Ρήξη μηνίσκου με μια ματιά
- Η ρήξη μηνίσκου είναι από τους συχνότερους τραυματισμούς του γονάτου: στους νέους προκαλείται συνήθως από στροφή, ενώ μετά τα 40-50 είναι συχνά εκφυλιστική.
- Τα τυπικά συμπτώματα είναι πόνος στην εσωτερική ή εξωτερική πλευρά του γονάτου, οίδημα που εμφανίζεται σταδιακά και, σε ορισμένους τύπους ρήξης, κλείδωμα.
- Η διάγνωση στηρίζεται στην κλινική εξέταση με ειδικά τεστ και επιβεβαιώνεται με μαγνητική τομογραφία.
- Πολλές εκφυλιστικές ρήξεις βελτιώνονται με φυσικοθεραπεία, ενώ οι τραυματικές ρήξεις με μηχανικά συμπτώματα συχνά χρειάζονται αρθροσκοπική αντιμετώπιση.
- Όπου είναι εφικτό, η σύγχρονη ορθοπαιδική προτιμά τη διατήρηση του μηνίσκου, γιατί προστατεύει τον χόνδρο από πρόωρη φθορά.
Ρήξη Μηνίσκου: Τι είναι;
Η ρήξη μηνίσκου είναι από τους πιο συχνούς τραυματισμούς στο γόνατο. Οποιοσδήποτε μπορεί να υποστεί ρήξη μηνίσκου αλλά οι αθλητές και κυρίως αυτοί που συμμετέχουν σε ομαδικά αθλήματα (όπως το μπάσκετ, το ποδόσφαιρο και το βόλεϊ) είναι πιο επιρρεπείς.
Ανατομία

Η άρθρωση του γόνατος βρίσκεται εκεί που συναντάται το περιφερικό άκρο του μηριαίου με το κεντρικό άκρο της κνήμης και την επιγονατίδα.
Οι μηνίσκοι (ο έσω και ο έξω) είναι δύο σκληροί, ελαστικοί ανατομικοί σχηματισμοί που αποτελούνται κυρίως από νερό και ίνες κολλαγόνου. Αναλυτικά, η σύστασή τους είναι: νερό σε ποσοστό 75%, κολλαγόνο τύπου Ι σε ποσοστό 20% και άλλα συστατικά (όπως πρωτεογλυκάνες, ελαστίνη, ινοχονδροκύτταρα, κολλαγόνο τύπου ΙΙ ) σε 5%.
Έχουν πεταλοειδές σχήμα και παρεμβάλλονται ανάμεσα στις αρθρικές επιφάνειες της κνήμης και του μηριαίου. Χρησιμεύουν κυρίως στην απορρόφηση των φορτίων και στη βελτίωση της επαφής του μηριαίου οστού με την κνήμη ενώ βοηθούν στη σταθεροποίηση και στη λίπανση του γόνατος, κάνοντας την κίνησή του πιο ομαλή.
Μηχανισμός ρήξης μηνίσκου
Η οξεία ρήξη μηνίσκου συμβαίνει συνήθως σε νέους ασθενείς κατά τη διάρκεια μιας αθλητικής δραστηριότητας, αλλά μπορεί να συμβεί και σε οποιαδήποτε άλλη δραστηριότητα όταν δρουν στροφικά και συμπιεστικά φορτία τα οποία υπερβαίνουν την αντοχή του μηνίσκου. Ο μηχανισμός της ρήξης των μηνίσκων είναι συνήθως η φόρτιση του λυγισμένου γόνατος με ταυτόχρονη στροφή.
Ασθενείς μεγαλύτερης ηλικίας είναι πιθανό να παρουσιάζουν εκφυλιστικές αλλοιώσεις στους μηνίσκους ως αποτέλεσμα μικροτραυματισμών. Λόγω ηλικίας είναι πιο ευάλωτοι και μπορούν να υποστούν ρήξη και με πιο απλούς μηχανισμούς όπως την απλή έγερση ή ένα βαθύ κάθισμα.
Βρείτε λύση στο πρόβλημα σας!
Πώς ταξινομούνται οι ρήξεις μηνίσκου;

Οι ρήξεις μηνίσκου διακρίνονται ανάλογα με:
- την μορφολογία τους, σε ακτινωτές, οριζόντιες και σύμπλοκες
- την εντόπιση σε πρόσθιου, οπισθίου κέρατος και σώματος μηνίσκου
- το τριτημόριο του μηνίσκου που αφορούν, δηλαδή αν είναι βλάβη στην περιφερική περιοχή που έχει αιμάτωση ή σε κεντρικότερη που δεν έχει
Ειδικές περιπτώσεις ρήξεων μηνίσκου αφορούν βλάβες στη “ρίζα” του μηνίσκου (Root Lesions) και βλάβες που αφορούν τη σύνδεση του οπισθίου κέρατος με τον θύλακο (Ramp lesions).
