Ρομποτική Αρθροπλαστική Ισχίου

Ρομποτική αρθροπλαστική ισχίου με μια ματιά

• Η ρομποτική αρθροπλαστική ισχίου με το σύστημα MAKO βασίζεται σε εξατομικευμένο τρισδιάστατο σχέδιο που δημιουργείται από αξονική τομογραφία του ασθενούς.
• Ο ρομποτικός βραχίονας δεν χειρουργεί μόνος του: τον καθοδηγεί ο χειρουργός, ενώ το σύστημα περιορίζει την κίνηση μέσα στα όρια του πλάνου.
• Το κύριο όφελος είναι η σταθερά ακριβής τοποθέτηση της κοτύλης και ο έλεγχος του μήκους του σκέλους σε χιλιοστά κατά τη διάρκεια της επέμβασης.
• Ωφελούνται ιδιαίτερα ασθενείς με δυσπλασία, παραμορφώσεις, παθήσεις της σπονδυλικής στήλης ή υψηλές λειτουργικές απαιτήσεις.
• Η νοσηλεία και η αποκατάσταση ακολουθούν τα σύγχρονα πρωτόκολλα ταχείας κινητοποίησης, με βάδιση από την πρώτη ημέρα.

Τι είναι η Αρθροπλαστική Ισχίου;

Η αρθροπλαστική ισχίου είναι μια χειρουργική επέμβαση αντικατάστασης των κατεστραμμένων επιφανειών της άρθρωσης με εμφυτεύματα πολύ ανθεκτικά και συμβατά με τον οργανισμό.

Η πιο συνηθισμένη αιτία πόνου στο ισχίο είναι η αρθρίτιδα, μια πάθηση που προκαλεί φθορά και καταστροφή του χόνδρου και των οστών. Εξαιτίας της, ο χόνδρος που προστατεύει την κεφαλή του μηριαίου και την υποδοχή της στην κοτύλη της λεκάνης, σταδιακά καταστρέφεται και ακόμα και το περπάτημα γίνεται επώδυνο, καθώς τα οστά τρίβονται μεταξύ τους. Εφόσον η συντηρητική αγωγή δεν προσφέρει ανακούφιση από τα συμπτώματα, η αρθροπλαστική ισχίου ενδείκνυται για ασθενείς που υποφέρουν από οστεοαρθρίτιδα σε σημείο που να επηρεάζεται η ποιότητα ζωής τους και να περιορίζονται οι καθημερινές τους δραστηριότητες.

Στην Ολική αρθροπλαστική ισχίου ο κατεστραμμένος χόνδρος και το υποχόνδριο οστό απομακρύνονται και αντικαθίστανται από κατάλληλα εμφυτεύματα, σχεδιασμένα να λειτουργούν όπως η φυσιολογική άρθρωση του ισχίου.

Τι είναι η Ρομποτική Αρθροπλαστική Ισχίου;

Η ρομποτική αρθροπλαστική ισχίου αποτελεί την εξέλιξη της αρθροπλαστικής ισχίου. Με το τελευταίας γενιάς σύστημα ρομποτικής υποβοήθησης ΜΑΚΟ του νοσοκομείου ΥΓΕΙΑ μπορούν να πραγματοποιηθούν επεμβάσεις Ολικής αρθροπλαστικής με μεγάλη ακρίβεια, ελάχιστη επεμβατικότητα και αποτέλεσμα που να προσομοιάζει το ανθρώπινο ισχίο. Η τεχνολογία ΜΑΚΟ, με τη χρήση του ρομποτικού βραχίονα, βοηθάει τον χειρουργό να κάνει την αρθροπλαστική με ακρίβεια χιλιοστού στην προπαρασκευή των οστών και την τοποθέτηση των εμφυτευμάτων.

