Αρθροσκόπηση Ώμου

Αρχική | Θεραπείες | Αρθροσκόπηση Ώμου

Αρθροσκόπηση ώμου με μια ματιά

  • Η αρθροσκόπηση ώμου είναι ελάχιστα επεμβατική επέμβαση που γίνεται από 2 έως 4 τομές λίγων χιλιοστών, για διάγνωση και αποκατάσταση βλαβών μέσα στην άρθρωση.
  • Αντιμετωπίζει κυρίως ρήξεις του στροφικού πετάλου, αστάθεια μετά από εξάρθρημα, σύνδρομο πρόσκρουσης, ασβεστοποιό τενοντίτιδα και παγωμένο ώμο.
  • Γίνεται συνήθως με περιοχική αναισθησία του βραχιονίου πλέγματος σε συνδυασμό με ελαφριά γενική αναισθησία, και ο ασθενής επιστρέφει σπίτι του την ίδια ημέρα.
  • Ο νάρθηκας φοριέται από λίγες ημέρες έως περίπου 6 εβδομάδες, ανάλογα με το τι επιδιορθώθηκε.
  • Η αποκατάσταση προχωρά σε φάσεις και, ανάλογα με την επέμβαση, διαρκεί από λίγες εβδομάδες έως 6 μήνες ή και περισσότερο.
  • Όταν η άρθρωση έχει προχωρημένη φθορά, η αρθροσκόπηση δεν αρκεί και εξετάζεται αρθροπλαστική ώμου.

Τι είναι η Αρθροσκόπηση Ώμου;

Ψηφιακή απεικόνιση κορμού με επισήμανση πόνου στον ώμο

Αρθροσκόπηση ώμου είναι μία ελάχιστα επεμβατική μέθοδος, η οποία εφαρμόζεται για την καλύτερη διάγνωση και τη θεραπεία διαφόρων βλαβών στην περιοχή της άρθρωσης του ώμου. Πρόκειται για μία σύγχρονη τεχνική που επιτρέπει να δούμε στο εσωτερικό της άρθρωσης, να εντοπίσουμε με ακρίβεια και να επιδιορθώσουμε άμεσα τις βλάβες του ώμου, χωρίς νοσηλεία του ασθενούς.

Ο ώμος είναι μία άρθρωση που εκτελεί κινήσεις σε πολλαπλά επίπεδα και γι’ αυτό, είναι ιδιαίτερα επιρρεπής σε τραυματισμούς. Παλιότερα, η μόνη θεραπευτική επιλογή ήταν το ανοιχτό χειρουργείο με όλα τα σχετικά συνακόλουθα προβλήματα όπως μεγάλος τραυματισμός της άρθρωσης, πολυήμερη νοσηλεία του ασθενούς και ακινητοποίηση του ώμου με πόνο για πολλές εβδομάδες. Η πρωτοποριακή μέθοδος της αρθροσκόπησης ήρθε για να λύσει τα παραπάνω προβλήματα.

Ο Ορθοπαιδικός Χειρουργός – Αθλητίατρος Αναστάσιος Δεληγεώργης έχει εξειδικευτεί στις νεότερες τεχνικές της αρθροσκοπικής χειρουργικής σε διεθνώς πιστοποιημένα εκπαιδευτικά ορθοπαιδικά κέντρα ενώ έχει διατελέσει Κλινικός Εκπαιδευτής αρθροσκόπησης σε μεγάλα νοσοκομεία του εξωτερικού και σε διεθνή συνέδρια. Παράλληλα, η Γ Ορθοπαιδική Κλινική του Υγεία στην οποία είναι Αναπληρωτής Δ/ντής, αποτελεί ένα από τα ελάχιστα ορθοπαιδικά κέντρα στην Ελλάδα που έχουν πιστοποιηθεί διεθνώς ως εκπαιδευτικό κέντρο αρθροσκοπικής χειρουργικής .

Ανατομία Ώμου

Ο ώμος είναι μια πολύπλοκη άρθρωση με το μεγαλύτερο εύρος κίνησης από οποιαδήποτε άλλη άρθρωση του σώματος. Βρίσκεται εκεί που συναντάται το κεντρικό τμήμα του βραχιονίου με την ωμοπλάτη και το περιφερικό άκρο της κλείδας.

Ανατομικό σχέδιο ώμου με στροφικό πέταλο, ακρώμιο, κλείδα και βραχιόνιο

Το κεντρικό τμήμα του βραχιονίου αποτελείται από την βραχιόνιο κεφαλή που έχει σφαιρικό σχήμα και βρίσκεται απέναντι από την κοίλη επιφάνεια της ωμογλήνης που είναι τμήμα της ωμοπλάτης. Οι δύο αυτές επιφάνειες καλύπτονται από αρθρικό χόνδρο, μια λεία επιφάνεια που επιτρέπει την ομαλή ολίσθηση αλλά και την απορρόφηση των κραδασμών κατά τη διάρκεια της κίνησης και της φόρτισης.

Επιχείλιος Χόνδρος. Η ωμογλήνη περιβάλλεται στο χείλος της από έναν ισχυρό ινοχόνδρινο ιστό, τον επιχείλιο χόνδρο. Ο χόνδρος αυτός αυξάνει το βάθος της ωμογλήνης και συμβάλλει στη σταθερότητα της άρθρωσης.

Αρθρικός θύλακος. Η άρθρωση περιβάλλεται από τον αρθρικό θύλακο ο οποίος παράγει αρθρικό υγρό και λιπαίνει την άρθρωση. Επίσης, η άρθρωση περιβάλλεται από διάφορους συνδέσμους οι οποίοι συμβάλουν στη σταθερότητα της άρθρωσης.

