Γόνατο Δρομέα

Αρχική | Παθήσεις | Γόνατο Δρομέα

Γόνατο του δρομέα με μια ματιά

  • Το γόνατο του δρομέα (επιγονατιδομηριαίο σύνδρομο πόνου) είναι η συχνότερη αιτία πόνου μπροστά και γύρω από την επιγονατίδα σε όσους τρέχουν.
  • Οφείλεται κυρίως σε υπερφόρτωση της επιγονατιδομηριαίας άρθρωσης: απότομη αύξηση χιλιομέτρων, αδύναμοι γλουτιαίοι και τετρακέφαλος, λάθος τεχνική ή φθαρμένα παπούτσια.
  • Χαρακτηριστικός είναι ο πόνος στην κατάβαση σκάλας, στο βαθύ κάθισμα και μετά από πολλή ώρα καθιστοί με λυγισμένα γόνατα.
  • Η διάγνωση είναι κυρίως κλινική· οι απεικονιστικές εξετάσεις χρησιμεύουν για να αποκλειστούν άλλες βλάβες.
  • Η θεραπεία βασίζεται σε προοδευτικό πρόγραμμα ασκήσεων ανά φάση και σε σταδιακή επιστροφή στο τρέξιμο· η χειρουργική αντιμετώπιση χρειάζεται σπάνια.

Τι είναι το «γόνατο του δρομέα»;

Ως «γόνατο του δρομέα» (runner’s knee) εννοούμε έναν αμβλύ συνήθως αλλά όχι πάντα, διάχυτο πόνο στην πρόσθια ή έξω επιφάνεια του γόνατος και περιγράφει μια ευρεία ομάδα παθολογικών καταστάσεων που αφορούν την επιγονατιδομηριαία άρθρωση ή τη λαγονοκνημιαία ταινία.

Αφορά κυρίως τους δρομείς αλλά και οποιονδήποτε αθλητή με έντονη δραστηριότητα που περιλαμβάνει συχνή κάμψη του γόνατος όπως cross fit, ποδήλατο, άλματα, ποδόσφαιρο, σκι, μπάσκετ.

Ποια είναι τα συμπτώματα γόνατου του δρομέα;

Τα πιο κοινά συμπτώματα του «γόνατου του δρομέα» είναι:

  • Πόνος που εντοπίζεται συνήθως στο πρόσθιο τμήμα του γόνατος, αν και μπορεί να είναι και στο πίσω ή έξω,, κατά τη διάρκεια του τρεξίματος ή αμέσως μετά
  • Πόνος που επιδεινώνεται στην κάμψη του γόνατος, όπως στο περπάτημα, στο τρέξιμο, στο γονάτισμα, στο κάθισμα, στο κατέβασμα μιας σκάλας
  • Αδυναμία ή αίσθημα αστάθειας όταν σηκώνεστε μετά από πολλή ώρα σε καθιστή θέση
  • Ακούτε «κλικ» ή τριγμούς στο γόνατο όταν το λυγίζετε και το τεντώνετε

Βρείτε λύση στο πρόβλημα σας!

Ποιοι οι προδιαθεσιακοί παράγοντες;

Οι πιο συνηθισμένοι προδιαθεσιακοί παράγοντες είναι:

Αδύναμοι ή μη ισορροπημένοι μύες του μηρού, του ισχίου και της κνήμης

  • Οι τετρακέφαλοι μύες κρατούν το γόνατο όταν λυγίζετε ή τεντώνετε την άρθρωση. Εάν είναι αδύναμοι ή σφιχτοί, η επιγονατίδα μπορεί να μην παραμένει στη σωστή τροχιά κατά την κίνηση με αποτέλεσμα να ασκούνται αυξημένες πιέσεις στο χόνδρο
  • Αδύναμοι γλουτιαίοι μπορεί να προδιαθέτουν σε αυξημένη έσω στροφή του μηριαίου και σε αυξημένη πίεση της επιγονατίδας στη μηριαία τροχιλία («αυλάκι» στην πρόσθια επιφάνεια του μηριαίου οστού), ενώ σφικτοί γλουτιαίοι μπορεί να προκαλέσουν τριβή της λαγονοκνημιαίας ταινίας στο μηριαίο
  • Οι σφιχτοί οπίσθιοι μηριαίοι μύες
  • Ο σφιχτός αχίλλειος τένοντας

Υπερκόπωση από υπερβολική προπόνηση, συνήθως με επαναλαμβανόμενες ασκήσεις που περιλαμβάνουν μεγάλη κάμψη του γόνατος, όπως τα βαθιά καθίσματα