Ποιος είναι ο προεγχειρητικός σχεδιασμός;

Πριν το χειρουργείο, γίνεται μια αξονική τομογραφία ισχίου βάσει της οποίας θα αναπαραχθεί στον υπολογιστή ένα τρισδιάστατο ψηφιακό μοντέλο της μοναδικής ανατομίας του ασθενούς. Αυτό το εικονικό μοντέλο φορτώνεται στο λογισμικό του ΜΑΚΟ και χρησιμοποιείται για να σχεδιάσει ο ορθοπαιδικός χειρουργός ένα λεπτομερές, εξατομικευμένο και τρισδιάστατο προεγχειρητικό πλάνο (εικονική προσομοίωση του χειρουργείου).

Ποια η διαδικασία κατα τη διάρκεια του χειρουργείου;

Στη διάρκεια του χειρουργείου, ο χειρουργός κατευθύνει τον ρομποτικά υποβοηθούμενο βραχίονα σύμφωνα με το εξατομικευμένο ψηφιακό πλάνο που έχει προηγηθεί. Η ρομποτική τεχνολογία του δίνει τη δυνατότητα να τροποποιήσει το προεγχειρητικό πλάνο όταν αυτό απαιτείται.

Αφού ο χειρουργός προετοιμάσει το οστό για να δεχτεί το εμφύτευμα, το ΜΑΚΟ τον κατευθύνει τρισδιάστατα στην προκαθορισμένη περιοχή και δεν τον αφήνει να κινηθεί έξω από τα προσχεδιασμένα όρια (σταματάει αυτόματα η λειτουργία του συστήματος όταν διαπιστώνεται απόκλιση). Επιτυγχάνεται έτσι η ακριβής τοποθέτηση των εμφυτεύσιμων υλικών, η σωστή ευθυγράμμιση της κοτύλης (μέρος του μεγάλου οστού της λεκάνης και «υποδοχέας» της κεφαλής του μηριαίου) και η ακριβής αποκατάσταση του μήκους του ισχίου-σκέλους έτσι ώστε να μην υπάρχει διαφορά μήκους μεταξύ των κάτω άκρων.

Η κεφαλή του μηριαίου αντικαθίσταται από ένα μεταλλικό στέλεχος και μια τεχνητή σφαίρα που εφαρμόζει στην κορυφή του στελέχους. Στην κοιλότητα του ισχίου (κοτύλη) προσαρμόζεται ένα μεταλλικό τεμάχιο σαν «κούπα», το οποίο είναι επενδεδυμένο με ανθεκτικό πολυαιθυλένιο. Η ακριβής τοποθέτηση της νέας άρθρωσης με τη βοήθεια του συστήματος ρομποτικής υποβοήθησης αυξάνει εξαιρετικά τη διάρκεια των εμφυτεύσιμων υλικών στο χρόνο.

Τι πρέπει να προσέχετε μετεγχειρητικά;

Μετά το χειρουργείο, ο ασθενής μεταφέρεται στο δωμάτιο του και μερικές ώρες μετά, αρχίζει η κινητοποίηση του ισχίου. Στις περισσότερες περιπτώσεις, θα μπορεί να φορτίσει το πόδι του άμεσα και να περπατήσει με ή χωρίς υποβοήθηση σε λιγότερο από 24 ώρες. Στο νοσοκομείο μπορεί να μείνει μία (1) με δύο (2) ημέρες ανάλογα με το ιατρικο του ιστορικό, την κλινική του κατάσταση και με γνώμονα πάντα την ασφάλειά του.

Ένας φυσικοθεραπευτής θα βοηθήσει στην κινητοποίηση και θα δώσει οδηγίες για ασκήσεις εύρους κίνησης και ενδυνάμωσης. Ο χρόνος επιστροφής στις καθημερινές δραστηριότητες διαφέρει από άτομο σε άτομο και αυτό εξαρτάται από το βαθμό καταπόνησης των αρθρώσεων, τη χρονιότητα του προβλήματος, το βάρος, την ηλικία, τη φυσική κατάσταση κ.ά.