Τενόντιο πέταλο. Τέσσερις τένοντες περιβάλλουν την άρθρωση του ώμου οι οποίοι κρατούν την κεφαλή επικεντρωμένη απέναντι στην αβαθή ωμογλήνη. Οι τένοντες αυτοί δημιουργούν ένα πέταλο που καλύπτει τη βραχιόνιο κεφαλή και τη συνδέει με την ωμοπλάτη. Το τενόντιο πέταλο αποτελείται από τους τένοντες του Υπακανθίου, του Υπερακανθίου, του Υποπλατίου και του Ελάσσονος στρογγύλου.

Ορογόνος Θύλακος (Bursa). Πάνω από το τενόντιο πέταλο και κάτω από το ακρώμιο, το οστικό τμήμα της ωμοπλάτης που βρίσκεται πάνω από την κεφαλή, υπάρχει ένας ορογόνος θύλακος. Ο θύλακος αυτός παράγει υγρό κι επιτρέπει την ομαλή ολίσθηση του τενοντίου πετάλου που καλύπτει την κεφαλή του βραχιονίου όταν σηκώνουμε το χέρι.

Περιγραφή της αρθροσκόπησης ώμου

Ο ορθοπαιδικός χειρουργός εισάγει στο δέρμα του ώμου μέσω μίας μικρής οπής (περίπου 3-5 χιλιοστών) το αρθροσκόπιο, το οποίο φέρει μια μικροσκοπική κάμερα με ισχυρό φωτισμό που συνδέεται με μία ειδική οθόνη. Εκεί προβάλλεται σε μεγέθυνση εξαιρετικά καθαρή και έγχρωμη η εικόνα του εσωτερικού της άρθρωσης.

Δίνεται έτσι στον χειρουργό η δυνατότητα:

  • να εξετάσει προσεκτικά το εσωτερικό της άρθρωσης (του ώμου), να εντοπίσει και να διαγνώσει με μεγάλη ακρίβεια τις όποιες βλάβες, ακόμα και τις πολύ μικρές, και στα πιο δυσπρόσιτα σημεία
  • να επιδιορθώσει τις ενδαρθρικές και περιαρθρικές βλάβες με τη βοήθεια ειδικά σχεδιασμένων, πολύ λεπτών εργαλείων και εμφυτεύσιμων αδρανών υλικών, όπως ράμματα και άγκυρες. Ενδεικτικά, μπορεί να προχωρήσει σε αποκατάσταση τενόντων που έχουν υποστεί ρήξη, σε λύση συμφύσεων, σε επιδιόρθωση βλαβών που έχουν προέλθει από εξάρθρημα (π.χ. αποκατάσταση του επιχείλιου χόνδρου).

Οι τομές που γίνονται ειναι λίγων χιλιοστών (σε αντίθεση με τις μεγάλες τομές που γίνονται στα ανοιχτά χειρουργεία) και τραυματίζουν ελάχιστα τους μυς και τους γύρω ιστούς με αποτέλεσμα τη μείωση των πιθανών επιπλοκών και του μετεγχειρητικού πόνου. Τα οποια σημαδάκια δημιουργούνται, εξαφανίζονται σταδιακά μέσα σε μερικούς μήνες.

Σε κάποιες περιπτώσεις, η εφαρμογή βιολογικών θεραπειών (εγχύσεις Βλαστοκυττάρων-Stem Cells , Πλάσματος Πλούσιου σε Αιμοπετάλια-PRP) σε συνδυασμό με την αρθροσκόπηση μπορεί να συμβάλει σημαντικά στην αποκατάσταση της βλάβης.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, η αρθροσκόπηση του ώμου διαρκεί το πολύ μία ώρα. Πραγματοποιείται με συνδυασμό περιοχικής και ελαφριάς γενικής αναισθησίας ανάλογα με το ιστορικό του ασθενούς και ο ασθενής επιστρέφει την ίδια ημέρα σπίτι του.

Βρείτε λύση στο πρόβλημα σας!

Νέες Αρθροσκοπικές τεχνικές

Η αρθροσκοπική χειρουργική παρουσιάζει αλματώδη ανάπτυξη τα τελευταία χρόνια αναπτύσσοντας διαρκώς νέες τεχνικές και νέα εξειδικευμένα εργαλεία, που την καθιστούν ολοένα και λιγότερο επεμβατική. Διαφορετικές, εξελιγμένες αρθροσκοπικές τεχνικές εφαρμόζονται ανάλογα με το είδος και τη βαρύτητα της βλάβης.

Στις απλές βλάβες, γίνεται άμεση επιδιόρθωσή τους (όπως συρραφή τενόντων, λύση συμφύσεων) ενώ στις βαρύτερες περιπτώσεις, μπορούν να εφαρμοστουν πιο σύνθετες και εξελιγμένες τεχνικές σύμφωνα με τη διεθνή βιβλιογραφία. Ενδεικτικά, αναφέρονται:

  • σε μαζικές, μη επιδιορθώσιμες ρήξεις του τενοντίου πετάλου, μπορεί ανά περίπτωση να γίνει ανακατασκευή του άνω αρθρικού θυλάκου με χρήση μοσχεύματος από τον ίδιο τον ασθενή (αυτομόσχευμα) ή να γίνουν τενοντομεταφορές για την υποκατάσταση της λειτουργίας κάποιου μυός
  • σε υποτροπιάζοντα εξαρθρήματα και σε περιπτώσεις με μεγάλα οστικά ελλείμματα της άρθρωσης του ώμου, πραγματοποιείται χρήση-τοποθέτηση αυτόλογου οστικού μοσχεύματος (τεχνική bone block) από το λαγόνιο οστό ή μετάθεση της κορακοειδούς απόφυσης (τεχνική Latarjet).
  • στις ρήξεις του τενοντίου πετάλου, και ειδικά σε χρόνιες βλάβες, χρειάζεται επιπλέον ενίσχυση της συρραφής της βλάβης οχι μόνο μηχανικά αλλά και βιολογικά. Αυτό γίνεται με τη χρήση είτε βλαστοκυττάρων είτε πλάσματος πλούσιου σε αιμοπετάλια (PRP) είτε κυττάρων που προέρχονται από τον υπακρωμιακό θύλακο είτε αυτόλογων τενόντιων μοσχευμάτων οπως του τένοντα της μακράς κεφαλής του δικέφαλου. Σκοπός είναι η ενίσχυση της επούλωσης της συρραφής και η βελτίωση του κλινικού αποτελέσματος.

