Αρθροπλαστική ισχίου με μια ματιά
- Η αρθροπλαστική ισχίου αντικαθιστά τις φθαρμένες επιφάνειες της κοτύλης και της κεφαλής του μηριαίου με τεχνητά εμφυτεύματα και ενδείκνυται κυρίως στην προχωρημένη οστεοαρθρίτιδα.
- Η απόφαση για χειρουργείο βασίζεται στον πόνο, στον περιορισμό της καθημερινότητας και στην ακτινολογική εικόνα, όχι μόνο στην ηλικία.
- Η τεχνική ελάχιστης επεμβατικότητας (MIS) περιορίζει την κάκωση των μυών και επιτρέπει βάδιση από την ίδια ή την επόμενη ημέρα.
- Η καθημερινή αυτονομία επιστρέφει συνήθως μέσα σε 4 έως 6 εβδομάδες, ενώ η πλήρης αποκατάσταση ολοκληρώνεται σταδιακά σε 3 έως 6 μήνες.
- Σύμφωνα με τη διεθνή βιβλιογραφία, οι σύγχρονες προθέσεις στους περισσότερους ασθενείς λειτουργούν ικανοποιητικά για 15 έως 20 χρόνια ή και περισσότερο.
Τι είναι η ολική αρθροπλαστική ισχίου;

Η Ολική Αρθροπλαστική Ισχίου ως θεραπεία της προχωρημένης αρθρίτιδας του ισχίου είναι μια συνηθισμένη ορθοπαιδική επέμβαση που όσο αυξάνεται ο μέσος όρος επιβίωσης αναμένεται να γίνεται όλο και πιο συχνή.
Η αντικατάσταση του φθαρμένου ισχίου με μια πρόθεση ανακουφίζει τον ασθενή από τον πόνο και βελτιώνει την κινητικότητα ώστε να μπορεί να επανέλθει στις καθημερινές του δραστηριότητες.
Η Ελάχιστα Επεμβατική Ολική Αρθροπλαστική Ισχίου γίνεται με μία μικρότερη τομή μήκους 8-15 εκ. σε αντίθεση με την κλασική αρθροπλαστική όπου η τομή είναι από 25-30 εκ. Ο σκοπός της ελάχιστα επεμβατικής αρθροπλαστικής ισχίου είναι να μειώσει τον πόνο και να επιταχύνει την αποκατάσταση.
Πώς γίνεται η τεχνική επέμβαση ολικής αρθροπλαστικής;

Όταν διενεργείται μια ολική αρθροπλαστική ισχίου, ο κατεστραμμένος χόνδρος και το υποχόνδριο οστό αφαιρούνται. Προκειμένου να γίνει αυτό, κάποια μαλακά μόρια τέμνονται ή αποκολλούνται.
Στην αρθροπλαστική Μ.I.S η τομή είναι πολύ μικρότερη και οι αποκολλήσεις των μυών περιορίζονται στο ελάχιστο, συγκριτικά με την κλασική μέθοδο.
Κλασική Ολική Αρθροπλαστική Ισχίου
Στην κλασική ολική αρθροπλαστική ισχίου:
- Γίνεται μία τομή 25 – 30 εκ στην πλάγια επιφάνεια του ισχίου
- Οι μύες αποκολλούνται από το μηριαίο προκειμένου να εξαρθρωθεί η κεφαλή και να υπάρχει καλό οπτικό πεδίο
- Η κατεστραμμένη κεφαλή αφαιρείται και αντικαθίσταται με μία κεφαλή από κεραμικό υλικό ή ειδικό κράμα μετάλλων η οποία τοποθετείται στο άνω άκρο ενός μεταλλικού στειλεού που τοποθετείται μέσα στον αυλό του μηριαίου
- Η κατεστραμμένη επιφάνεια της κοτύλης, δηλαδή του κοίλου τμήματος του ισχίου που βρίσκεται στην λεκάνη, αφού αφαιρεθεί, αντικαθίσταται από μια μεταλλική συνήθως κοτύλη. Κάποιες φορές μπορεί να χρησιμοποιηθούν βίδες ή και βιολογικό τσιμέντο για την καλύτερη σταθεροποίησή της

Ένα πρόθεμα από πολυεθυλένιο ή κεραμικό ή μέταλλο τοποθετείται ανάμεσα στην κεφαλή και την μεταλλική κοτύλη παρέχοντας μία ομαλή λεία επιφάνεια ολίσθησης

Βρείτε λύση στο πρόβλημα σας!
