τελευταία χρόνια πριν από την επέμβαση. Ο πόνος που περιόριζε το περπάτημα και τον ύπνο υποχωρεί, και τα ερωτήματα αλλάζουν: πότε μπορώ να οδηγήσω, να γυρίσω στη δουλειά, να ταξιδέψω ή να ξαναρχίσω την άσκηση; Η ίδια η επέμβαση και η νοσηλεία περιγράφονται στη σελίδα για την αρθροπλαστική ισχίου. Εδώ θα βρείτε πρακτικές απαντήσεις για την καθημερινότητα τους επόμενους μήνες και χρόνια.
Ζωή μετά την αρθροπλαστική ισχίου με μια ματιά
- Μετά την αρθροπλαστική ισχίου οι περισσότεροι ασθενείς επιστρέφουν στις βασικές καθημερινές δραστηριότητες μέσα σε λίγες εβδομάδες.
- Η οδήγηση ξαναρχίζει συνήθως σε 4 έως 6 εβδομάδες, όταν η αντίδραση στο φρένο είναι ασφαλής.
- Περπάτημα, κολύμβηση, ποδήλατο και γκολφ ενθαρρύνονται· τα αθλήματα με επαφή και άλματα αποφεύγονται.
- Ο ύπνος στο πλάι και η σεξουαλική δραστηριότητα επανέρχονται σταδιακά, με προσοχή σε ακραίες θέσεις τις πρώτες εβδομάδες.
- Στις πτήσεις χρειάζονται μέτρα πρόληψης θρόμβωσης, ιδίως τους πρώτους μήνες.
- Η πρόθεση προστατεύεται μακροπρόθεσμα με έλεγχο βάρους, πρόληψη πτώσεων και λοιμώξεων και τακτική παρακολούθηση.
Τι αλλάζει στη ζωή μετά την αρθροπλαστική ισχίου;
Η τεχνητή άρθρωση δεν είναι εύθραυστη. Σχεδιάζεται για να αντέχει τα φορτία της καθημερινής ζωής για πολλά χρόνια. Αυτό που χρειάζεται χρόνο είναι οι μαλακοί ιστοί γύρω από το ισχίο (μύες, θύλακος, τένοντες), που πρέπει να επουλωθούν και να δυναμώσουν τους πρώτους μήνες. Μακροπρόθεσμα, αξίζει απλώς να αποφεύγετε τις υπερβολικές καταπονήσεις.
Οι χρόνοι που ακολουθούν είναι ενδεικτικοί. Επηρεάζονται από τη χειρουργική προσπέλαση, την ποιότητα του οστού, τη φυσική σας κατάσταση πριν από την επέμβαση και την εφαρμογή πρωτοκόλλων Fast Track. Η ελάχιστα επεμβατική τεχνική και η ρομποτική αρθροπλαστική ισχίου, που βοηθά στην ακριβή τοποθέτηση των εμφυτευμάτων και στην εξισορρόπηση του μήκους των σκελών, συχνά επιταχύνουν την επιστροφή στις δραστηριότητες. Αν η αντικατάσταση έγινε μετά από κάταγμα με ημιολική αρθροπλαστική ισχίου, ο ρυθμός είναι συνήθως πιο αργός. Σε κάθε περίπτωση, οι οδηγίες του χειρουργού σας έχουν προτεραιότητα.