Ποια είναι τα κύρια συμπτώματα ρήξης μηνίσκου;
Την ώρα του τραυματισμού μπορεί να νιώσετε ή και να ακούσετε ένα θόρυβο σαν κάτι να έσπασε. Κάποιες φορές είναι δυνατό να συνεχίσει ο ασθενής τη δραστηριότητά του αλλά προοδευτικά μπορεί να πρηστεί το γόνατο και να γίνει δύσκαμπτο.
Τα συνηθέστερα συμπτώματα είναι:
- Πόνος στην έσω ή έξω πλευρά του γόνατος (αντίστοιχα με το μηνίσκο που έχει σπάσει) που επιδεινώνεται με το γόνατο λυγισμένο (όπως στο βαθύ κάθισμα ή τις σκάλες)
- Οίδημα και δυσκαμψία
- Μάγκωμα ή εμπλοκή του γόνατος όταν υπάρχει τεμάχιο που έχει παρεκτοπισθεί
- Αίσθημα αστάθειας
Πώς γίνεται η διάγνωση της ρήξης μηνίσκου;
Η διάγνωση γίνεται από το ιστορικό και την κλινική εξέταση με ειδικές τεχνικές. Η μαγνητική τομογραφία χρησιμεύει για επιβεβαίωση της διάγνωσης, για τον αποκλεισμό άλλων βλαβών και το σχεδιασμό της θεραπείας.
Ποια η κατάλληλη θεραπεία για την ρήξη μηνίσκου;
Συστήνεται η άμεση αντιμετώπιση της ρήξης, συντηρητική ή χειρουργική, γιατί πιθανή καθυστέρηση μπορεί να φθείρει περισσότερο τον αρθρικό χόνδρο ή και να επεκτείνει την περιοχή της βλάβης.
Μικρές, χρόνιες εκφυλιστικές ρήξεις με ήπια συμπτώματα μπορούν να αντιμετωπισθούν συντηρητικά με ξεκούραση, παγοθεραπεία, ελαστική επίδεση του γόνατου, λήψη μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών φαρμάκων καθώς και με εξειδικευμένο πρόγραμμα φυσιοθεραπείας και ενδυνάμωσης.

Όλες οι υπόλοιπες ρήξεις καθώς και αυτές στις οποίες αποτυγχάνει η συντηρητική αγωγή, αντιμετωπίζονται με αρθροσκόπηση.
Αρθροσκοπική Αντιμετώπιση
Η αρθροσκόπηση μηνίσκου είναι μία μέθοδος με την οποία μέσα από 2 πολύ μικρές τομές μόλις λίγων χιλιοστών, με τη βοήθεια μίας μικροσκοπικής κάμερας και μικροεργαλείων, μπορούν να εντοπιστούν διάφορες ενδοαρθρικές βλάβες και να επιδιορθωθούν με την πιο κατάλληλη μέθοδο. Ο ασθενής εξέρχεται από το νοσοκομείο την ίδια ημέρα.
Τρεις (3) είναι οι μέθοδοι αντιμετώπισης: αφαίρεση του κατεστραμμένου μέρους (μερική μηνισκεκτομή), επιδιόρθωση–συρραφή των βλαβών ή ο συνδυασμός τους.
Η μέθοδος που θα επιλεγεί εξαρτάται από την εντόπιση και το είδος της ρήξης, τις τυχόν συνοδευτικές βλάβες καθώς και από άλλους παράγοντες όπως είναι η ηλικία, το είδος δραστηριοτήτων του ασθενούς και η ανατομική δομή του συγκεκριμένου γόνατος.
Η μερική μηνισκεκτομή σημαίνει ταχεία επιστροφή στις καθημερινές δραστηριότητες αλλά η αφαίρεση τμήματος του μηνίσκου προδιαθέτει μακροπρόθεσμα σε εκφύλιση του γόνατος. Η συρραφή αποτελεί την καλύτερη λύση αφού δεν αλλάζει η φυσιολογία του γόνατος αλλά απαιτεί μακρύ χρονικό διαστημα αποκατάστασης
Επιδιόρθωση-Συρραφή Μηνίσκου

Αν η ρήξη αφορά την περιφέρεια του μηνίσκου, περιοχή η οποία αιματώνεται φυσιολογικά, ο μηνίσκος μπορεί να συρραφεί-επιδιορθωθεί προκειμένου να διασωθεί και να σταθεροποιηθεί. Η μέθοδος αυτή ενδείκνυται κυρίως για νέους ασθενείς.