Ανατομικοί λόγοι

  • Μια επιγονατίδα που είναι ανατομικά ψηλά στην άρθρωση του γόνατος μπορεί να προκαλέσει αυξημένες πιέσεις ανάμεσα σε αυτή και τη μηριαία τροχιλία
  • Προβλήματα του άκρου ποδός – πέλματος (πλατυποδία-υπερπρηνισμός, κοιλοποδία) μπορούν να αλλάζουν τα φορτία στο γόνατο και να προκαλούν πόνο
  • Η κακή ευθυγράμμιση από το ισχίο μέχρι τον άκρο πόδα μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα την άσκηση υπερβολικής πίεσης σε ορισμένα σημεία στο γόνατο
  • Ένας τραυματισμός στο γόνατο
  • Χονδροπάθεια της επιγονατίδας (όταν παρουσιάζεται φθορά κάτω από την επιγονατίδα ως αποτέλεσμα κάποιου οξέως τραυματισμού ή πολλών μικροτραυματισμών)

Πώς γίνεται η διάγνωση για το γόνατο του δρομέα;

Ο ιατρός κάνει τη διάγνωση βάσει του ιατρικού ιστορικού του ασθενούς και της κλινικής εξέτασης του γόνατου. Πιθανώς, θα χρειαστεί η διενέργεια απεικονιστικών εξετάσεων όπως ακτινογραφιών ή και μαγνητικής τομογραφίας για την καλύτερη αξιολόγησή του.

Μπορεί να προληφθεί το «γόνατο του δρομέα»;

Η πρόληψη περιλαμβάνει:

  • την καλή προθέρμανση και την εφαρμογή διατατικών ασκήσεων πριν την έναρξη της αθλητικής δραστηριότητας
  • ήπιες διατατικές ασκήσεις και αποθεραπεία στο τέλος της άσκησης
  • ενδυνάμωση αδύναμων μυϊκών ομάδων και αποκατάσταση μυϊκής ισορροπίας

Επιπλέον, προτείνονται τα παρακάτω :

  • να αυξάνετε σταδιακά την ένταση και τη διάρκεια της προπόνησής σας
  • να φοράτε τα κατάλληλα αθλητικά παπούτσια, που έχουν καλή απορρόφηση των κραδασμών και στηρίζουν το πέλμα
  • να φροντίζετε να αντικαθιστάτε τα παπούτσια σας με νέα όταν αυτά χάνουν το σχήμα τους (συνήθως, κάθε 700- 800 χλμ)
  • σε περιπτώσεις ανατομικών προβλημάτων του άκρου ποδός, να φοράτε τα κατάλληλα ορθωτικά πέλματα μετά από έλεγχο με πελματογράφημα
  • να αποφεύγετε να τρέχετε σε σκληρές επιφάνειες, όπως σε άσφαλτο και σε τσιμέντο

Βρείτε λύση στο πρόβλημα σας!

Πώς αντιμετωπίζεται το γόνατο του δρομέα;

  • Οι ήπιες περιπτώσεις αντιμετωπίζονται με την εφαρμογή πάγου (10-15 λεπτά, 3-4 φορές την ημέρα), ξεκούραση και απλή επίδεση με έναν ελαστικό επίδεσμο
  • Όταν υποχωρήσουν τα οξέα συμπτώματα ή κατά την ανάρρωση, αποφύγετε δραστηριότητες που κουράζουν το γόνατο και επιδεινώνουν τον πόνο, όπως το τρέξιμο, τα βαθιά καθίσματα αλλά και την ακινησία για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Κάντε εναλλακτικές μορφές άσκησης που δεν ερεθίζουν το γόνατο όπως το κολύμπι
  • Σε περιπτώσεις που τα συμπτώματα επιμένουν, καλό θα είναι να επισκεφτείτε έναν εξειδικευμένο ορθοπαιδικό χειρουργό ή αθλητίατρο για να επιβεβαιώσει τη διάγνωση, να αποκλείσει άλλες παθήσεις του γόνατος και να εντοπίσει τι προκάλεσε το πρόβλημα
  • Εάν ο γιατρός σας το κρίνει απαραίτητο, ακολουθήστε ένα πρόγραμμα φυσιοθεραπευτικής αποκατάστασης με πρόγραμμα μυϊκής ενδυνάμωσης
  • Σε καταστάσεις που συνεχίζουν να επιμένουν, θέση έχουν και οι σύγχρονες βιολογικές θεραπείες με το Πλάσμα Πλούσιο σε Αιμοπετάλια (P.R.P). Η θεραπεία αυτή χρησιμοποιεί αυτόλογα κύτταρα του οργανισμού που περιέχουν αυξητικούς παράγοντες προκειμένου ο οργανισμός να αυτοθεραπευτεί
  • Εάν δοκιμάσετε αυτές τις τεχνικές και το γόνατό σας πονάει ακόμα ή υπάρχουν σημαντικές βλάβες, τότε, αν και είναι σπάνιο, μπορεί να χρειαστείτε αρθροσκόπηση, μια ελάχιστα επεμβατική χειρουργική τεχνική. Κατά τη διάρκεια της αρθροσκόπησης, μπορούμε να δούμε μέσα στην άρθρωση του γόνατος με μία κάμερα μέσα από μία μικρή οπή, να εντοπίσουμε τις διάφορες βλάβες και να τις επιδιορθώσουμε άμεσα. Ο εξειδικευμένος ορθοπαιδικός χειρουργός μπορεί να αφαιρέσει το καταστρεμμένο κομμάτι του χόνδρου, της επιγονατίδας ή του μηριαίου, και να διορθώσει τη θέση της επιγονατίδας, μειώνοντας έτσι την υπερβολική πίεση στο χόνδρο και στις υποστηρικτικές δομές γύρω από το μπροστινό μέρος του γόνατος