Χρονοδιάγραμμα επιστροφής σε δραστηριότητες
| Δραστηριότητα | Ενδεικτικός χρόνος | Σημειώσεις |
|---|---|---|
| Περπάτημα με βοήθημα | Από την ημέρα της επέμβασης ή την επομένη | Πατερίτσες ή περιπατητήρας τις πρώτες εβδομάδες |
| Περπάτημα χωρίς βοήθημα | Συνήθως 3 έως 6 εβδομάδες | Όταν δεν υπάρχει χωλότητα |
| Σκάλες | Από τις πρώτες ημέρες | Ανεβαίνετε με το υγιές πόδι, κατεβαίνετε με το χειρουργημένο |
| Ελαφριές δουλειές του σπιτιού | 2 έως 4 εβδομάδες | Χωρίς βαθύ σκύψιμο |
| Εργασία γραφείου | Συνήθως 3 έως 6 εβδομάδες | Ψηλή καρέκλα, συχνά διαλείμματα για βάδιση |
| Οδήγηση | Συνήθως 4 έως 6 εβδομάδες | Νωρίτερα σε αριστερό ισχίο με αυτόματο κιβώτιο, μετά από έγκριση |
| Στατικό ποδήλατο | Συνήθως 3 έως 6 εβδομάδες | Ψηλή σέλα, χωρίς αντίσταση στην αρχή |
| Κολύμβηση | Μετά την πλήρη επούλωση του τραύματος, συνήθως 4 έως 6 εβδομάδες | Το πρόσθιο αποφεύγεται αρχικά λόγω της κίνησης των ποδιών |
| Πτήσεις μικρής διάρκειας | Συνήθως μετά από 4 έως 6 εβδομάδες | Κινητοποίηση κατά τη διάρκεια της πτήσης |
| Υπεραστικές πτήσεις | Συνήθως μετά από 6 έως 12 εβδομάδες | Πρόληψη θρόμβωσης σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού |
| Ποδήλατο δρόμου, γκολφ, πεζοπορία | Συνήθως γύρω στους 3 μήνες | Σταδιακή αύξηση της διάρκειας |
| Χειρωνακτική εργασία | Συνήθως 3 μήνες ή περισσότερο | Ανάλογα με το φορτίο και τη μυϊκή δύναμη |
Πότε μπορείτε να οδηγήσετε ξανά;
Στην οδήγηση το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι η πρόθεση αλλά ο χρόνος αντίδρασης. Πρέπει να μπορείτε να πατήσετε απότομα φρένο χωρίς πόνο και δισταγμό. Συνήθως αυτό είναι εφικτό 4 έως 6 εβδομάδες μετά από επέμβαση στο δεξί ισχίο. Αν χειρουργήθηκε το αριστερό και το αυτοκίνητο έχει αυτόματο κιβώτιο, η επιστροφή μπορεί να γίνει νωρίτερα.
- Μην οδηγείτε όσο παίρνετε παυσίπονα που προκαλούν υπνηλία.
- Καθίστε πρώτα στο κάθισμα και μετά περιστρέψτε μαζί και τα δύο πόδια προς τα μέσα.
- Ρυθμίστε το κάθισμα ώστε να μη βυθίζεστε χαμηλά· ένα σταθερό μαξιλάρι βοηθά.
- Στα μεγάλα ταξίδια σταματάτε περίπου κάθε μία ώρα για λίγα λεπτά περπάτημα.
Επιστροφή στη δουλειά
Ο χρόνος επιστροφής εξαρτάται κυρίως από το είδος της εργασίας. Σε δουλειά γραφείου πολλοί ασθενείς επιστρέφουν σε 3 έως 6 εβδομάδες, ιδιαίτερα αν υπάρχει δυνατότητα εργασίας από το σπίτι τις πρώτες ημέρες. Σε εργασίες με πολύωρη ορθοστασία, συνεχείς μετακινήσεις ή σήκωμα βαρών, ο χρόνος είναι συνήθως μεγαλύτερος, γύρω στους τρεις μήνες.
- Προτιμήστε καρέκλα με μπράτσα, σε ύψος που το ισχίο να βρίσκεται λίγο ψηλότερα από το γόνατο.
- Σηκωθείτε και περπατήστε λίγα λεπτά κάθε 30 έως 45 λεπτά.
- Αν η δουλειά σας περιλαμβάνει σκύψιμο ή μεταφορά φορτίων, συζητήστε με τον γιατρό σας μια σταδιακή επιστροφή.
Άθληση μετά την αρθροπλαστική ισχίου: τι επιτρέπεται και τι αποφεύγεται
Η άσκηση είναι μέρος της θεραπείας. Ενισχύει τους μύες που σταθεροποιούν την πρόθεση, βελτιώνει την ισορροπία και βοηθά στον έλεγχο του βάρους. Η βασική αρχή είναι απλή: προτιμάτε δραστηριότητες χαμηλής κρούσης και αποφεύγετε όσες περιλαμβάνουν άλματα, συγκρούσεις και απότομες στροφές.
Δραστηριότητες που συνιστώνται
- Περπάτημα στο επίπεδο και σε ήπια ανηφόρα. Τα οφέλη του καθημερινού περπατήματος ισχύουν ακόμη περισσότερο μετά από αρθροπλαστική.
- Κολύμβηση και ασκήσεις μέσα στο νερό.
- Στατικό ποδήλατο και, αργότερα, ποδήλατο δρόμου σε ομαλές διαδρομές.
- Ελλειπτικό μηχάνημα, γκολφ, χορός, ήπια πεζοπορία με μπατόν.