Οι εξελίξεις στην αρθροσκόπηση δεν αφορούν μόνο τις τεχνικές αλλά και τα υλικά. Όλο και περισσότερο χρησιμοποιούνται νέα υλικά «χαμηλού προφίλ», νέας τεχνολογίας, ανθεκτικά και βιοσυμβατά. Ενδεικτικά αναφέρονται οι άγκυρες τύπου «all suture anchors», πολύ μικρότερες των συμβατικών, πολύ ισχυρές και αποτελούμενες μόνο απο ράμματα και όχι απο μεταλλικά ή άλλα σκληρά υλικά.

Με τις νέες, μικρότερες αγκυρες ειναι δυνατο να τοποθετηθούν περισσότερες για το ίδιο μέγεθος ρήξης και επομένως, να πραγματοποιηθεί ισχυρότερη συρραφή. Επίσης, επιτρέπεται να πραγματοποιηθεί μετεγχειρητικά μαγνητική τομογραφία, αν χρειαστεί, για να απεικονιστεί η συρραφή και η ακεραιότητα του τένοντα, κάτι που δε γινόταν παλαιοτερα με τις μεταλλικές άγκυρες. Τελος, σε περίπτωση νέας ρήξης η αναθεώρηση ειναι πολύ πιο εύκολη αφού δεν θα υπάρχουν μεγάλα μεταλλικά υλικά.

Πλεονεκτήματα αρθροσκόπησης ώμου

Η αρθροσκοπική χειρουργική παρουσιάζει συγκριτικά πλεονεκτήματα έναντι της ανοιχτής χειρουργικής επέμβασης:

  • Ελάχιστα επεμβατική μέθοδος
  • Ελάχιστα τραυματική (πολύ μικρές τομές)
  • Υψηλή διαγνωστική ακρίβεια (λεπτομερής απεικόνιση του εσωτερικού της άρθρωσης)
  • Δε χρειάζεται νοσηλεία
  • Σημαντικά μικρότερη πιθανότητα επιπλοκών
  • Ελάχιστος μετεγχειρητικός πόνος
  • Άμεση κινητοποίηση
  • Χωρίς μετεγχειρητικές ουλές
  • Άμεση επιστροφή στις απλές καθημερινές δραστηριότητες
  • Αποτελεσματικότερη και ταχύτερη θεραπευτική αποκατάσταση

Ενδείξεις για τη διενέργεια αρθροσκόπησης ώμου

Η αρθροσκόπηση ώμου πραγματοποιείται κυρίως για την αντιμετώπιση των παρακάτω παθήσεων:

  • Ρήξη του τενοντίου πετάλου
  • Ρήξη επιχειλίου χόνδρου και συνδέσμων του ώμου σε εξαρθρήματα ή οξεία και χρόνια αστάθεια
  • Εμμένουσα ασβεστοποιός τενοντίτιδα
  • Δυσκαμψία ώμου (Παγωμένος Ώμος)
  • Παθήσεις του τένοντα της μακράς κεφαλής του δικεφάλου μυός
  • Βλάβες, κακώσεις του αρθρικού χόνδρου
  • Πίεση υπερπλάτιου νεύρου
  • Σύνδρομο πρόσκρουσης
  • Παθήσεις του αρθρικού υμένα
  • Ύπαρξη ελεύθερων ενδοαρθρικών σωμάτων
  • Επιλεγμένα κατάγματα
  • Αρχόμενη αρθρίτιδα

Βρείτε λύση στο πρόβλημα σας!

Μετεγχειρητική Αποκατάσταση

Μετά το χειρουργείο, συνήθως προτείνεται για τις πρώτες ημέρες η χρήση ειδικής ανάρτησης ώμου, η οποία επιτρέπει στον ασθενή να χρησιμοποιεί το χΜετά το χειρουργείο, συνήθως προτείνεται για τις πρώτες ημέρες η χρήση ειδικής ανάρτησης ώμου, η οποία επιτρέπει στον ασθενή να χρησιμοποιεί το χέρι του για τις βασικές καθημερινές δραστηριότητες, αλλά ταυτόχρονα προστατεύει την περιοχή που έχει χειρουργηθεί.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, ο μετεγχειρητικός πόνος είναι ήπιος και αντιμετωπίζεται με απλά παυσίπονα, σύμφωνα με τις οδηγίες του ιατρού. Στόχος είναι ο ασθενής να νιώθει άνετα και να μπορεί να κινητοποιείται σταδιακά χωρίς έντονη ενόχληση.

Ο ασθενής μετά την επέμβαση πρέπει να παρακολουθείται τακτικά από τον ιατρό, ώστε:

  • να ελέγχεται η πορεία επούλωσης των τραυμάτων
  • να δίνονται εξατομικευμένες οδηγίες για την κινητοποίηση του ώμου
  • να προσαρμόζεται το πρόγραμμα αποκατάστασης ανάλογα με την πρόοδο

Όταν υπάρχουν ράμματα στο δέρμα, συνήθως αφαιρούνται μετά από 8–10 ημέρες, ανάλογα με την επούλωση.

Για μια πετυχημένη μετεγχειρητική αποκατάσταση, είναι ιδιαίτερα σημαντικό ο ασθενής να ακολουθήσει πιστά:

το προτεινόμενο πρόγραμμα φυσικοθεραπείας

τις ιατρικές οδηγίες

τα στάδια κινητοποίησης

Φυσικοθεραπεία

Η φυσικοθεραπεία αποτελεί βασικό πυλώνα για την πλήρη αποκατάσταση της λειτουργίας του ώμου μετά από αρθροσκόπηση.