Ποια είναι τα πλεονεκτήματα της Ρομποτικής Αρθροπλαστικής Ισχίου;

• Ακρίβεια χιλιοστού στην τοποθέτηση των εμφυτευμάτων και στην απόλυτη ευθυγράμμισή τους
• Μικρότερη καταστροφή οστού και μαλακών μορίων
• Ελάχιστη επεμβατικότητα-Πολύ μικρότερες τομές
• Μικρότερη απώλεια αίματος
• Ελαχιστοποίηση επιπλοκών και ανάγκης επανεπέμβασης
• Άμεση κινητοποίηση
• Λιγότερος μετεγχειρητικός πόνος
• Μικρότερος χρόνος νοσηλείας (1-2 ημέρες)
• Ταχύτερη αποκατάσταση
• Φυσική αίσθηση της άρθρωσης
• Μακροχρόνια αποτελέσματα

Πώς λειτουργεί στην πράξη η ρομποτική αρθροπλαστική ισχίου MAKO

Η ρομποτική αρθροπλαστική ισχίου (MAKO) δεν αλλάζει τον στόχο της επέμβασης, που παραμένει η αντικατάσταση της φθαρμένης άρθρωσης με πρόθεση. Αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζεται και εκτελείται: ό,τι στην κλασική τεχνική εκτιμάται με το μάτι και με μηχανικούς οδηγούς, εδώ μετριέται και επιβεβαιώνεται ψηφιακά σε κάθε στάδιο.

Από την αξονική τομογραφία στο τρισδιάστατο πλάνο

Η αξονική τομογραφία γίνεται λίγες ημέρες ή εβδομάδες πριν από το χειρουργείο, με ειδικό πρωτόκολλο που καλύπτει τη λεκάνη, το ισχίο και το γόνατο. Από τις εικόνες δημιουργείται το ψηφιακό μοντέλο, πάνω στο οποίο ο χειρουργός καθορίζει:

• Το ακριβές μέγεθος της κοτύλης και του μηριαίου στειλεού, πριν καν ανοιχτεί η άρθρωση.
• Τη θέση του νέου κέντρου περιστροφής του ισχίου.
• Την κλίση και την πρόσθια απόκλιση (anteversion) της κοτύλης.
• Το πόσο θα αλλάξει το μήκος του σκέλους και η πλάγια απόσταση του μηριαίου από τη λεκάνη (offset).
• Την κάλυψη της κοτύλης από υγιές οστό, κάτι ιδιαίτερα κρίσιμο στη δυσπλασία.

Η καταγραφή της ανατομίας στο χειρουργείο

Στην αρχή της επέμβασης τοποθετούνται μικροί αισθητήρες στη λεκάνη και ο χειρουργός «αγγίζει» με ειδικό ακροφύσιο συγκεκριμένα σημεία του οστού. Έτσι το σύστημα ταυτίζει την πραγματική ανατομία με το ψηφιακό μοντέλο. Από εκεί και πέρα, κάθε κίνηση των εργαλείων παρακολουθείται σε πραγματικό χρόνο στην οθόνη.

Ο ρομποτικός βραχίονας χρησιμοποιείται κυρίως για τη διαμόρφωση της κοτύλης με το γλύφανο και για την ενσφήνωση του κελύφους της στη σωστή γωνία. Στην πλευρά του μηριαίου, το σύστημα μετρά διαρκώς τη θέση του στειλεού και δείχνει πώς επηρεάζει το μήκος και το offset, ώστε να γίνουν οι διορθώσεις πριν από την τελική τοποθέτηση.

Γιατί μετράει τόσο η ακρίβεια τοποθέτησης της κοτύλης;

Η κοτύλη είναι το «σπίτι» μέσα στο οποίο κινείται η νέα κεφαλή. Αν τοποθετηθεί με λάθος κλίση ή στροφή, ακόμη και μερικές μοίρες, μπορεί να προκληθεί πρόσκρουση των εμφυτευμάτων μεταξύ τους στις ακραίες κινήσεις. Η πρόσκρουση αυτή αυξάνει τον κίνδυνο εξαρθρήματος, επιταχύνει τη φθορά του ενθέτου και σε κεραμικές επιφάνειες μπορεί να προκαλέσει θόρυβο.

Στη διεθνή βιβλιογραφία περιγράφεται μια «ασφαλής ζώνη» προσανατολισμού της κοτύλης. Μελέτες που συγκρίνουν τις δύο τεχνικές δείχνουν ότι με τη ρομποτική υποβοήθηση η κοτύλη τοποθετείται εντός του επιθυμητού εύρους με μεγαλύτερη συνέπεια και λιγότερες ακραίες αποκλίσεις, ακόμη και σε δύσκολες ανατομίες.