Ελάχιστα Επεμβατική (M.I.S) Ολική Αρθροπλαστική Ισχίου
Η επέμβαση είναι παρόμοια αλλά γίνεται διαμέσου πολύ μικρότερης τομής και υπάρχει πολύ λιγότερη κάκωση και αποκόλληση των μαλακών μορίων γύρω από το ισχίο. Τα υλικά που χρησιμοποιούνται είναι τα ίδια με αυτά της κλασσικής μεθόδου, όμως χρησιμοποιούνται ειδικά σχεδιασμένα εργαλεία προκειμένου να γίνει η προετοιμασία και να τοποθετηθούν σωστά οι προθέσεις.
Στην ελάχιστα επεμβατική αρθροπλαστική ισχίου γίνεται συνήθως μια μικρή τομή 8 -15 εκ. (η μισή δηλαδή σε σχέση με την κλασική). Το μήκος της τομής εξαρτάται από το μέγεθος του ασθενούς και από τη δυσκολία της επέμβασης ανάλογα με τη βλάβη του ισχίου.
Η τομή συνήθως γίνεται στην έξω ή πρόσθια επιφάνεια του ισχίου. Οι μύες δεν κόβονται και στις περιπτώσεις εκείνες που είναι απαραίτητο, αποκολλούνται στο ελάχιστο από την έκφυσή τους και επανακαθηλώνονται μετά την τοποθέτηση των υλικών. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα την ταχύτερη επούλωση των ιστών.
Συνήθως, ο ασθενής σηκώνεται να περπατήσει μόλις περάσει η επήρεια της νάρκωσης. Η διάρκεια της νοσηλείας διαρκεί από 1 έως 2 ημέρες ανάλογα με την κλινική κατάσταση του ασθενούς και στη συνέχεια ο ασθενής ακολουθεί ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα αποκατάστασης με εξειδικευμένο φυσικοθεραπευτή.
Βρείτε λύση στο πρόβλημα σας!
Ποιος είναι ο κατάλληλος υποψήφιος για την Ελάχιστα Επεμβατική Ολική Αρθροπλαστική Ισχίου;
Η Ελάχιστα Επεμβατική Ολική Αρθροπλαστική του ισχίου δεν είναι κατάλληλη για όλους τους ασθενείς. Ο εξειδικευμένος Ορθοπαιδικός αφού διενεργήσει τον κατάλληλο κλινικό και απεικονιστικό έλεγχο, λαμβάνοντας υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του κάθε ασθενούς, θα αποφασίσει αν κάποιος είναι υποψήφιος για μια τέτοια επέμβαση.
Συμπέρασμα
Η Ελάχιστα Επεμβατική Ολική Αρθροπλαστική ισχίου είναι μια συνεχώς εξελισσόμενη τεχνική και πρέπει να διενεργείται από εξειδικευμένο Ορθοπαιδικό .
Τα πλεονεκτήματα της είναι η μικρότερη κακοποίηση των ιστών που οδηγεί σε ταχύτερη και λιγότερο επώδυνη αποκατάσταση καθώς και σε ταχύτερη επιστροφή στις καθημερινές δραστηριότητες.
Πότε χρειάζεται αρθροπλαστική ισχίου;
Η αρθροπλαστική ισχίου δεν είναι η πρώτη θεραπευτική επιλογή, αλλά η λύση όταν η άρθρωση έχει φθαρεί τόσο ώστε ο πόνος και η δυσκαμψία να μην ελέγχονται πλέον με συντηρητικά μέσα. Η πιο συχνή αιτία είναι η προχωρημένη αρθρίτιδα ισχίου, όπου ο αρθρικός χόνδρος έχει ουσιαστικά χαθεί και τα οστά τρίβονται μεταξύ τους.
Δεν είναι όμως η μόνη. Η ολική αρθροπλαστική εφαρμόζεται επίσης σε:
- Οστεονέκρωση της κεφαλής του μηριαίου, όταν η κεφαλή έχει πλέον καταρρεύσει.
- Μετατραυματική αρθρίτιδα, χρόνια μετά από κάταγμα της κοτύλης ή του μηριαίου.
- Αναπτυξιακή δυσπλασία του ισχίου, που οδηγεί σε πρόωρη φθορά, συχνά σε νεότερες ηλικίες.
- Φλεγμονώδεις αρθρίτιδες, όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα και η αγκυλοποιητική σπονδυλίτιδα.
- Κατάγματα του αυχένα του μηριαίου σε επιλεγμένους ασθενείς. Σε ηλικιωμένους με χαμηλότερες λειτουργικές απαιτήσεις προτιμάται συχνά η ημιολική αρθροπλαστική ισχίου, που αντικαθιστά μόνο την κεφαλή.