Το πρόγραμμα φυσικοθεραπείας:

  • σχεδιάζεται εξατομικευμένα ανάλογα με το είδος της βλάβης που αποκαταστάθηκε
  • περιλαμβάνει ασκήσεις εύρους κίνησης, ενδυνάμωσης και επανεκπαίδευσης της κίνησης
  • προσαρμόζεται προοδευτικά, ώστε να αποφεύγονται υπερφορτίσεις αλλά και να μην μένει ο ώμος αδρανής

Πολλές ασκήσεις μπορεί ο ασθενής να τις εκτελεί και μόνος του στο σπίτι, πάντοτε όμως μετά από καθοδήγηση του φυσικοθεραπευτή ή του ιατρού.

Ο Ορθοπαιδικός Χειρουργός – Αθλητίατρος Αναστάσιος Δεληγεώργης συνεργάζεται στενά με εξειδικευμένους φυσικοθεραπευτές, ώστε κάθε ασθενής να έχει ένα πλήρες και ασφαλές πλάνο αποκατάστασης.

Γιατί να εμπιστευτείτε τον Ορθοπαιδικό Χειρουργό – Αθλητίατρο Αναστάσιο Δεληγεώργη

Ο Αναστάσιος Δεληγεώργης, Ορθοπαιδικός Χειρουργός – Αθλητίατρος, έχει εξειδικευτεί στις νεότερες τεχνικές της αρθροσκοπικής χειρουργικής σε διεθνώς πιστοποιημένα εκπαιδευτικά ορθοπαιδικά κέντρα στο εξωτερικό και στην Ελλάδα.

Έχει διατελέσει Κλινικός Εκπαιδευτής Αρθροσκόπησης σε κορυφαίανοσοκομεία του εξωτερικού και σε διεθνή συνέδρια, ενώ ως Αναπληρωτής Διευθυντής της Γ’ Ορθοπαιδικής Κλινικής του ΥΓΕΙΑ, συμμετέχει σε ένα από τα λίγα διεθνώς πιστοποιημένα εκπαιδευτικά κέντρα αρθροσκοπικής χειρουργικής στην Ελλάδα.

Η πολυετής εμπειρία και η επιστημονική του κατάρτιση αποτελούν βασικούς παράγοντες για ασφαλή επέμβαση και εξαιρετικό κλινικό αποτέλεσμα.

Συχνές ερωτήσεις για την αρθροσκόπηση ώμου

Πόσο καιρό θα χρειαστεί να φοράω την ανάρτηση ώμου;

Η διάρκεια χρήσης της ανάρτησης εξαρτάται από τη βλάβη που αποκαταστάθηκε και τον τύπο της επέμβασης. Σε απλές περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί για λίγες ημέρες, ενώ σε πιο σύνθετες επεμβάσεις για 4-6 εβδομάδες. Ο Ορθοπαιδικός Χειρουργός Αναστάσιος Δεληγεώργης θα σας υποδείξει ακριβώς για πόσο χρονικό διάστημα είναι απαραίτητη.

Θα πονάω μετά την αρθροσκόπηση ώμου;

Συνήθως ο πόνος είναι ήπιος έως μέτριος και ελέγχεται εύκολα με απλά παυσίπονα. Η αρθροσκόπηση, ως ελάχιστα επεμβατική μέθοδος, τραυματίζει ελάχιστα  τους ιστούς σε σύγκριση με το ανοιχτό χειρουργείο.

Πότε μπορώ να επιστρέψω στην εργασία μου;

Εξαρτάται από το είδος της εργασίας σας:

  • Σε εργασία γραφείου, η επιστροφή μπορεί να γίνει σχετικά σύντομα, από μερικές ημέρες μέχρι 2-3 εβδομάδες.
  • Σε χειρωνακτική εργασία ή εργασία που απαιτεί έντονη χρήση του άνω άκρου, ο χρόνος είναι μεγαλύτερος, συνήθως 3-6 μήνες.
    Ο ιατρός θα σας δώσει εξατομικευμένες οδηγίες, ανάλογα με το είδος της εργασίας και την εξέλιξη της αποκατάστασης.
Πότε μπορώ να οδηγήσω μετά την επέμβαση;

Η οδήγηση συνήθως επιτρέπεται όταν:

  • αφαιρείται η ανάρτηση
  • ο ασθενής νιώθει ότι μπορεί να οδηγήσει με ασφάλεια
  • μπορεί να αντιδράσει γρήγορα στο τιμόνι

Αυτό κρίνεται εξατομικευμένα από τον Ορθοπαιδικό Χειρουργό Αναστάσιο Δεληγεώργη κατά τις επανεξετάσεις.

Είναι φυσιολογικό να νιώθω δυσκαμψία στον ώμο μετά το χειρουργείο;

Ναι, ένα βαθμό δυσκαμψίας τις πρώτες εβδομάδες τον θεωρούμε φυσιολογικό. Γι αυτό η σωστά δομημένη φυσικοθεραπεία και οι ασκήσεις βοηθούν σημαντικά στην επανάκτηση της κίνησης.

Χρειάζεται πάντα φυσικοθεραπεία μετά από αρθροσκόπηση ώμου;

Στις περισσότερες περιπτώσεις συστήνεται φυσικοθεραπεία, καθώς επιταχύνει και βελτιώνει το τελικό αποτέλεσμα. Ο τύπος, η συχνότητα και η διάρκεια της φυσικοθεραπείας καθορίζονται από τον ιατρό ανάλογα με τη βλάβη.

Πότε μπορώ να ξαναγυμναστώ ή να επιστρέψω σε αθλητικές δραστηριότητες;

Η επιστροφή στην άθληση εξαρτάται από το είδος και την έκταση της βλάβης καθώς και από το είδος της αθλητικής δραστηριότητας και προχωρά σταδιακά όταν το επιτρέψει ο ιατρός, σε συνεργασία με τον φυσικοθεραπευτή. Οι ασκήσεις αρχικά είναι ήπιες και περισσότερο ελεγχόμενες, πριν επανέλθει ο ασθενής σε πλήρη αθλητική δραστηριότητα.