- Ασκήσεις ενδυνάμωσης με ελαφριά βάρη και προσαρμοσμένο πιλάτες.
Με προσοχή και προηγούμενη εμπειρία
Τένις σε διπλό, σκι σε εύκολες πίστες και ιππασία επιτρέπονται συνήθως μόνο σε όσους τα έκαναν ήδη πριν από την επέμβαση και μετά από έγκριση του χειρουργού. Ένας έμπειρος σκιέρ και ένας αρχάριος δεν έχουν τον ίδιο κίνδυνο πτώσης στην ίδια πίστα.
Δραστηριότητες που αποφεύγονται
- Συστηματικό τρέξιμο, ιδιαίτερα σε σκληρό έδαφος.
- Ποδόσφαιρο, μπάσκετ, βόλεϊ και άλλα αθλήματα επαφής ή αλμάτων.
- Πολεμικές τέχνες και squash.
- Βαθιά καθίσματα με βάρος και ασκήσεις που φέρνουν το ισχίο σε ακραία κάμψη και στροφή.
Σε ποια θέση είναι ασφαλές να κοιμάστε;
Τις πρώτες εβδομάδες ο ύπνος ανάσκελα είναι συνήθως η πιο άνετη και ασφαλής θέση. Αν προτιμάτε το πλάι, ξαπλώστε στην υγιή πλευρά με ένα μαξιλάρι ανάμεσα στα γόνατα, ώστε το χειρουργημένο πόδι να μην πέφτει προς τα μέσα. Στην πλευρά της επέμβασης μπορείτε συνήθως να ξαπλώσετε όταν υποχωρήσει η ευαισθησία στο τραύμα, συχνά μετά από 4 έως 6 εβδομάδες.
Οι διαταραχές ύπνου είναι συχνές τον πρώτο καιρό, λόγω της ενόχλησης και της αλλαγής θέσης. Μια σταθερή ρουτίνα, ένα στρώμα που δεν βουλιάζει και το αναλγητικό πριν από τον ύπνο, αν σας το έχει συστήσει ο γιατρός, βοηθούν σημαντικά.
Σεξουαλική ζωή μετά την επέμβαση
Είναι ένα θέμα που πολλοί ασθενείς διστάζουν να θέσουν, αν και είναι απολύτως φυσιολογικό να τους απασχολεί. Οι περισσότεροι μπορούν να επανέλθουν στη σεξουαλική δραστηριότητα όταν νιώθουν άνετα, συνήθως μετά από 4 έως 6 εβδομάδες και εφόσον το τραύμα έχει επουλωθεί.
Τις πρώτες εβδομάδες προτιμώνται θέσεις που δεν φέρνουν το χειρουργημένο ισχίο σε έντονη κάμψη, στροφή προς τα μέσα ή διασταύρωση του ποδιού. Η θέση ανάσκελα για τον ασθενή είναι συνήθως η πιο ασφαλής αρχικά. Οι συστάσεις διαφέρουν ανάλογα με τη χειρουργική προσπέλαση, γι’ αυτό μη διστάσετε να ρωτήσετε τον χειρουργό σας στον μετεγχειρητικό έλεγχο.
Ταξίδια με αεροπλάνο
Η πτήση δεν βλάπτει την πρόθεση. Ο λόγος για προσοχή είναι ο αυξημένος κίνδυνος φλεβικής θρόμβωσης τους πρώτους μήνες μετά από αρθροπλαστική, που ενισχύεται από την πολύωρη ακινησία στο κάθισμα.
- Συζητήστε με τον γιατρό σας τον χρόνο του ταξιδιού και την ανάγκη για αντιπηκτική αγωγή ή κάλτσες διαβαθμισμένης συμπίεσης.
- Προτιμήστε θέση στον διάδρομο ή με περισσότερο χώρο για τα πόδια.
- Σηκωθείτε και περπατήστε κάθε μία έως δύο ώρες· όταν κάθεστε, κινείτε τακτικά τις ποδοκνημικές.
- Πίνετε αρκετό νερό και περιορίστε το αλκοόλ.
- Ζητήστε βοήθεια με τις βαλίτσες τις πρώτες εβδομάδες.
Η μεταλλική πρόθεση μπορεί να ενεργοποιήσει τον ανιχνευτή μετάλλων στον έλεγχο ασφαλείας του αεροδρομίου. Αρκεί να ενημερώσετε το προσωπικό· συνήθως ακολουθεί ένας σύντομος έλεγχος με φορητό ανιχνευτή.