Είναι σημαντικό να ξεκαθαριστεί από την αρχή ότι ο πόνος στο ισχίο δεν προέρχεται πάντα από την ίδια την άρθρωση. Η οσφυϊκή μοίρα της σπονδυλικής στήλης, η τροχαντήρια θυλακίτιδα ή οι τενοντοπάθειες προκαλούν παρόμοια ενόχληση και δεν βελτιώνονται με αρθροπλαστική. Γι’ αυτό η σωστή διάγνωση προηγείται πάντα της απόφασης.
Σημάδια ότι η συντηρητική θεραπεία έχει εξαντληθεί
- Πόνος που σας ξυπνά τη νύχτα ή εμφανίζεται και σε ηρεμία.
- Η απόσταση που μπορείτε να περπατήσετε μικραίνει από μήνα σε μήνα.
- Δυσκολεύεστε να φορέσετε κάλτσες και παπούτσια ή να μπείτε στο αυτοκίνητο.
- Χρειάζεστε παυσίπονα σχεδόν καθημερινά, χωρίς ουσιαστική ανακούφιση.
- Οι ενέσεις και η φυσικοθεραπεία δίνουν πλέον ανακούφιση για λίγες μόνο εβδομάδες.
Ηλικία, βάρος και συνοδά νοσήματα: ποιος μπορεί να χειρουργηθεί;
Δεν υπάρχει «σωστή» ηλικία για ολική αρθροπλαστική. Ασθενείς 50 ετών με βαριά δυσπλασία και ασθενείς άνω των 85 ετών σε καλή γενική κατάσταση μπορεί να είναι εξίσου κατάλληλοι υποψήφιοι. Αυτό που μετρά είναι η βιολογική κατάσταση του οργανισμού και το πόσο επηρεάζεται η ποιότητα ζωής.
Ορισμένοι παράγοντες αυξάνουν τον κίνδυνο επιπλοκών και καλό είναι να βελτιστοποιούνται πριν από το χειρουργείο:
- Παχυσαρκία: αυξάνει τον κίνδυνο λοίμωξης του τραύματος και εξαρθρήματος. Ακόμη και μια μέτρια απώλεια βάρους πριν από την επέμβαση έχει όφελος.
- Σακχαρώδης διαβήτης: η καλή ρύθμιση του σακχάρου είναι προϋπόθεση για ασφαλή επούλωση.
- Κάπνισμα: καθυστερεί την επούλωση των ιστών και την οστική ενσωμάτωση των εμφυτευμάτων.
- Εστίες λοίμωξης: οδοντικά αποστήματα, ουρολοιμώξεις ή δερματικές βλάβες στο ισχίο πρέπει να θεραπευτούν πρώτα.
- Αντιπηκτική αγωγή: χρειάζεται προγραμματισμένη διακοπή ή αλλαγή, σε συνεννόηση με τον θεράποντα ιατρό.
Η ενεργή λοίμωξη στην άρθρωση ή σε άλλο σημείο του σώματος αποτελεί σαφή αντένδειξη μέχρι να αντιμετωπιστεί. Σοβαρή καρδιοαναπνευστική νόσος δεν αποκλείει απαραίτητα την επέμβαση, απαιτεί όμως προσεκτική εκτίμηση από αναισθησιολόγο και καρδιολόγο.
Τύποι προθέσεων και υλικά στην ολική αρθροπλαστική ισχίου
Κάθε πρόθεση ισχίου αποτελείται από τέσσερα μέρη: τον μηριαίο στειλεό, την κεφαλή, το μεταλλικό κέλυφος της κοτύλης και το ένθετο που λειτουργεί ως επιφάνεια ολίσθησης. Η επιλογή του συνδυασμού γίνεται εξατομικευμένα, με βάση την ποιότητα του οστού, την ανατομία και τις απαιτήσεις του ασθενούς.
Ατσιμέντωτες, τσιμενταρισμένες και υβριδικές προθέσεις
- Ατσιμέντωτες: η επιφάνειά τους είναι πορώδης και το οστό «μεγαλώνει» μέσα της, δημιουργώντας βιολογική σταθεροποίηση. Προτιμώνται συνήθως σε ασθενείς με καλή οστική ποιότητα.
- Τσιμενταρισμένες: στερεώνονται με ειδικό οστικό τσιμέντο και έχουν άμεση σταθερότητα. Είναι χρήσιμες σε οστεοπορωτικό οστό.