Υπάρχουν διάφορες τεχνικές συρραφής με ειδικά ράμματα ανάλογα με την εντόπιση και τη μορφολογία της βλάβης. Ενδεικτικά, αναφέρονται οι πιο συχνές τεχνικές, οι all-inside, inside-out και outside-in, τεχνικές που βελτιστοποιούνται συνεχώς. Η συρραφή του μηνίσκου είναι μια εξαιρετικά απαιτητική επέμβαση.
Βρείτε λύση στο πρόβλημα σας!
Βλάβες “Root lesions”
Είναι ακτινωτές ρήξεις της «ρίζας» του μηνίσκου, που είναι το σημείο όπου το κέρας του μηνίσκου, πρόσθιο ή οπίσθιο, συνδέεται με το οστό της κνήμης.
Συνηθέστερος αλλά και εξαιρετικά σοβαρός τραυματισμός είναι αυτός του οπισθίου κέρατος. Συναντάται πιο συχνά όταν υπάρχουν συνδεσμικές κακώσεις όπως η ρήξη του προσθίου χιαστού συνδέσμου.
Πρόσφατες έρευνες έδειξαν ότι αν η συγκεκριμένη βλάβη δεν επιδιορθωθεί, παύει να υπάρχει η προστατευτική ιδιότητα του μηνίσκου και ισοδυναμεί με την αφαίρεσή του, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε πρώιμη αρθρίτιδα ή σε εμφάνιση αυτόματης οστεονέκρωσης. Η θεραπεία του είναι η επανακαθήλωση της «ρίζας» στην ανατομική της θέση με ειδικές αρθροσκοπικές τεχνικές.
Βλάβες »Ramp lesions»
Πρόκειται για βλάβες που αφορούν τη σύνδεση του μηνίσκου με τον θύλακο, οι ονομαζόμενες και ως κρυφές βλάβες, γιατί μπορεί να μην είναι εμφανείς ούτε με την μαγνητική τομογραφία αλλά ούτε και κατά την αρθροσκόπηση. Εντοπίζονται στο οπίσθιο κέρας του έσω μηνίσκου και συνυπάρχουν συχνά με τη ρήξη του προσθίου χιαστού συνδέσμου. Οι ρήξεις αυτές προκαλούν αστάθεια του μηνίσκου και αν δεν επιδιορθωθούν, εκτός από συμπτώματα από το γόνατο, μπορεί να οδηγήσουν σε πρώιμη αρθρίτιδα.
Η διάγνωση και η θεραπεία τους απαιτούν την χρήση μιας 3ης οπίσθιας αρθροσκοπικής οπής μέσω της οποίας γίνεται η διάγνωση και η συρραφή της βλάβης.
Μερική Μηνισκεκτομή
Όταν η ρήξη εντοπίζεται κεντρικότερα, στην περιοχή που δεν αιματώνεται φυσιολογικά, τότε αφαιρείται μόνο το κατεστραμμένο τμήμα (μερική μηνισκεκτομή), διατηρώντας όσο το δυνατόν μεγαλύτερο τμήμα του μηνίσκου ακέραιο.
Αποκατάσταση
Μετά από αρθροσκοπική αποκατάσταση ο ασθενής πρέπει να ακολουθήσει ένα πρόγραμμα αποκατάστασης προκειμένου να επανέλθει πλήρως στις δραστηριότητές του.
Ο χρόνος αποθεραπείας εξαρτάται από το είδος της ρήξης και την αντιμετώπισή της. Έτσι, όταν πραγματοποιείται μερική μηνισκεκτομή, ο ασθενής επανέρχεται στις καθημερινές του δραστηριότητες μέσα σε λίγες ημέρες μετά την αρθροσκόπηση και σε αθλητικές δραστηριότητες σε 10-20 ημέρες. Στις περιπτώσεις εκείνες που γίνεται αρθροσκοπική συρραφή, χρειάζεται αποφόρτιση του σκέλους με χρήση βακτηριών για 1 μήνα περίπου ενώ η επάνοδος στις αθλητικές δραστηριότητες μπορεί να γίνει μετά από 3-4 μήνες.