Τι γίνεται αν χάσω κάποιες συνεδρίες φυσικοθεραπείας;

Ιδανικά, το πρόγραμμα φυσικοθεραπείας πρέπει να ακολουθείται συστηματικά. Δεν είναι απαραίτητο να γίνονται όλες οι θεραπείες αποκατάστασης παρουσία φυσικοθεραπευτή, εφόσον δεν είναι εφικτό. Κάποιες ασκήσεις μπορούν να γίνουν από τον ασθενή στον δικό του χώρο, βάσει των οδηγιών του φυσικοθεραπευτή και του ιατρού.  Αν χαθούν συνεδρίες, ο φυσικοθεραπευτής και ο ιατρός μπορεί να χρειαστεί να προσαρμόσουν το πρόγραμμα, ώστε να μη χαθεί η πρόοδος.

Πότε πρέπει να επικοινωνήσω άμεσα με τον ιατρό;

Θα πρέπει να ενημερώσετε άμεσα τον ιατρό εάν εμφανίσετε:

κάποιο τραυματισμό

έντονο πόνο που δεν υποχωρεί με φάρμακα

σημαντικό πρήξιμο ή ερυθρότητα στην περιοχή

πυρετό

αιφνίδια απώλεια κίνησης ή δύναμης στο χέρι

Γιατί είναι σημαντική η παρακολούθηση από εξειδικευμένο Ορθοπαιδικό Χειρουργό;

Η μετεγχειρητική αποκατάσταση δεν είναι ίδια για όλους. Ο Ορθοπαιδικός Χειρουργός – Αθλητίατρος Αναστάσιος Δεληγεώργης προσαρμόζει το πλάνο αποκατάστασης στις ανάγκες, την ηλικία, το επίπεδο δραστηριότητας και τους στόχους κάθε ασθενούς, ώστε να εξασφαλιστεί το καλύτερο δυνατό λειτουργικό αποτέλεσμα.

Οι ενότητες που ακολουθούν συμπληρώνουν τα παραπάνω με πρακτικές πληροφορίες για όποιον έχει προγραμματίσει αρθροσκόπηση ώμου ή τη σκέφτεται: ποια πάθηση αντιστοιχεί σε ποια τεχνική, τι γίνεται την ημέρα του χειρουργείου, πώς εξελίσσεται η αποκατάσταση και σε ποιες περιπτώσεις η αρθροσκοπική μέθοδος δεν είναι η σωστή λύση.

Ποιες παθήσεις αντιμετωπίζονται με αρθροσκόπηση ώμου;

Η αρθροσκοπική χειρουργική ώμου δεν είναι μία επέμβαση αλλά ένα σύνολο τεχνικών. Ο πίνακας συνοψίζει τις συχνότερες παθήσεις, τι ακριβώς γίνεται για την καθεμία και πόσο καιρό φοριέται ενδεικτικά ο νάρθηκας μετά.

ΠάθησηΑρθροσκοπική τεχνικήΝάρθηκας (ενδεικτικά)
Ρήξη στροφικού πετάλουΣυρραφή του τένοντα στο βραχιόνιο με άγκυρες, σε μονή ή διπλή σειρά. Σε μη επιδιορθώσιμες ρήξεις, σε επιλεγμένους ασθενείς, InSpace balloon ή μεταφορά τένοντα.4 έως 6 εβδομάδες, συχνά με μαξιλάρι απαγωγής
Πρόσθια αστάθεια μετά από εξάρθρημα ώμουΕπανασυγκόλληση του επιχείλιου χόνδρου (επιδιόρθωση Bankart) με άγκυρες, με ή χωρίς remplissage. Σε μεγάλη οστική απώλεια, οστικό μόσχευμα ή Latarjet.3 έως 4 εβδομάδες
Σύνδρομο υπακρωμιακής πρόσκρουσηςΥπακρωμιακή αποσυμπίεση: αφαίρεση του φλεγμαίνοντος θυλάκου και, όπου χρειάζεται, λείανση του ακρωμίου.Λίγες ημέρες, μόνο για άνεση
Ασβεστοποιός τενοντίτιδαΑφαίρεση των εναποθέσεων ασβεστίου από τον τένοντα και συρραφή του ελλείμματος, αν είναι μεγάλο.1 έως 2 εβδομάδες, περισσότερο αν γίνει συρραφή
Παγωμένος ώμος (συμφυτική θυλακίτιδα)Αρθροσκοπική απελευθέρωση του ρικνωμένου θυλάκου.Ελάχιστα ή καθόλου, με άμεση κινητοποίηση
Βλάβες SLAP και τένοντα του δικεφάλουΣυρραφή του άνω επιχείλιου ή τενοντόδεση του δικεφάλου, ανάλογα με την ηλικία και τη δραστηριότητα.2 έως 4 εβδομάδες
Ελεύθερα σωμάτια, φλεγμονή αρθρικού υμένα, αρχόμενη αρθρίτιδαΑφαίρεση σωματίων, καθαρισμός της άρθρωσης, υμενεκτομή.Λίγες ημέρες

Σε αθλητές με πόνο από υπερχρησία, όπως στον ώμο του κολυμβητή, η επέμβαση εξετάζεται μόνο όταν υπάρχει συγκεκριμένη δομική βλάβη και έχει προηγηθεί σωστό πρόγραμμα φυσικοθεραπείας χωρίς αποτέλεσμα. Η τελική τεχνική επιβεβαιώνεται συχνά μέσα στο χειρουργείο, όπου η κάμερα δείχνει βλάβες που η μαγνητική τομογραφία μπορεί να υποεκτιμά. Σε επιλεγμένες συρραφές, η επούλωση μπορεί να υποβοηθηθεί και με θεραπεία PRP.