- Υβριδικές: συνδυάζουν ατσιμέντωτη κοτύλη με τσιμενταρισμένο στειλεό, ώστε να αξιοποιούνται τα πλεονεκτήματα και των δύο.
Επιφάνειες τριβής
Ο συνδυασμός της κεφαλής με το ένθετο καθορίζει σε μεγάλο βαθμό τη φθορά της πρόθεσης με τα χρόνια. Σήμερα χρησιμοποιούνται κυρίως κεραμική κεφαλή με ένθετο από υψηλά διασταυρωμένο πολυαιθυλένιο, κεραμικό σε κεραμικό, καθώς και μεταλλική κεφαλή με πολυαιθυλένιο. Οι προθέσεις «μέταλλο σε μέταλλο» έχουν εγκαταλειφθεί σχεδόν πλήρως διεθνώς.
Κοτύλες διπλής κινητικότητας
Σε ασθενείς με αυξημένο κίνδυνο εξαρθρήματος, όπως όσοι έχουν νευρομυϊκά προβλήματα ή χαλαρούς μαλακούς ιστούς, μπορεί να επιλεγεί κοτύλη διπλής κινητικότητας. Η σχεδίασή της προσφέρει μεγαλύτερο εύρος κίνησης πριν από την εξάρθρωση.
Πρόσθια, οπίσθια ή πλάγια προσπέλαση: ποια είναι η διαφορά;
Η «προσπέλαση» είναι ο δρόμος μέσα από τον οποίο ο χειρουργός φτάνει στην άρθρωση. Η φιλοσοφία της ελάχιστης επεμβατικότητας (MIS) δεν είναι ξεχωριστή προσπέλαση, αλλά τρόπος εφαρμογής που μπορεί να αξιοποιηθεί σε καθεμία από αυτές. Καμία δεν είναι αντικειμενικά «η καλύτερη» για όλους· στα πρώτα χρόνια τα αποτελέσματα των σύγχρονων προσπελάσεων είναι πολύ κοντά μεταξύ τους.
| Προσπέλαση | Σημείο τομής | Τι γίνεται με τους μυς | Πλεονεκτήματα | Τι χρειάζεται προσοχή |
|---|---|---|---|---|
| Οπίσθια | Πίσω και πλάγια στον γλουτό | Αποκολλώνται μικροί έξω στροφείς, που επανασυρράπτονται | Πολύ καλή ορατότητα, ευελιξία σε δύσκολες περιπτώσεις | Προφυλάξεις για βαθιά κάμψη και έσω στροφή τις πρώτες εβδομάδες |
| Πρόσθια (άμεση) | Μπροστά στον μηρό | Περνά ανάμεσα στους μυς, χωρίς αποκόλληση | Γρήγορη πρώιμη κινητοποίηση, λιγότεροι περιορισμοί | Κίνδυνος ερεθισμού του έξω δερματικού νεύρου του μηρού (μούδιασμα), λιγότερο κατάλληλη σε ορισμένους σωματότυπους |
| Πλάγια ή προσθιοπλάγια | Στο πλάι του ισχίου | Μερική αποκόλληση ή διάσχιση των απαγωγών | Χαμηλός κίνδυνος εξαρθρήματος | Πιθανή παροδική χωλότητα μέχρι να επουλωθούν οι απαγωγοί |
Η επιλογή εξαρτάται από την ανατομία σας, το βάρος σώματος, τυχόν προηγούμενες επεμβάσεις και την εμπειρία του χειρουργού. Σε επιλεγμένους ασθενείς η τοποθέτηση των εμφυτευμάτων μπορεί να γίνει με τη βοήθεια ρομποτικού βραχίονα· η ρομποτική αρθροπλαστική ισχίου με το σύστημα MAKO βασίζεται σε τρισδιάστατο σχεδιασμό από αξονική τομογραφία και στοχεύει σε ακόμη μεγαλύτερη ακρίβεια.
Πώς γίνεται η αρθροπλαστική ισχίου βήμα προς βήμα
- Αναισθησία: συνήθως επιλέγεται ραχιαία αναισθησία σε συνδυασμό με ήπια καταστολή, ενώ η γενική αναισθησία χρησιμοποιείται όταν κρίνεται πιο κατάλληλη.
- Προληπτική αντιβίωση χορηγείται πριν από την τομή.
- Προσπέλαση και αφαίρεση της κεφαλής του μηριαίου, που έχει υποστεί τη φθορά.