Η σχέση λεκάνης και σπονδυλικής στήλης

Η λεκάνη δεν μένει ακίνητη: αλλάζει κλίση όταν περνάτε από την όρθια στην καθιστή θέση. Σε ασθενείς με δυσκαμψία της οσφυϊκής μοίρας ή με προηγούμενη σπονδυλοδεσία η κίνηση αυτή περιορίζεται, και μια κοτύλη που φαίνεται σωστή στην ακτινογραφία μπορεί να είναι λάθος προσανατολισμένη στην πράξη. Ο λεπτομερής τρισδιάστατος σχεδιασμός βοηθά να ληφθεί υπόψη αυτή η ιδιαιτερότητα.

Ισοσκελισμός μήκους σκελών και αποκατάσταση του offset

Η ανισοσκελία είναι από τις συχνότερες αιτίες δυσαρέσκειας μετά από αρθροπλαστική, ακόμη και όταν η πρόθεση λειτουργεί άψογα. Ένα πόδι αισθητά μακρύτερο μπορεί να προκαλέσει χωλότητα, πόνο στη μέση και αίσθηση αστάθειας.

Εξίσου σημαντικό είναι το offset, δηλαδή η απόσταση του μηριαίου από τη μέση γραμμή του σώματος. Αν μειωθεί, οι απαγωγοί μύες χαλαρώνουν, το ισχίο γίνεται λιγότερο σταθερό και το βάδισμα κουρασμένο. Αν αυξηθεί υπερβολικά, μπορεί να εμφανιστεί πόνος στο πλάι του ισχίου. Με το MAKO, ο χειρουργός βλέπει σε χιλιοστά πώς αλλάζουν και τα δύο μεγέθη και τα προσαρμόζει πριν από την τελική τοποθέτηση.

Χρήσιμο να γνωρίζετε: τις πρώτες εβδομάδες πολλοί ασθενείς νιώθουν το χειρουργημένο πόδι «μακρύτερο», ακόμη και όταν οι μετρήσεις είναι ίσες. Αυτό οφείλεται συνήθως στη στάση της λεκάνης και στους μυς που είχαν συρρικνωθεί από την αρθρίτιδα, και υποχωρεί καθώς προχωρά η φυσικοθεραπεία.

Ρομποτική ή συμβατική αρθροπλαστική ισχίου: σύγκριση

Και οι δύο μέθοδοι χρησιμοποιούν σύγχρονες, δοκιμασμένες προθέσεις και, στα χέρια έμπειρου χειρουργού, δίνουν καλά αποτελέσματα. Η διαφορά βρίσκεται κυρίως στον σχεδιασμό και στην προβλεψιμότητα της τοποθέτησης.

Τα στοιχεία για τη μακροχρόνια διάρκεια των ρομποτικά τοποθετημένων προθέσεων συνεχίζουν να συγκεντρώνονται. Η λογική όμως είναι σαφής: η σωστή γεωμετρία είναι από τους βασικούς παράγοντες που επηρεάζουν τη φθορά και τη σταθερότητα με τα χρόνια.

Όσα αφορούν την επέμβαση γενικά, όπως οι τύποι προθέσεων, οι χειρουργικές προσπελάσεις, οι προφυλάξεις εξαρθρήματος και το αναλυτικό πρόγραμμα αποκατάστασης ανά εβδομάδα, περιγράφονται στη σελίδα για την ολική αρθροπλαστική ισχίου. Ισχύουν και για τη ρομποτική τεχνική.