Ποιοι είναι οι τύποι ρήξεων του μηνίσκου;
Η ρήξη μηνίσκου δεν είναι μία ενιαία βλάβη. Το σχήμα και η θέση της σχισμής καθορίζουν τα συμπτώματα, το αν ο μηνίσκος μπορεί να επουλωθεί και τελικά ποια θεραπεία θα προταθεί. Ο παρακάτω πίνακας συνοψίζει τους πιο συχνούς τύπους, όπως περιγράφονται στη γνωμάτευση της μαγνητικής ή στο χειρουργείο.
| Τύπος ρήξης | Πώς μοιάζει | Ποιους αφορά συνήθως | Τι σημαίνει για τη θεραπεία |
|---|---|---|---|
| Κάθετη διαμήκης | Σχισμή κατά μήκος του μηνίσκου, παράλληλη με το χείλος του | Νέους, μετά από στροφικό τραυματισμό, συχνά μαζί με ρήξη χιαστού | Όταν βρίσκεται στην αιματούμενη περιφέρεια, είναι από τις πιο κατάλληλες για συρραφή |
| Λαβή κάδου | Μεγάλη διαμήκης ρήξη της οποίας το εσωτερικό τμήμα μετατοπίζεται προς το κέντρο της άρθρωσης | Νέους αθλητές | Προκαλεί αληθινό κλείδωμα και χρειάζεται έγκαιρη εκτίμηση, συνήθως χειρουργική |
| Ακτινωτή | Εγκάρσια σχισμή από το εσωτερικό χείλος προς την περιφέρεια | Όλες τις ηλικίες | Αν φτάνει ως την περιφέρεια, ο μηνίσκος χάνει την ικανότητα να απορροφά φορτία |
| Οριζόντια | Ο μηνίσκος «χωρίζεται» σε άνω και κάτω στρώμα | Άτομα άνω των 40, εκφυλιστικής αιτιολογίας | Συχνά αντιμετωπίζεται αρχικά συντηρητικά |
| Κρημνοειδής (ράμφος παπαγάλου) | Ένα κινητό «πτερύγιο» του μηνίσκου που αναδιπλώνεται | Μέσες ηλικίες | Δίνει αίσθημα «πιασίματος» και πόνο σε συγκεκριμένες κινήσεις |
| Σύνθετη | Συνδυασμός επιπέδων, κατακερματισμένος ιστός | Μεγαλύτερες ηλικίες, συχνά με φθορά χόνδρου | Σπάνια συρράπτεται· η απόφαση εξαρτάται από τον βαθμό αρθρίτιδας |
| Ρίζας (root) | Αποκόλληση στο σημείο πρόσφυσης του μηνίσκου στο οστό | Μέσες ηλικίες, συχνά μετά από ένα απλό κάθισμα σε βαθύ λύγισμα | Χρειάζεται εξειδικευμένη εκτίμηση, γιατί επιταχύνει τη φθορά |
| Ramp | Βλάβη στη σύνδεση του οπίσθιου κέρατος με τον θύλακο | Ασθενείς με ρήξη πρόσθιου χιαστού | Μπορεί να μη φαίνεται στη μαγνητική και αναζητείται στοχευμένα |
Εκτός από τον τύπο, μετράει και το μέγεθος: μια μικρή ρήξη λίγων χιλιοστών συμπεριφέρεται εντελώς διαφορετικά από μια ρήξη που διασχίζει το μεγαλύτερο μέρος του μηνίσκου. Γι’ αυτό δύο ασθενείς με την ίδια «διάγνωση» στο χαρτί μπορεί να χρειαστούν διαφορετική αντιμετώπιση.
Εκφυλιστική ή τραυματική ρήξη μηνίσκου;
Η διάκριση αυτή είναι ίσως το πιο σημαντικό βήμα στη λήψη απόφασης. Η τραυματική ρήξη συμβαίνει σε υγιή μηνίσκο που υποχωρεί σε μια απότομη, ισχυρή φόρτιση. Η εκφυλιστική ρήξη εμφανίζεται σε μηνίσκο που έχει ήδη «κουραστεί» από τα χρόνια και μπορεί να σχιστεί με μια καθημερινή κίνηση ή χωρίς να θυμάστε συγκεκριμένο συμβάν.
- Τραυματική ρήξη: ηλικία συνήθως κάτω των 40, σαφής στιγμή τραυματισμού (στροφή, προσγείωση, τάκλιν), γρήγορη εμφάνιση συμπτωμάτων, συχνά συνοδές κακώσεις όπως η ρήξη πρόσθιου χιαστού συνδέσμου.
- Εκφυλιστική ρήξη: ηλικία συνήθως άνω των 40-50, σταδιακή ή ύπουλη έναρξη, συχνά οριζόντιες ή σύνθετες ρήξεις, συχνή συνύπαρξη με αρχόμενη φθορά χόνδρου γόνατος.