- Προετοιμασία της κοτύλης με ειδικά γλύφανα και τοποθέτηση του κελύφους στη σωστή κλίση και πρόσθια απόκλιση.
- Προετοιμασία του μηριαίου αυλού και τοποθέτηση του στειλεού.
- Δοκιμαστική επανάταξη: ο χειρουργός ελέγχει τη σταθερότητα, το εύρος κίνησης και την ισοσκέλιση των κάτω άκρων πριν από την τοποθέτηση της τελικής κεφαλής.
- Επανασυρραφή των ιστών και σύγκλειση του τραύματος, συχνά με απορροφήσιμα ράμματα.
Η επέμβαση διαρκεί συνήθως 1 έως 2 ώρες. Σε ορισμένες περιπτώσεις αξιοποιείται και ψηφιακή πλοήγηση για ακριβέστερες μετρήσεις κατά τη διάρκεια του χειρουργείου· περισσότερα για την αρθροπλαστική με ψηφιακό πλοηγό θα βρείτε στο σχετικό άρθρο.
Πώς να προετοιμαστείτε πριν από το χειρουργείο
- Ολοκληρώστε τον προεγχειρητικό έλεγχο (αιματολογικές εξετάσεις, καρδιολογική εκτίμηση, ακτινογραφία θώρακα όπου χρειάζεται).
- Ενημερώστε για όλα τα φάρμακα και συμπληρώματα που παίρνετε, ιδιαίτερα αντιπηκτικά και αντιφλεγμονώδη.
- Ξεκινήστε ασκήσεις ενδυνάμωσης γλουτών και τετρακεφάλου, αν το επιτρέπει ο πόνος· οι πιο δυνατοί μύες επιταχύνουν την αποκατάσταση.
- Προετοιμάστε το σπίτι: απομακρύνετε χαλάκια, εξασφαλίστε ψηλή καρέκλα με μπράτσα και ανυψωτικό για τη λεκάνη της τουαλέτας.
- Κανονίστε να έχετε βοήθεια στο σπίτι τις πρώτες μία έως δύο εβδομάδες.
Νοσηλεία: τι συμβαίνει τις πρώτες 48 ώρες
Η σύγχρονη φροντίδα μετά την αρθροπλαστική βασίζεται στα πρωτόκολλα Fast Track, που συνδυάζουν πολυπαραγοντική αναλγησία, περιορισμό των ουροκαθετήρων και των παροχετεύσεων και πρώιμη κινητοποίηση. Ο στόχος είναι λιγότερος πόνος, λιγότερη ναυτία και γρηγορότερη επιστροφή στο σπίτι.
Πριν από το εξιτήριο θα πρέπει να μπορείτε να σηκώνεστε από το κρεβάτι, να περπατάτε με βοήθημα, να ανεβοκατεβαίνετε μερικά σκαλιά και να χρησιμοποιείτε την τουαλέτα με ασφάλεια. Θα λάβετε οδηγίες για τη φροντίδα του τραύματος και αντιθρομβωτική αγωγή για συγκεκριμένο διάστημα, συνήθως μερικών εβδομάδων.
Αποκατάσταση μετά την ολική αρθροπλαστική ισχίου ανά εβδομάδα
Το χρονοδιάγραμμα που ακολουθεί είναι ενδεικτικό. Η πρόοδος διαφέρει ανάλογα με την ηλικία, τη μυϊκή δύναμη πριν από το χειρουργείο, την προσπέλαση και τις οδηγίες του χειρουργού σας.