Πώς γίνεται η επέμβαση: αναισθησία, θέση και διάρκεια

Τι αναισθησία χρειάζεται;

Ο αναισθησιολόγος κάνει συνήθως αποκλεισμό του βραχιονίου πλέγματος στη βάση του λαιμού, με καθοδήγηση υπερήχου, ώστε ο ώμος και το χέρι να «μουδιάσουν». Συμπληρωματικά δίνεται ελαφριά γενική αναισθησία ή μέθη. Το μούδιασμα διαρκεί αρκετές ώρες, συχνά μέχρι το επόμενο πρωί, και γι’ αυτό οι πρώτες ώρες μετά την επέμβαση είναι συνήθως ανώδυνες.

Όσο δρα ο αποκλεισμός, μπορεί να εμφανιστούν παροδικά βραχνάδα, ελαφρά πτώση του βλεφάρου ή αίσθημα ότι η ανάσα είναι πιο «ρηχή» στην ίδια πλευρά. Υποχωρούν όταν φύγει το φάρμακο. Η πιο χρήσιμη συμβουλή: ξεκινήστε τα παυσίπονα που σας δόθηκαν πριν «ξυπνήσει» πλήρως το χέρι και όχι όταν ο πόνος έχει ήδη ανέβει.

Σε ποια θέση γίνεται;

Χρησιμοποιούνται δύο θέσεις: η ημικαθιστική (beach chair), με τον ασθενή σχεδόν καθιστό, και η πλάγια κατάκλιση, με το χέρι σε ήπια έλξη. Η επιλογή γίνεται από τον χειρουργό ανάλογα με τη βλάβη. Για παράδειγμα, η πλάγια θέση διευκολύνει την πρόσβαση στο πίσω και κάτω μέρος της άρθρωσης σε επεμβάσεις αστάθειας. Σε κάθε περίπτωση προστατεύονται τα σημεία πίεσης, τα μάτια και ο αυχένας.

Πόσο διαρκεί η επέμβαση;

  • Αποσυμπίεση, καθαρισμός ή απελευθέρωση θυλάκου: συνήθως 30 έως 45 λεπτά.
  • Επιδιόρθωση αστάθειας (Bankart): συνήθως 60 έως 90 λεπτά.
  • Συρραφή στροφικού πετάλου: από 60 λεπτά έως 2 ώρες, ανάλογα με το μέγεθος της ρήξης.
  • Συνδυασμένες επεμβάσεις: περισσότερο, ανάλογα με τον αριθμό των βλαβών.

Ο συνολικός χρόνος στο νοσοκομείο είναι μεγαλύτερος, καθώς περιλαμβάνει την προετοιμασία, την αναισθησία και την παρακολούθηση στην ανάνηψη πριν από την έξοδο.

Ο νάρθηκας στην πράξη: τι προσέχετε

Ο νάρθηκας δεν είναι απλή ανάρτηση· κρατά τον τένοντα ή τον επιχείλιο σε θέση χωρίς τάση, όσο η βιολογική επούλωση στο οστό είναι ακόμη αδύναμη. Μετά από συρραφή στροφικού πετάλου χρησιμοποιείται συχνά νάρθηκας με μαξιλάρι απαγωγής, που κρατά το χέρι λίγο μακριά από τον κορμό.

  • Φοράτε τον νάρθηκα και στον ύπνο, εκτός αν σας δοθεί διαφορετική οδηγία.
  • Τον αφαιρείτε μόνο για μπάνιο, ντύσιμο και τις ασκήσεις που σας έχουν δείξει, κρατώντας το χέρι χαλαρό δίπλα στο σώμα.
  • Κινείτε ελεύθερα δάκτυλα, καρπό και αγκώνα αρκετές φορές την ημέρα, για να μην πρηστεί το χέρι.
  • Δεν σηκώνετε, δεν σπρώχνετε και δεν στηρίζεστε στο χειρουργημένο χέρι, ούτε για να σηκωθείτε από την καρέκλα.
  • Ελέγχετε ότι ο ιμάντας δεν πιέζει τον αυχένα και ότι ο καρπός δεν «κρέμεται» έξω από τον νάρθηκα.

Πώς εξελίσσεται η αποκατάσταση ανά φάση;

Ο ρυθμός της αποκατάστασης δεν καθορίζεται από το πόσο καλά νιώθετε, αλλά από τη βιολογία: ένας τένοντας χρειάζεται συνήθως 8 έως 12 εβδομάδες για να «δέσει» ικανοποιητικά στο οστό. Ο πίνακας αφορά κυρίως επεμβάσεις συρραφής· μετά από απλή αποσυμπίεση ή απελευθέρωση θυλάκου οι φάσεις συμπιέζονται σημαντικά.

ΦάσηΧρονικό διάστημα (ενδεικτικά)ΣτόχοςΤι περιλαμβάνει
1. Προστασία0 έως 4 με 6 εβδομάδεςΠροστασία της συρραφής, έλεγχος πόνου και οιδήματοςΝάρθηκας, εκκρεμοειδείς ασκήσεις, παθητική κίνηση με βοήθεια, κρυοθεραπεία, κινήσεις αγκώνα και καρπού
2. Ανάκτηση κίνησης4 με 6 έως 10 με 12 εβδομάδεςΕπαναφορά του εύρους κίνησηςΕνεργητικά υποβοηθούμενες και ενεργητικές κινήσεις, ασκήσεις ωμοπλάτης, ελαφριές καθημερινές χρήσεις
3. Ενδυνάμωση3 έως 4 με 5 μήνεςΔύναμη και έλεγχος της κίνησηςΛάστιχα και βάρη με προοδευτική επιβάρυνση, ασκήσεις ιδιοδεκτικότητας και σταθεροποίησης
4. Επιστροφή σε απαιτητικές δραστηριότητεςΑπό 4 με 6 μήνες και μετάΑθλητισμός, βαριά εργασίαΑσκήσεις ειδικές για το άθλημα ή τη δουλειά, ρίψεις, πλειομετρικές ασκήσεις, έλεγχος κριτηρίων επιστροφής

Τα χρονικά όρια είναι ενδεικτικά και προσαρμόζονται στο μέγεθος της βλάβης, την ποιότητα του ιστού, την ηλικία και τους στόχους σας. Αναλυτικό οδηγό εβδομάδα προς εβδομάδα θα βρείτε στο άρθρο για την ανάρρωση μετά την αρθροσκόπηση ώμου.