Στην πράξη τα όρια δεν είναι πάντα καθαρά: ένας μηνίσκος με ήπια εκφύλιση μπορεί να υποστεί και τραυματική ρήξη. Το ιστορικό, η ηλικία, η κατάσταση του χόνδρου και ο τρόπος ζωής εξετάζονται μαζί, ώστε η θεραπεία να ταιριάζει στον συγκεκριμένο ασθενή.
Τι σημαίνουν το κλείδωμα, το οίδημα και τα άλλα συμπτώματα;
Τα συμπτώματα ενός σπασμένου μηνίσκου δίνουν πολύτιμες πληροφορίες για τον τύπο της βλάβης. Δεν έχουν όμως όλα την ίδια βαρύτητα.
Αληθινό κλείδωμα και «ψευδοκλείδωμα»
Αληθινό κλείδωμα σημαίνει ότι το γόνατο δεν μπορεί να τεντώσει πλήρως, επειδή ένα κομμάτι μηνίσκου έχει σφηνώσει μέσα στην άρθρωση, όπως συμβαίνει στη ρήξη λαβής κάδου. Πρόκειται για μηχανικό εμπόδιο και χρειάζεται έγκαιρη ορθοπαιδική εκτίμηση. Το «ψευδοκλείδωμα» είναι πιο συχνό: το γόνατο «κολλάει» στιγμιαία λόγω πόνου ή σπασμού των μυών και ξεμπλοκάρει με μια ήπια κίνηση.
Οίδημα: πότε εμφανίζεται έχει σημασία
Στη μεμονωμένη ρήξη μηνίσκου το πρήξιμο συνήθως εμφανίζεται σταδιακά, μέσα σε 24 έως 48 ώρες, και επανέρχεται μετά από έντονη δραστηριότητα. Ένα γόνατο που πρήζεται έντονα μέσα σε λίγες ώρες από τον τραυματισμό υποδηλώνει συνήθως αίμα μέσα στην άρθρωση και πρέπει να εξεταστεί για συνοδό κάκωση συνδέσμου. Για τα σημεία που βοηθούν να ξεχωρίσει κανείς τις δύο κακώσεις, δείτε το άρθρο ρήξη μηνίσκου ή ρήξη χιαστού: οι διαφορές.
Εντοπισμένος πόνος και πόνος στο λύγισμα
Ο πόνος συνήθως εντοπίζεται με ένα δάχτυλο στη γραμμή της άρθρωσης, εσωτερικά για τον έσω μηνίσκο και εξωτερικά για τον έξω. Χειροτερεύει στο βαθύ κάθισμα, στο ανέβασμα από χαμηλή καρέκλα, στη στροφή του σώματος με σταθερό πόδι και, συχνά, όταν ξαπλώνετε στο πλάι με τα γόνατα το ένα πάνω στο άλλο. Αν ο πόνος είναι διάχυτος ή μπροστά από την επιγονατίδα, η αιτία μπορεί να είναι άλλη· ένας χρήσιμος οδηγός για τις πιθανές αιτίες είναι η σελίδα για τον πόνο στο γόνατο.
Κλινικά τεστ και μαγνητική τομογραφία: πώς τεκμηριώνεται η διάγνωση
Τι ελέγχει ο ορθοπαιδικός στην εξέταση
- Ευαισθησία στη γραμμή της άρθρωσης: πόνος στην πίεση ακριβώς πάνω από τον μηνίσκο.
- Δοκιμασία McMurray: λύγισμα και στροφή της κνήμης ενώ ο γιατρός ψηλαφά τη γραμμή της άρθρωσης· ένα «κλικ» με πόνο είναι ενδεικτικό ρήξης.
- Δοκιμασία Thessaly: ο ασθενής στέκεται στο ένα πόδι με ελαφρά λυγισμένο γόνατο και στρέφει τον κορμό, αναπαράγοντας τον πόνο.
- Δοκιμασία Apley: πίεση και στροφή της κνήμης σε πρηνή θέση, που βοηθά να ξεχωρίσει ο πόνος του μηνίσκου από τον πόνο των συνδέσμων.
- Έλεγχος συνδέσμων και εύρους κίνησης: για αποκλεισμό συνοδών βλαβών και για ανίχνευση ελλείμματος έκτασης.
Κανένα τεστ μόνο του δεν είναι απόλυτο. Η συνδυασμένη εκτίμηση από έμπειρο εξεταστή, σύμφωνα με τη διεθνή βιβλιογραφία, έχει διαγνωστική ακρίβεια συγκρίσιμη με εκείνη της μαγνητικής.