Ποιοι ωφελούνται περισσότερο από τη ρομποτική αρθροπλαστική ισχίου;

Η ένδειξη για αρθροπλαστική είναι ίδια με την κλασική μέθοδο: συνήθως προχωρημένη αρθρίτιδα ισχίου που δεν ανταποκρίνεται πλέον στη συντηρητική θεραπεία. Η ρομποτική υποβοήθηση προσφέρει όμως ιδιαίτερη αξία σε ορισμένες ομάδες ασθενών:

• Αναπτυξιακή δυσπλασία του ισχίου, όπου η κοτύλη είναι ρηχή και η σωστή θέση της πρόθεσης δύσκολο να εκτιμηθεί.
• Μετατραυματικές παραμορφώσεις ή προηγούμενες οστεοτομίες που αλλοιώνουν τα φυσιολογικά οδηγά σημεία.
• Παθήσεις της σπονδυλικής στήλης ή προηγούμενη σπονδυλοδεσία, που επηρεάζουν την κίνηση της λεκάνης.
• Σημαντική ανισοσκελία πριν από το χειρουργείο, που χρειάζεται ακριβή διόρθωση.
• Νεότεροι και δραστήριοι ασθενείς, για τους οποίους η μακροχρόνια διάρκεια της πρόθεσης έχει μεγάλη σημασία.
• Αυξημένος δείκτης μάζας σώματος, όπου τα εξωτερικά οδηγά σημεία είναι δυσκολότερο να εντοπιστούν.

Αντίθετα, στα επείγοντα κατάγματα του αυχένα του μηριαίου σε ηλικιωμένους, όπου δεν υπάρχει χρόνος για προγραμματισμένο σχεδιασμό, συνήθως εφαρμόζεται η ημιολική αρθροπλαστική ισχίου. Αν ο πόνος στο ισχίο δεν έχει ακόμη διερευνηθεί, η πρώτη κίνηση είναι η σωστή διάγνωση και όχι η επιλογή τεχνικής.

Τι αλλάζει για εσάς ως ασθενή

Πριν από την επέμβαση

Η μόνη επιπλέον υποχρέωση είναι η αξονική τομογραφία. Σε πολλές περιπτώσεις ο χειρουργός μπορεί να σας δείξει το τρισδιάστατο πλάνο, ώστε να καταλάβετε πώς θα τοποθετηθεί η πρόθεση και πώς θα διορθωθεί τυχόν ανισοσκελία. Ο υπόλοιπος προεγχειρητικός έλεγχος είναι ίδιος με κάθε αρθροπλαστική.

Την ημέρα του χειρουργείου και μετά

Η αναισθησία, η διάρκεια παραμονής και η φροντίδα του τραύματος δεν διαφέρουν ουσιαστικά. Η κινητοποίηση ακολουθεί τα πρωτόκολλα Fast Track, με στόχο να περπατήσετε με βοήθημα από την πρώτη ημέρα. Για την επιστροφή στην οδήγηση, στην εργασία και στον αθλητισμό, χρήσιμος είναι ο οδηγός ζωή μετά την αρθροπλαστική ισχίου.

Μύθοι και αλήθειες για τη ρομποτική χειρουργική

• «Το ρομπότ κάνει το χειρουργείο.» Λάθος. Ο χειρουργός σχεδιάζει, καθοδηγεί τον βραχίονα και λαμβάνει κάθε απόφαση. Το σύστημα λειτουργεί ως εργαλείο ακρίβειας και ως «δίχτυ ασφαλείας».
• «Είναι πειραματική τεχνολογία.» Το σύστημα MAKO χρησιμοποιείται διεθνώς για αρθροπλαστικές ισχίου εδώ και πάνω από μία δεκαετία, με δημοσιευμένα κλινικά δεδομένα.
• «Με το ρομπότ η αποκατάσταση γίνεται σε λίγες ημέρες.» Η επούλωση των ιστών ακολουθεί τους βιολογικούς της ρυθμούς. Η ρομποτική βελτιώνει την ακρίβεια, ενώ την ταχύτητα της αποκατάστασης την καθορίζουν κυρίως η τεχνική, η φυσικοθεραπεία και η συνέπεια του ασθενούς.
• «Είναι μόνο για νέους.» Ωφελεί κάθε ηλικία· η τελική επιλογή εξαρτάται από την ανατομία και τις ανάγκες του κάθε ασθενούς.