Πώς προστατεύετε την πρόθεση μακροπρόθεσμα;
Οι σύγχρονες προθέσεις ισχίου έχουν μεγάλη διάρκεια ζωής. Σύμφωνα με τη διεθνή βιβλιογραφία, η μεγάλη πλειονότητα λειτουργεί ικανοποιητικά για 15 έως 20 χρόνια ή και περισσότερο. Μερικές απλές συνήθειες συμβάλλουν σε αυτή τη μακροζωία:
- Έλεγχος βάρους: λιγότερο σωματικό βάρος σημαίνει λιγότερη φθορά στις επιφάνειες τριβής.
- Ενδυνάμωση των γλουτιαίων: οι ισχυροί απαγωγοί σταθεροποιούν την άρθρωση και μειώνουν τη χωλότητα.
- Πρόληψη πτώσεων: καλός φωτισμός, χωρίς χαλιά που γλιστρούν, χειρολαβές στο μπάνιο, σταθερά παπούτσια.
- Πρόληψη λοιμώξεων: πριν από οδοντιατρικές ή άλλες επεμβατικές πράξεις ενημερώνετε τον γιατρό ότι έχετε πρόθεση, για να κριθεί αν χρειάζεται προληπτική αντιβίωση. Κάθε λοίμωξη αντιμετωπίζεται έγκαιρα.
- Τακτική παρακολούθηση: κλινικός και ακτινολογικός έλεγχος στα διαστήματα που ορίζει ο χειρουργός, ακόμη κι αν δεν έχετε ενοχλήσεις.
Η ακριβής τοποθέτηση των εμφυτευμάτων επηρεάζει επίσης τη διάρκειά τους, γι’ αυτό τεχνολογίες όπως ο ψηφιακός πλοηγός στις αρθροπλαστικές γόνατος και ισχίου έχουν αξία ήδη από την ημέρα της επέμβασης. Ένα παράδειγμα γρήγορης κινητοποίησης θα βρείτε στο περιστατικό αρθροπλαστικής ισχίου που έχει δημοσιευτεί.
Πότε να απευθυνθείτε σε ορθοπαιδικό
- Εμφανιστεί νέος πόνος στο ισχίο ή στη βουβωνική χώρα μετά από διάστημα χωρίς ενοχλήσεις.
- Νιώσετε ήχο «κλικ», αίσθημα ότι το ισχίο φεύγει από τη θέση του ή αλλαγή στο μήκος του ποδιού.
- Το τραύμα κοκκινίσει, βγάζει υγρό ή έχετε πυρετό.
- Πρηστεί και πονέσει η γάμπα ή εμφανίσετε δύσπνοια (χρειάζεται άμεση ιατρική εκτίμηση).
- Μετά από πτώση δεν μπορείτε να πατήσετε.
- Αρχίσει να πονά το άλλο ισχίο, κάτι συχνό όταν υπάρχει οστεοαρθρίτιδα ισχίου και στις δύο πλευρές.
Ο αθλητίατρος και ορθοπαιδικός χειρουργός Αναστάσιος Δεληγεώργης
Η επιστροφή σε μια ενεργή ζωή μετά την αρθροπλαστική ισχίου είναι ο στόχος που καθορίζει την προσέγγιση του Αναστάσιου Δεληγεώργη. Πρώην Πανελληνιονίκης στα 800 και 400 μέτρα, συνεχίζει να τρέχει σε αγώνες δρόμου και τριάθλου και γνωρίζει από πρώτο χέρι τη σημασία της κίνησης. Είναι κάτοχος του IOC Diploma in Sports Medicine, πιστοποιημένος στο ρομποτικό σύστημα MAKO για αρθροπλαστικές ισχίου και γόνατος και Αναπληρωτής Διευθυντής της Γ’ Ορθοπαιδικής Κλινικής του νοσοκομείου ΥΓΕΙΑ. Συνδυάζει ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές με πρωτόκολλα ταχείας αποκατάστασης. Γνωρίστε περισσότερα στο βιογραφικό του Δρ. Δεληγεώργη.