Ύπνος, οδήγηση και εργασία μετά το χειρουργείο

Ύπνος

Ο νυχτερινός πόνος είναι από τα πιο συχνά παράπονα των πρώτων εβδομάδων. Οι περισσότεροι ασθενείς κοιμούνται καλύτερα σε ημικαθιστή θέση, σε πολυθρόνα με ανάκλιση ή με αρκετά μαξιλάρια στην πλάτη. Ένα μικρό μαξιλάρι κάτω από τον αγκώνα κρατά το χέρι ελαφρώς μπροστά από τον κορμό και ανακουφίζει. Ύπνο στο χειρουργημένο πλευρό αποφεύγετε μέχρι να σας επιτραπεί, συνήθως μετά από αρκετές εβδομάδες.

Οδήγηση

Δεν οδηγείτε όσο φοράτε νάρθηκα ή παίρνετε φάρμακα που προκαλούν υπνηλία, γιατί δεν μπορείτε να κάνετε απότομο ελιγμό με ασφάλεια. Ενδεικτικά, μετά από αποσυμπίεση η οδήγηση επανέρχεται σε 1 έως 2 εβδομάδες, ενώ μετά από συρραφή τένοντα ή σταθεροποίηση συνήθως σε 6 έως 8 εβδομάδες. Το αυτόματο κιβώτιο διευκολύνει την επιστροφή.

Εργασία και καθημερινότητα

Στη δουλειά γραφείου βοηθά το χέρι να ακουμπά σε στήριγμα όταν πληκτρολογείτε και η σταδιακή αύξηση των ωρών. Εργασίες πάνω από το ύψος του κεφαλιού και σήκωμα βάρους περιμένουν το τέλος της φάσης ενδυνάμωσης. Στο σπίτι, προτιμήστε φαρδιά ρούχα με κουμπιά: βάζετε πρώτα το χειρουργημένο χέρι στο μανίκι και το βγάζετε τελευταίο.

Ποιες είναι οι πιθανές επιπλοκές;

Οι επιπλοκές είναι συνολικά λίγες, αλλά καλό είναι να τις γνωρίζετε:

  • Δυσκαμψία: η συχνότερη. Αντιμετωπίζεται σχεδόν πάντα με φυσικοθεραπεία· σπάνια χρειάζεται νέα απελευθέρωση.
  • Επαναρρήξη τένοντα: πιθανότερη σε μεγάλες και παλιές ρήξεις, σε μεγαλύτερη ηλικία, σε καπνιστές και όταν ο ώμος φορτιστεί πρόωρα.
  • Υποτροπή αστάθειας: μετά από σταθεροποίηση, κυρίως σε αθλήματα επαφής ή όταν υπάρχει σημαντική οστική απώλεια.
  • Λοίμωξη: σπάνια, χάρη στις μικρές τομές και την προφυλακτική αντιβίωση.
  • Βλάβη νεύρου ή αγγείου, θρομβοεμβολικά επεισόδια: πολύ σπάνια.

Μπορείτε να μειώσετε τον κίνδυνο: διακοπή του καπνίσματος πριν και μετά, καλή ρύθμιση του σακχάρου αν έχετε διαβήτη και τήρηση των περιορισμών, ακόμη κι όταν ο ώμος «νιώθει» έτοιμος.

Πότε η αρθροσκόπηση ώμου δεν αρκεί;

Η αρθροσκόπηση επιδιορθώνει μαλακά μόρια και περιορισμένες βλάβες, αλλά δεν μπορεί να αντικαταστήσει χόνδρο που έχει χαθεί. Όταν υπάρχει προχωρημένη οστεοαρθρίτιδα, αρθροπάθεια από παλιά μεγάλη ρήξη τενόντων ή σύνθετο κάταγμα της κεφαλής του βραχιονίου σε μεγαλύτερη ηλικία, ο αρθροσκοπικός καθαρισμός προσφέρει λίγη και παροδική ανακούφιση.

Σε αυτές τις περιπτώσεις εξετάζεται η ολική αρθροπλαστική ώμου, όταν οι τένοντες του στροφικού πετάλου είναι λειτουργικοί, ή η ανάστροφη αρθροπλαστική ώμου, όταν οι τένοντες είναι ανεπαρκείς. Περισσότερα για τις νεότερες επιλογές θα βρείτε στο άρθρο για τις εξελίξεις στη χειρουργική ώμου.

Πότε να απευθυνθείτε σε ορθοπαιδικό για τον ώμο σας

  • Όταν ο πόνος στον ώμο επιμένει πάνω από 6 με 8 εβδομάδες παρά την ξεκούραση και τη φυσικοθεραπεία.
  • Όταν δεν μπορείτε να σηκώσετε το χέρι πάνω από τον ώμο ή νιώθετε αδυναμία μετά από πτώση.
  • Όταν ο ώμος έχει «βγει» έστω και μία φορά ή νιώθετε ότι γλιστράει σε ορισμένες κινήσεις.
  • Όταν ο πόνος σας ξυπνά τη νύχτα ή σας εμποδίζει να ξαπλώσετε στο πλάι.
  • Όταν η μαγνητική τομογραφία δείχνει ρήξη και θέλετε να μάθετε αν χρειάζεται επέμβαση.