Τι δείχνει και τι δεν δείχνει η μαγνητική
Η μαγνητική τομογραφία (MRI) δείχνει τον τύπο, το μέγεθος και τη θέση της ρήξης, καθώς και την κατάσταση του χόνδρου, των συνδέσμων και του οστού. Χρειάζεται όμως σωστή ερμηνεία. Σε άτομα άνω των 50 ετών, εκφυλιστικές αλλοιώσεις του μηνίσκου βρίσκονται συχνά και σε γόνατα που δεν πονούν, άρα το εύρημα πρέπει να ταιριάζει με τα συμπτώματα. Αντίστροφα, ορισμένες βλάβες, όπως οι ramp, μπορεί να μη φαίνονται καθαρά.
Σε μεγαλύτερους ασθενείς ζητείται συχνά και απλή ακτινογραφία σε όρθια θέση. Δείχνει πόσο έχει στενέψει το μεσάρθριο διάστημα, κάτι που επηρεάζει σημαντικά την απόφαση για τη θεραπεία.
Ρήξη μηνίσκου: συντηρητική θεραπεία ή χειρουργείο;
Η απόφαση δεν βασίζεται μόνο στη μαγνητική, αλλά στον συνδυασμό συμπτωμάτων, τύπου ρήξης, ηλικίας, δραστηριότητας και κατάστασης του χόνδρου.
Πότε δοκιμάζεται πρώτα η συντηρητική αντιμετώπιση
- Εκφυλιστική ρήξη χωρίς αληθινό κλείδωμα.
- Μικρή ή σταθερή ρήξη με ήπια συμπτώματα.
- Συνύπαρξη με προχωρημένη οστεοαρθρίτιδα γόνατος, όπου ο πόνος προέρχεται κυρίως από τη φθορά του χόνδρου.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει προσαρμογή της δραστηριότητας, πάγο και αντιφλεγμονώδη για σύντομο διάστημα, και κυρίως στοχευμένη φυσικοθεραπεία για 6 έως 12 εβδομάδες. Σε επιλεγμένες περιπτώσεις μπορεί να συζητηθούν ενέσιμες θεραπείες, όπως οι ενέσεις PRP, ως συμπλήρωμα και όχι ως υποκατάστατο της άσκησης.
Πότε συζητείται χειρουργική αντιμετώπιση
- Αληθινό κλείδωμα ή μετατοπισμένη ρήξη λαβής κάδου.
- Τραυματική ρήξη σε νέο ή δραστήριο άτομο που είναι κατάλληλη για συρραφή.
- Ρήξη ρίζας σε γόνατο χωρίς προχωρημένη αρθρίτιδα.
- Ρήξη που συνυπάρχει με ρήξη χιαστού.
- Επίμονα μηχανικά συμπτώματα παρά τη σωστή συντηρητική θεραπεία για περίπου τρεις μήνες.
Στις περιπτώσεις αυτές η μέθοδος εκλογής είναι η αρθροσκόπηση μηνίσκου, με συρραφή όπου είναι δυνατή ή με αφαίρεση μόνο του κατεστραμμένου τμήματος. Αν σκέφτεστε την επέμβαση, ένας πρακτικός οδηγός είναι οι ερωτήσεις πριν από το χειρουργείο μηνίσκου που αξίζει να θέσετε στον γιατρό σας.
Μύθοι και αλήθειες για τον σπασμένο μηνίσκο
- «Ο μηνίσκος δεν επουλώνεται ποτέ.» Το εξωτερικό τμήμα του μηνίσκου έχει αιμάτωση και, αν συρραφεί σωστά, μπορεί να επουλωθεί. Αυτό που δεν επουλώνεται εύκολα είναι το κεντρικό, ανάγγειο τμήμα.
- «Η μαγνητική έδειξε ρήξη, άρα χρειάζομαι χειρουργείο.» Πολλές εκφυλιστικές ρήξεις βελτιώνονται χωρίς επέμβαση. Το εύρημα αξιολογείται πάντα μαζί με τα συμπτώματα.
- «Αφού δεν πονάω πια, έγινε καλά.» Ο πόνος μπορεί να υποχωρήσει, ενώ μια ασταθής ρήξη συνεχίζει να τραυματίζει τον χόνδρο. Αν επιστρέφουν κλείδωμα ή πρήξιμο, χρειάζεται επανεκτίμηση.
- «Είναι καλύτερα να αφαιρεθεί όλος ο μηνίσκος, για να μην ξανασπάσει.» Ισχύει το αντίθετο: όσο περισσότερος μηνίσκος αφαιρείται, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος πρόωρης αρθρίτιδας.