Συχνές ερωτήσεις για τη ζωή μετά την αρθροπλαστική ισχίου
Υπάρχουν κινήσεις που πρέπει να αποφεύγω για πάντα;
Οι περισσότεροι περιορισμοί αφορούν τις πρώτες εβδομάδες, όσο επουλώνονται οι μαλακοί ιστοί. Μακροπρόθεσμα συνιστάται να αποφεύγετε τις ακραίες θέσεις, όπως το πολύ βαθύ κάθισμα με ταυτόχρονη στροφή του ποδιού προς τα μέσα, καθώς και τις δραστηριότητες υψηλής κρούσης. Οι συγκεκριμένες οδηγίες εξαρτώνται από τη χειρουργική προσπέλαση και τον τύπο της πρόθεσης, γι’ αυτό θα σας τις εξηγήσει ο χειρουργός σας.
Μπορώ να γονατίσω ή να καθίσω οκλαδόν;
Το γονάτισμα δεν επιβαρύνει ιδιαίτερα το ισχίο, αλλά τις πρώτες εβδομάδες καλό είναι να γίνεται με στήριγμα και πάνω σε μαλακή επιφάνεια. Το βαθύ κάθισμα οκλαδόν και τα πολύ χαμηλά σκαμπό φέρνουν την άρθρωση σε μεγάλη κάμψη και συνήθως αποφεύγονται τουλάχιστον τους πρώτους μήνες. Για να πιάνετε αντικείμενα από το πάτωμα, χρησιμοποιήστε μια μακριά λαβίδα.
Θα ξανατρέξω μετά την αρθροπλαστική ισχίου;
Το συστηματικό τρέξιμο δεν συνιστάται συνήθως, γιατί οι επαναλαμβανόμενες κρούσεις αυξάνουν τη φθορά της πρόθεσης. Ορισμένοι έμπειροι δρομείς επιστρέφουν σε ήπιο, περιστασιακό τρέξιμο μετά από εξατομικευμένη εκτίμηση, γνωρίζοντας τους πιθανούς κινδύνους. Για τους περισσότερους, το γρήγορο περπάτημα, το ποδήλατο, το ελλειπτικό και η κολύμβηση προσφέρουν εξαιρετική καρδιοαναπνευστική άσκηση με πολύ μικρότερη επιβάρυνση.
Πότε μπορώ να κάνω μπάνιο στη θάλασσα;
Συνήθως όταν το τραύμα έχει επουλωθεί πλήρως και έχουν αφαιρεθεί τα ράμματα ή οι αγκτήρες, κάτι που συμβαίνει συχνά μετά από 4 έως 6 εβδομάδες. Προσοχή στην είσοδο και στην έξοδο από τη θάλασσα, γιατί τα βότσαλα, τα βράχια και τα κύματα αυξάνουν τον κίνδυνο πτώσης. Τους πρώτους μήνες προτιμήστε ήρεμη, αμμουδερή παραλία και παπούτσια θαλάσσης.
Θα νιώθω ότι το ισχίο μου είναι τεχνητό;
Οι περισσότεροι ασθενείς, μετά από λίγους μήνες, ξεχνούν σε μεγάλο βαθμό την πρόθεση στις καθημερινές τους δραστηριότητες. Κάποιοι αντιλαμβάνονται ήπια ενόχληση μετά από έντονη δραστηριότητα ή μια μικρή διαφορά στη μυϊκή δύναμη, που βελτιώνεται με την άσκηση. Ο πόνος της αρθρίτιδας πάντως υποχωρεί συνήθως από τις πρώτες εβδομάδες.
Χρειάζομαι ειδικό έγγραφο για την πρόθεση όταν ταξιδεύω;
Συνήθως δεν απαιτείται κάποιο επίσημο έγγραφο. Αρκεί να ενημερώσετε το προσωπικό ασφαλείας ότι έχετε μεταλλική πρόθεση ισχίου. Ορισμένοι ασθενείς προτιμούν να έχουν μαζί τους το εξιτήριο της επέμβασης ή ένα σύντομο ιατρικό σημείωμα, ιδιαίτερα σε ταξίδια μακριά από τον τόπο κατοικίας τους. Τα στοιχεία του εμφυτεύματος είναι χρήσιμα και για κάθε γιατρό που θα σας εξετάσει εκεί.
Αν έχετε υποβληθεί σε αρθροπλαστική ισχίου και θέλετε εξατομικευμένο πλάνο επιστροφής σε οδήγηση, εργασία ή άθληση, ή αν σκέφτεστε την επέμβαση και θέλετε να μάθετε τι σας περιμένει, ο Δρ. Δεληγεώργης δέχεται στα ιατρεία του σε Μαρούσι και Αμπελόκηπους. Δείτε τα στοιχεία επικοινωνίας ή κλείστε ραντεβού online.