Ο χειρουργός ώμου Αναστάσιος Δεληγεώργης

Ο Δρ. Αναστάσιος Δεληγεώργης είναι Αναπληρωτής Διευθυντής της Γ’ Ορθοπαιδικής Κλινικής του νοσοκομείου ΥΓΕΙΑ, η οποία είναι πιστοποιημένο εκπαιδευτικό κέντρο αρθροσκοπικής χειρουργικής. Εξειδικεύτηκε σε προηγμένες αρθροσκοπικές τεχνικές σε κέντρα πιστοποιημένα από την ESSKA και την ISAKOS και έχει διδάξει αρθροσκοπική χειρουργική ως εκπαιδευτής στο Yanda International Hospital της Κίνας. Από το 2016 συμμετέχει στην οργανωτική επιτροπή του Athens Shoulder Course και είναι μέλος της ESA και της AANA. Ως αθλητίατρος με το IOC Diploma in Sports Medicine, σχεδιάζει την αποκατάσταση με βάση το επίπεδο δραστηριότητας στο οποίο θέλετε να επιστρέψετε. Δείτε το βιογραφικό του Δρ. Δεληγεώργη.

Περισσότερες ερωτήσεις για την αρθροσκόπηση ώμου

Χρειάζεται μαγνητική τομογραφία πριν από την επέμβαση;

Στις περισσότερες περιπτώσεις ναι. Η μαγνητική τομογραφία δείχνει το μέγεθος μιας ρήξης, την ποιότητα των μυών και τις βλάβες του επιχείλιου. Σε αστάθεια ζητείται συχνά και αξονική τομογραφία, για να μετρηθεί η οστική απώλεια της ωμογλήνης. Οι εξετάσεις αυτές καθορίζουν την τεχνική και βοηθούν να ενημερωθείτε από πριν για τον χρόνο αποκατάστασης.

Πρέπει να διακόψω κάποια φάρμακα πριν από το χειρουργείο;

Αν παίρνετε αντιπηκτικά ή αντιαιμοπεταλιακά, συνήθως χρειάζεται προσαρμογή ή προσωρινή διακοπή, πάντα σε συνεννόηση με τον γιατρό που τα έχει συστήσει. Ενημερώστε επίσης για φάρμακα διαβήτη, συμπληρώματα και φυτικά σκευάσματα. Οι οδηγίες δίνονται εξατομικευμένα στον προεγχειρητικό έλεγχο· μη σταματήσετε κανένα φάρμακο μόνοι σας.

Πότε μπορώ να κάνω μπάνιο μετά την αρθροσκόπηση;

Με αδιάβροχα επιθέματα μπορείτε συνήθως να κάνετε ντους από τις πρώτες ημέρες, χωρίς να τρίβετε τα τραύματα. Για το πλύσιμο της μασχάλης γέρνετε τον κορμό μπροστά, αφήνοντας το χέρι να κρέμεται χαλαρά. Μπάνιο σε μπανιέρα, πισίνα ή θάλασσα αποφεύγεται μέχρι να κλείσουν πλήρως οι τομές, συνήθως μετά την αφαίρεση των ραμμάτων.

Οι άγκυρες μένουν μόνιμα στον ώμο;

Ναι, αλλά δεν χρειάζεται να αφαιρεθούν. Οι σύγχρονες άγκυρες είναι συνήθως από απορροφήσιμα ή βιοσυμβατά υλικά ή αποτελούνται μόνο από ράμμα, οπότε δεν ενοχλούν και επιτρέπουν καθαρή εικόνα σε μελλοντική μαγνητική τομογραφία. Δεν περιορίζουν τις καθημερινές σας δραστηριότητες και, κατά κανόνα, δεν ενεργοποιούν τους ανιχνευτές μετάλλων στα αεροδρόμια.

Μπορεί να γίνει αρθροσκόπηση και στους δύο ώμους ταυτόχρονα;

Συνήθως όχι. Μετά την επέμβαση το χέρι μένει σε νάρθηκα για εβδομάδες, οπότε με χειρουργημένους και τους δύο ώμους δεν θα μπορούσατε να εξυπηρετηθείτε στην καθημερινότητα. Όταν χρειάζονται και οι δύο, η δεύτερη επέμβαση προγραμματίζεται αφού ο πρώτος ώμος ανακτήσει λειτουργικότητα, συνήθως μετά από αρκετούς μήνες.

Υπάρχει ηλικιακό όριο για την αρθροσκόπηση ώμου;

Δεν υπάρχει αυστηρό όριο. Αυτό που μετράει είναι η κατάσταση της άρθρωσης, η ποιότητα των τενόντων και η γενική υγεία. Ένας δραστήριος 70χρονος με πρόσφατη τραυματική ρήξη μπορεί να ωφεληθεί από συρραφή, ενώ ένας νεότερος με προχωρημένη φθορά χόνδρου μπορεί να μην ωφεληθεί. Η απόφαση παίρνεται μετά από κλινική εξέταση και απεικόνιση.

Πόσες τομές θα έχω και πώς θα φαίνονται;

Συνήθως 2 έως 4 τομές λίγων χιλιοστών γύρω από τον ώμο, ανάλογα με την επέμβαση. Κλείνουν με ένα ράμμα ή ταινίες και, με τον καιρό, γίνονται μικρά σημάδια που δύσκολα διακρίνονται. Προστατέψτε τις από τον ήλιο τους πρώτους μήνες, για να μη σκουρύνουν.

Τι μπορώ να κάνω πριν από το χειρουργείο για να αναρρώσω καλύτερα;

Αν ο ώμος είναι δύσκαμπτος, η φυσικοθεραπεία πριν από την επέμβαση βοηθά να ξεκινήσετε από καλύτερη αφετηρία. Οργανώστε από πριν το σπίτι, ώστε τα συχνά χρησιμοποιούμενα αντικείμενα να βρίσκονται στο ύψος της μέσης, εξασφαλίστε βοήθεια για τις πρώτες ημέρες και κόψτε το κάπνισμα, γιατί επιβαρύνει την επούλωση των τενόντων.

Αν σας έχει προταθεί αρθροσκόπηση ώμου ή θέλετε δεύτερη γνώμη για την πάθησή σας, μπορείτε να επικοινωνήσετε με τα ιατρεία σε Μαρούσι και Αμπελόκηπους ή να κλείσετε ραντεβού online.

ΚΛΕΙΣΤΕ ΡΑΝΤΕΒΟΥΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