| Διάστημα | Τι μπορείτε συνήθως να κάνετε | Στόχοι φυσικοθεραπείας |
|---|---|---|
| Ημέρα 0 έως 2 | Όρθια θέση και βάδιση με περπατούρα ή πατερίτσες, σκαλιά με επίβλεψη | Ασκήσεις αντλίας ποδοκνημικής, ισομετρικές γλουτών και τετρακεφάλου |
| Εβδομάδα 1 έως 2 | Βάδιση μέσα στο σπίτι, αυτοεξυπηρέτηση με βοηθήματα | Εύρος κίνησης εντός των προφυλάξεων, σωστό πρότυπο βάδισης |
| Εβδομάδα 3 έως 4 | Μετάβαση σε ένα μπαστούνι, μικροί περίπατοι έξω | Ενδυνάμωση απαγωγών, ισορροπία |
| Εβδομάδα 5 έως 6 | Βάδιση χωρίς βοήθημα για πολλούς ασθενείς, οδήγηση εφόσον το επιτρέψει ο ιατρός | Στατικό ποδήλατο, προοδευτική ενδυνάμωση |
| Εβδομάδα 7 έως 12 | Επιστροφή σε γραφειακή εργασία, κολύμβηση μετά την πλήρη επούλωση | Λειτουργική άσκηση, αντοχή |
| Μήνας 3 έως 6 | Ήπιες αθλητικές δραστηριότητες, σωματική εργασία | Επανένταξη σε αθλητικές κινήσεις χαμηλής καταπόνησης |
| Μήνας 6 έως 12 | Πλήρης λειτουργικότητα, υποχώρηση του τελευταίου οιδήματος | Διατήρηση με τακτική άσκηση |
Προφυλάξεις για την αποφυγή εξαρθρήματος
Τις πρώτες εβδομάδες, μέχρι να επουλωθεί ο θύλακος και να δυναμώσουν οι μύες, η νέα άρθρωση είναι πιο ευάλωτη. Οι συγκεκριμένες κινήσεις που πρέπει να αποφεύγετε εξαρτώνται από την προσπέλαση, γι’ αυτό ακολουθείτε πάντα τις οδηγίες που θα σας δοθούν. Συνήθως ισχύουν τα εξής:
- Μην σταυρώνετε τα πόδια, ούτε όρθιοι ούτε καθιστοί.
- Αποφύγετε τη βαθιά κάμψη του ισχίου πάνω από 90 μοίρες, π.χ. χαμηλές πολυθρόνες ή σκύψιμο για να πιάσετε κάτι από το πάτωμα.
- Μην στρίβετε το πόδι προς τα μέσα όταν το ισχίο είναι λυγισμένο.
- Μετά από πρόσθια προσπέλαση, αποφύγετε τον συνδυασμό έκτασης του ισχίου προς τα πίσω με στροφή του ποδιού προς τα έξω.
- Κοιμηθείτε ανάσκελα ή στο πλάι με μαξιλάρι ανάμεσα στα γόνατα.
- Χρησιμοποιήστε μακρύ κόκαλο για τα παπούτσια και λαβίδα για αντικείμενα από χαμηλά.
Οι περισσότεροι περιορισμοί χαλαρώνουν μετά τις πρώτες 6 εβδομάδες. Με τις σύγχρονες τεχνικές και τη σωστή τοποθέτηση των εμφυτευμάτων, το εξάρθρημα είναι σήμερα ασυνήθιστη επιπλοκή.
Πιθανές επιπλοκές και πώς προλαμβάνονται
Η ολική αρθροπλαστική θεωρείται από τις πιο επιτυχημένες επεμβάσεις της ορθοπαιδικής, όμως, όπως κάθε χειρουργείο, έχει κινδύνους που πρέπει να γνωρίζετε:
- Θρόμβωση και πνευμονική εμβολή: προλαμβάνονται με αντιθρομβωτική αγωγή, πρώιμη κινητοποίηση και ασκήσεις των ποδιών.
- Λοίμωξη: σπάνια, αλλά σοβαρή. Η προληπτική αντιβίωση, η αποστειρωμένη τεχνική και η ρύθμιση των συνοδών νοσημάτων μειώνουν τον κίνδυνο.
- Εξάρθρημα: πιο πιθανό τους πρώτους μήνες· η ακριβής τοποθέτηση της κοτύλης και η τήρηση των προφυλάξεων είναι καθοριστικές.
- Ανισοσκελία: μικρές διαφορές συχνά δεν γίνονται αντιληπτές ή διορθώνονται με ένθετο στο παπούτσι.
- Περιπροθετικό κάταγμα: σπάνιο, συνηθέστερο σε οστεοπορωτικό οστό.
- Βλάβη νεύρου ή αγγείου: πολύ σπάνια.
- Χαλάρωση ή φθορά της πρόθεσης μετά από πολλά χρόνια, που μπορεί να οδηγήσει σε αναθεώρηση.
Πόσα χρόνια διαρκεί μια πρόθεση ισχίου;
Τα στοιχεία των διεθνών μητρώων αρθροπλαστικών δείχνουν ότι η μεγάλη πλειονότητα των σύγχρονων προθέσεων ισχίου λειτουργεί ικανοποιητικά για 15 έως 20 χρόνια, ενώ πολλές ξεπερνούν τα 25. Η διάρκεια δεν είναι προκαθορισμένη· επηρεάζεται από παράγοντες που εν μέρει ελέγχετε εσείς.
- Η ακρίβεια τοποθέτησης των εμφυτευμάτων και η σωστή ισορροπία των μαλακών ιστών.
- Το υλικό της επιφάνειας τριβής.