- «Μετά από ρήξη μηνίσκου δεν θα ξανατρέξω.» Οι περισσότεροι ασθενείς επιστρέφουν στον αθλητισμό τους με σωστή θεραπεία και πλήρη αποκατάσταση.
Ο μηνίσκος στους αθλητές και μετά τα 50
Ρήξη μηνίσκου σε αθλητές
Στο ποδόσφαιρο, το μπάσκετ, το βόλεϊ και το σκι ο μηνίσκος δέχεται συνδυασμό στροφής και συμπίεσης, συχνά σε κλάσματα του δευτερολέπτου. Στις οξείες ρήξεις του χιαστού τραυματίζεται συχνότερα ο έξω μηνίσκος, ενώ σε γόνατα με χρόνια αστάθεια ο έσω. Για τον αθλητή ο στόχος είναι να διατηρηθεί όσο το δυνατόν περισσότερος μηνίσκος, ιδιαίτερα στον έξω μηνίσκο, όπου η αφαίρεση ιστού επιβαρύνει γρήγορα τον χόνδρο.
Η επιστροφή στο γήπεδο κρίνεται με λειτουργικά κριτήρια (δύναμη, ισορροπία, αλματικά τεστ) και όχι μόνο με το ημερολόγιο. Η ρήξη μηνίσκου ανήκει στις πιο συχνές αθλητικές κακώσεις και η πρόληψη μέσα από την ενδυνάμωση και τη σωστή τεχνική έχει πραγματική αξία.
Ρήξη μηνίσκου σε άτομα άνω των 50
Μετά τα 50 οι περισσότερες ρήξεις είναι εκφυλιστικές και συνυπάρχουν συχνά με αρχόμενη αρθρίτιδα. Η πρώτη επιλογή είναι κατά κανόνα η φυσικοθεραπεία. Υπάρχει όμως μια εξαίρεση που δεν πρέπει να χαθεί: η οξεία ρήξη της οπίσθιας ρίζας του έσω μηνίσκου. Εκδηλώνεται συνήθως με ένα αίσθημα «τιναγμού» στο βαθύ κάθισμα και έντονο πόνο στο εσωτερικό του γονάτου, και αν μείνει χωρίς εκτίμηση μπορεί να οδηγήσει σε γρήγορη φθορά ή σε κάταγμα ανεπάρκειας του οστού κάτω από τον χόνδρο.
Πότε να απευθυνθείτε σε ορθοπαιδικό
- Το γόνατο κλειδώνει και δεν μπορείτε να το τεντώσετε πλήρως.
- Πρήστηκε έντονα μέσα σε λίγες ώρες μετά από τραυματισμό.
- Νιώθετε ότι το γόνατο «φεύγει» ή δεν σας εμπιστεύεται στις στροφές.
- Ο πόνος στη γραμμή της άρθρωσης επιμένει πάνω από δύο με τρεις εβδομάδες.
- Είστε άνω των 50 και νιώσατε ξαφνικό «τίναγμα» και πόνο σε βαθύ κάθισμα.
- Δεν μπορείτε να επιστρέψετε στο άθλημά σας παρά την ξεκούραση.
Ο ορθοπαιδικός χειρουργός αθλητίατρος Αναστάσιος Δεληγεώργης
Ο Δρ. Αναστάσιος Δεληγεώργης γνωρίζει τις κακώσεις του γονάτου και από τη θέση του αθλητή: υπήρξε Πανελληνιονίκης στα 800 m και 400 m και συνεχίζει να τρέχει σε αγώνες δρόμου και τριάθλου. Είναι από τους πρώτους παγκοσμίως κατόχους του IOC Diploma in Sports Medicine της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής, ενώ έχει εξειδικευθεί σε προηγμένες αρθροσκοπικές τεχνικές σε κέντρα πιστοποιημένα από την ESSKA και την ISAKOS. Σήμερα είναι Αναπληρωτής Διευθυντής της Γ’ Ορθοπαιδικής Κλινικής του νοσοκομείου ΥΓΕΙΑ. Στη ρήξη μηνίσκου εστιάζει στη σωστή διάκριση εκφυλιστικής και τραυματικής βλάβης και στη διατήρηση του μηνίσκου όπου είναι εφικτό. Περισσότερα στο βιογραφικό του Δρ. Δεληγεώργη.