Περισσότερα για την τεχνολογία θα βρείτε στο άρθρο για τη ρομποτική χειρουργική MAKO στην ορθοπαιδική. Η ίδια φιλοσοφία εφαρμόζεται και στη ρομποτική αρθροπλαστική γόνατος, ενώ μια άλλη μορφή υποβοήθησης, χωρίς ρομποτικό βραχίονα, είναι η αρθροπλαστική με ψηφιακό πλοηγό.

Ερωτήσεις που αξίζει να θέσετε πριν από τη ρομποτική αρθροπλαστική

Η πρώτη συνάντηση με τον χειρουργό είναι η καλύτερη ευκαιρία να ξεκαθαρίσετε τις απορίες σας. Σημειώστε τις ερωτήσεις από πριν, ώστε να μην ξεχάσετε κάτι σημαντικό:

• Γιατί η ρομποτική τεχνική ταιριάζει στη δική μου ανατομία;
• Υπάρχει σήμερα ανισοσκελία και πόσο αναμένεται να διορθωθεί;
• Ποια προσπέλαση θα χρησιμοποιηθεί και ποιες κινήσεις θα πρέπει να αποφεύγω τις πρώτες εβδομάδες;
• Ποιο υλικό επιφάνειας τριβής προτείνεται για την ηλικία και τη δραστηριότητά μου;
• Πότε μπορώ ρεαλιστικά να επιστρέψω στη δουλειά και στις αθλητικές μου συνήθειες;

Οι απαντήσεις σε αυτές τις ερωτήσεις σας βοηθούν να έχετε ρεαλιστικές προσδοκίες και να συμμετέχετε ενεργά στην απόφαση.

Πότε να απευθυνθείτε σε ορθοπαιδικό για ρομποτική αρθροπλαστική ισχίου

• Έχετε διάγνωση προχωρημένης φθοράς στο ισχίο και σας έχει ήδη προταθεί αρθροπλαστική.
• Έχετε δυσπλασία, παλιό κάταγμα ή προηγούμενη επέμβαση στο ισχίο ή στη σπονδυλική στήλη.
• Το ένα πόδι σας είναι ήδη εμφανώς κοντύτερο λόγω της φθοράς.
• Είστε δραστήριοι και θέλετε να συζητήσετε ποια τεχνική ταιριάζει στους στόχους σας.
• Θέλετε δεύτερη γνώμη πριν από προγραμματισμένη αρθροπλαστική.

Γιατί να επιλέξετε τον Δρ. Αναστάσιο Δεληγεώργη για ρομποτική αρθροπλαστική ισχίου

Ο ορθοπαιδικός χειρουργός Αναστάσιος Δεληγεώργης είναι πιστοποιημένος στο ρομποτικό σύστημα MAKO για αρθροπλαστικές ισχίου και γόνατος, με μετεκπαίδευση και στους ψηφιακούς πλοηγούς. Ως Αναπληρωτής Διευθυντής της Γ’ Ορθοπαιδικής Κλινικής του νοσοκομείου ΥΓΕΙΑ, εφαρμόζει τη ρομποτική τεχνική συνδυάζοντάς την με ελάχιστα επεμβατικές προσπελάσεις και πρωτόκολλα ταχείας κινητοποίησης. Η πορεία του περιλαμβάνει εκπαίδευση στο ΚΑΤ, στο 401 ΓΣΝΑ και σε νοσοκομεία της Μεγάλης Βρετανίας, ενώ ως πρώην πρωταθλητής στίβου και αθλητίατρος γνωρίζει πόσο σημαντική είναι η ισορροπημένη, χωρίς ανισοσκελία βάδιση. Δείτε την εμπειρία του ορθοπαιδικού χειρουργού.

Συχνές ερωτήσεις για τη ρομποτική αρθροπλαστική ισχίου

Για να μάθετε αν η ρομποτική αρθροπλαστική ισχίου είναι η κατάλληλη επιλογή για το δικό σας ισχίο, φέρτε τις πρόσφατες ακτινογραφίες σας και επικοινωνήστε με το ιατρείο στο Μαρούσι ή στους Αμπελοκήπους. Μπορείτε επίσης να κλείσετε ραντεβού online σε λίγα λεπτά.