- Το σωματικό βάρος και το επίπεδο δραστηριότητας, ιδίως οι δραστηριότητες υψηλής κρούσης.
- Η ποιότητα του οστού και η πρόληψη πτώσεων.
- Η τακτική παρακολούθηση με κλινική εξέταση και ακτινογραφίες, ακόμη και όταν δεν υπάρχουν ενοχλήσεις.
Οδήγηση, εργασία και άθληση μετά την αρθροπλαστική ισχίου
Οδήγηση
Οι περισσότεροι ασθενείς ξαναοδηγούν συνήθως 4 έως 6 εβδομάδες μετά την επέμβαση. Προϋποθέσεις είναι να μπορείτε να μπαίνετε και να βγαίνετε από το αυτοκίνητο με ασφάλεια, να φρενάρετε απότομα χωρίς πόνο και να μη λαμβάνετε φάρμακα που προκαλούν υπνηλία. Σε χειρουργείο αριστερού ισχίου και αυτόματο κιβώτιο ταχυτήτων, η επιστροφή μπορεί να είναι νωρίτερα.
Εργασία
Σε γραφειακή εργασία η επιστροφή γίνεται συνήθως μετά από 4 έως 8 εβδομάδες, αρχικά με διαλείμματα για βάδιση. Σε χειρωνακτικά επαγγέλματα, με άρση βαρών ή πολλές ώρες ορθοστασίας, χρειάζονται συνήθως 3 μήνες ή και περισσότερο.
Άθληση
Το περπάτημα, το ποδήλατο, η κολύμβηση, η πεζοπορία, το γκολφ και ο χορός είναι δραστηριότητες που συνιστώνται. Το τρέξιμο, τα αθλήματα επαφής και τα άλματα επιβαρύνουν περισσότερο την πρόθεση και συζητούνται εξατομικευμένα. Πρακτικές συμβουλές για την καθημερινότητα, τα ταξίδια και τη σεξουαλική ζωή θα βρείτε στον οδηγό ζωή μετά την αρθροπλαστική ισχίου, ενώ ένα πραγματικό παράδειγμα πορείας περιγράφεται στο περιστατικό αρθροπλαστικής ισχίου.
Πότε να απευθυνθείτε σε ορθοπαιδικό
Πριν από την επέμβαση
- Ο πόνος στη βουβωνική ή στον μηρό διαρκεί περισσότερο από λίγες εβδομάδες.
- Αρχίζετε να κουτσαίνετε ή να αποφεύγετε δραστηριότητες που παλαιότερα κάνατε άνετα.
- Έχετε ήδη διάγνωση αρθρίτιδας και τα συμπτώματα επιδεινώνονται παρά τη θεραπεία.
Μετά την αρθροπλαστική, επικοινωνήστε άμεσα αν παρουσιάσετε
- Πυρετό, ερυθρότητα, θερμότητα ή υγρό που εκκρίνεται από το τραύμα.
- Πρήξιμο και πόνο στη γάμπα.
- Ξαφνικό έντονο πόνο, αδυναμία να πατήσετε ή εμφανή βράχυνση και στροφή του ποδιού.
- Δύσπνοια ή πόνο στο στήθος: σε αυτή την περίπτωση καλέστε αμέσως το 166.
Ο ορθοπαιδικός χειρουργός Αναστάσιος Δεληγεώργης και η αρθροπλαστική ισχίου
Ο Δρ. Αναστάσιος Δεληγεώργης είναι Αναπληρωτής Διευθυντής της Γ’ Ορθοπαιδικής Κλινικής του νοσοκομείου ΥΓΕΙΑ και ασχολείται συστηματικά με τις αρθροπλαστικές ισχίου και γόνατος. Είναι πιστοποιημένος στο ρομποτικό σύστημα MAKO για αρθροπλαστικές ισχίου και γόνατος και έχει μετεκπαιδευτεί στη χρήση ψηφιακών πλοηγών, ενώ εφαρμόζει τεχνικές ελάχιστης επεμβατικότητας και πρωτόκολλα ταχείας κινητοποίησης. Η εκπαίδευσή του περιλαμβάνει την ειδικότητα στο ΚΑΤ και στο 401 ΓΣΝΑ και κλινική εμπειρία στη Μεγάλη Βρετανία. Ως αθλητίατρος με το IOC Diploma in Sports Medicine, δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην επιστροφή του ασθενή σε ενεργή ζωή. Περισσότερα στο βιογραφικό του Δρ. Δεληγεώργη.