Συχνές ερωτήσεις για τη ρήξη μηνίσκου
Μπορώ να περπατάω με ρήξη μηνίσκου;
Στις περισσότερες περιπτώσεις ναι. Πολλοί ασθενείς περπατούν σχεδόν κανονικά, με πόνο κυρίως στις στροφές, στο βαθύ λύγισμα και στις σκάλες. Το ότι μπορείτε να περπατήσετε δεν σημαίνει ότι η ρήξη είναι ακίνδυνη. Αν το γόνατο κλειδώνει ή πρήζεται επανειλημμένα, καλό είναι να μην «περπατάτε πάνω στο πρόβλημα» και να εξεταστείτε.
Μπορεί μια ρήξη μηνίσκου να επουλωθεί μόνη της;
Μικρές, σταθερές ρήξεις στην αιματούμενη περιφέρεια του μηνίσκου μπορεί να επουλωθούν ή να σταθεροποιηθούν χωρίς επέμβαση. Οι ρήξεις στο κεντρικό τμήμα, που δεν έχει αιμάτωση, δεν επουλώνονται, αλλά συχνά παύουν να ενοχλούν με κατάλληλη φυσικοθεραπεία. Το αν η δική σας ρήξη ανήκει στη μία ή στην άλλη κατηγορία το δείχνουν η εξέταση και η μαγνητική.
Ποιες ασκήσεις να αποφεύγω αν έχω ρήξη μηνίσκου;
Μέχρι να γίνει εκτίμηση, αποφύγετε βαθιά καθίσματα, καθιστή στάση με λυγισμένα πόδια, άλματα, αλλαγές κατεύθυνσης και πρέσα ποδιών με μεγάλο λύγισμα. Συνήθως επιτρέπονται ποδήλατο με χαμηλή αντίσταση, κολύμπι χωρίς πεταλωτό και ασκήσεις ενδυνάμωσης τετρακεφάλου σε μικρό εύρος. Το πρόγραμμα προσαρμόζεται στον τύπο της ρήξης.
Τι σημαίνει «σήμα βαθμού 3» στη γνωμάτευση της μαγνητικής;
Οι ακτινολόγοι συχνά βαθμολογούν το σήμα του μηνίσκου. Οι βαθμοί 1 και 2 περιγράφουν εσωτερική εκφύλιση που δεν φτάνει στην επιφάνεια και συνήθως δεν θεωρείται ρήξη. Ο βαθμός 3 σημαίνει ότι η αλλοίωση φτάνει στην αρθρική επιφάνεια, δηλαδή υπάρχει πραγματική ρήξη. Η σημασία της κρίνεται πάντα σε συνδυασμό με τα συμπτώματα.
Μπορεί η ρήξη μηνίσκου να προκαλέσει αρθρίτιδα;
Ναι, σε βάθος χρόνου. Ο μηνίσκος κατανέμει τα φορτία στον χόνδρο. Όταν μια μεγάλη ρήξη ή μια ρήξη ρίζας τον αχρηστεύει λειτουργικά, ο χόνδρος δέχεται συγκεντρωμένες πιέσεις και φθείρεται ταχύτερα. Γι’ αυτό η σύγχρονη τάση είναι η διατήρηση και η συρραφή του μηνίσκου όταν οι συνθήκες το επιτρέπουν.
Τι είναι η κύστη μηνίσκου;
Είναι μια συλλογή υγρού δίπλα στον μηνίσκο, που σχηματίζεται συνήθως πάνω σε οριζόντια ρήξη, όταν το αρθρικό υγρό διαφεύγει μέσα από τη σχισμή. Μπορεί να ψηλαφάται σαν μικρό σκληρό εξόγκωμα στη γραμμή της άρθρωσης. Η αντιμετώπιση στοχεύει στη ρήξη που την τροφοδοτεί και όχι μόνο στην κύστη.
Μπορούν τα παιδιά και οι έφηβοι να πάθουν ρήξη μηνίσκου;
Ναι, κυρίως έφηβοι που αθλούνται συστηματικά. Σε μικρότερα παιδιά, ένας μηνίσκος με ασυνήθιστο σχήμα, όπως ο δισκοειδής έξω μηνίσκος, μπορεί να προκαλεί «κλικ» ή κλείδωμα. Στις νεαρές ηλικίες ο μηνίσκος έχει καλύτερη αιμάτωση, γι’ αυτό η προσπάθεια για διατήρησή του είναι ακόμη πιο σημαντική.
Αν έχετε συμπτώματα που ταιριάζουν με ρήξη μηνίσκου ή θέλετε δεύτερη γνώμη για τη μαγνητική σας, μπορείτε να επικοινωνήσετε με το ιατρείο στο Μαρούσι ή στους Αμπελόκηπους, ή να κλείσετε ραντεβού online με τον Δρ. Αναστάσιο Δεληγεώργη.