Συχνές ερωτήσεις για την αρθροπλαστική ισχίου
Πονάει πολύ μετά την ολική αρθροπλαστική ισχίου;
Ο μετεγχειρητικός πόνος σήμερα ελέγχεται πολύ καλύτερα από ό,τι στο παρελθόν, χάρη στην πολυπαραγοντική αναλγησία και στις τοπικές τεχνικές αναισθησίας. Πολλοί ασθενείς περιγράφουν ότι ο πόνος των πρώτων ημερών είναι διαφορετικός και πιο ανεκτός από τον πόνο της αρθρίτιδας που είχαν πριν. Η ενόχληση μειώνεται σταδιακά μέσα στις πρώτες εβδομάδες.
Μπορούν να χειρουργηθούν και τα δύο ισχία ταυτόχρονα;
Σε επιλεγμένους, υγιείς ασθενείς με σοβαρή φθορά και στα δύο ισχία, η αμφοτερόπλευρη αρθροπλαστική στην ίδια επέμβαση είναι εφικτή. Συνήθως όμως προτιμάται η διαδοχική αντιμετώπιση με μεσοδιάστημα μερικών εβδομάδων ή μηνών, ώστε να μειώνεται η καταπόνηση του οργανισμού. Η απόφαση λαμβάνεται μετά από προσεκτική εκτίμηση της γενικής υγείας.
Θα ακούγεται η πρόθεση ή θα «χτυπά» στους ανιχνευτές μετάλλων του αεροδρομίου;
Κάποιοι ασθενείς αντιλαμβάνονται ήπιο ήχο ή αίσθηση «κλικ» τις πρώτες εβδομάδες, που συνήθως υποχωρεί καθώς δυναμώνουν οι μύες. Οι μεταλλικές προθέσεις ενδέχεται να ενεργοποιήσουν τους ανιχνευτές στα αεροδρόμια. Αρκεί να ενημερώσετε το προσωπικό ασφαλείας· ορισμένοι ασθενείς έχουν μαζί τους και σχετική ιατρική βεβαίωση.
Χρειάζεται μετάγγιση αίματος;
Με τις σύγχρονες τεχνικές ελάχιστης επεμβατικότητας και τη χρήση φαρμάκων που περιορίζουν την αιμορραγία, η ανάγκη για μετάγγιση έχει μειωθεί σημαντικά. Ο προεγχειρητικός έλεγχος για αναιμία και η διόρθωσή της πριν από το χειρουργείο μειώνουν ακόμη περισσότερο την πιθανότητα να χρειαστεί.
Πρέπει να παίρνω αντιβίωση πριν πάω στον οδοντίατρο;
Οι οδηγίες διαφέρουν ανάλογα με το διάστημα από την επέμβαση και το ιατρικό ιστορικό σας. Ενημερώνετε πάντα τον οδοντίατρό σας ότι έχετε πρόθεση ισχίου και συζητήστε με τον ορθοπαιδικό σας αν χρειάζεται προληπτική αντιβίωση, ιδιαίτερα τους πρώτους μήνες ή σε επεμβατικές οδοντιατρικές πράξεις.
Μπορεί η πρόθεση ισχίου να αλλαχτεί αν φθαρεί;
Ναι. Η επέμβαση αλλαγής ονομάζεται αναθεώρηση και μπορεί να αφορά όλη την πρόθεση ή μόνο κάποια μέρη της, όπως το ένθετο πολυαιθυλενίου. Είναι πιο απαιτητική από την πρώτη αρθροπλαστική, γι’ αυτό η σωστή τοποθέτηση από την αρχή και η τακτική παρακολούθηση έχουν μεγάλη σημασία.
Πότε μπορώ να κάνω μπάνιο και να κολυμπήσω;
Το ντους επιτρέπεται συνήθως λίγες ημέρες μετά την επέμβαση, με αδιάβροχο επίδεσμο. Για μπανιέρα, πισίνα ή θάλασσα πρέπει το τραύμα να έχει επουλωθεί πλήρως, κάτι που συνήθως συμβαίνει μετά από 4 έως 6 εβδομάδες. Η κολύμβηση είναι από τις καλύτερες ασκήσεις για τη νέα άρθρωση.
Αν ο πόνος στο ισχίο περιορίζει την καθημερινότητά σας και θέλετε να μάθετε αν η αρθροπλαστική ισχίου είναι η κατάλληλη λύση για εσάς, μπορείτε να επικοινωνήσετε με το ιατρείο στο Μαρούσι ή στους Αμπελοκήπους ή να κλείσετε ραντεβού online για αξιολόγηση.