Πότε θα αισθανθεί καλύτερα το γόνατό μου;

Ο χρόνος ανάρρωσης εξαρτάται από το σώμα σας και τη σοβαρότητα του τραυματισμού. Κατά την ανάρρωση, δε χρειάζεται να σταματήσετε εντελώς την άσκηση. Απλώς, δοκιμάστε κάτι νέο π.χ. κολύμπι ή ποδήλατο, εφόσον δεν προκαλεί ενοχλήσεις.

Ό,τι κι αν κάνετε, μη βιαστείτε. Εάν προσπαθήσετε να επιστρέψετε στις προπονήσεις σας προτού το γόνατό σας θεραπευτεί πλήρως, μπορεί να υποτροπιάσει σύντομα.

Πότε επιστρέφω στο τρέξιμο;

Σημαντικό ρόλο κατά την επιστροφή στο τρέξιμο παίζει η προοδευτική αύξηση των χιλιομετρικών αποστάσεων και της έντασης (όχι πάνω από 10% αύξηση ανά εβδομάδα), χωρίς όμως να αμελούνται η καλή προθέρμανση, οι διατατικές ασκήσεις και οι ασκήσεις ενδυνάμωσης.

Γόνατο του δρομέα: τι ακριβώς συμβαίνει στην επιγονατίδα;

Στην ιατρική ορολογία, το γόνατο του δρομέα περιγράφεται κυρίως ως επιγονατιδομηριαίο σύνδρομο πόνου. Η επιγονατίδα γλιστρά μέσα σε μια αύλακα του μηριαίου οστού (την τροχιλία) κάθε φορά που λυγίζει και τεντώνει το γόνατο. Σε κάθε διασκελισμό η άρθρωση αυτή δέχεται φορτίο που ξεπερνά αρκετές φορές το βάρος του σώματος, ιδιαίτερα όταν το γόνατο είναι λυγισμένο.

Ο πόνος δεν σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει βλάβη στον χόνδρο. Τις περισσότερες φορές πρόκειται για ερεθισμό των ιστών γύρω από την επιγονατίδα (υποχόνδριο οστό, λιπώδες σώμα, θύλακος), επειδή το φορτίο που δέχονται ξεπερνά την ικανότητά τους να προσαρμοστούν. Αυτό εξηγεί γιατί η σωστή διαχείριση του φορτίου είναι το κλειδί της θεραπείας και γιατί το σύνδρομο κατατάσσεται στις πιο συχνές αθλητικές κακώσεις από υπέρχρηση.

Ποιες είναι οι πιο συχνές αιτίες;

Σπάνια ευθύνεται ένας μόνο παράγοντας. Συνήθως συνδυάζονται η τεχνική του τρεξίματος, η οργάνωση της προπόνησης και ο εξοπλισμός. Η ενότητα αυτή συμπληρώνει τους προδιαθεσικούς παράγοντες που αναφέρθηκαν παραπάνω με πρακτικά παραδείγματα από την καθημερινότητα του δρομέα.

Βιομηχανική του τρεξίματος

  • Μεγάλος διασκελισμός (overstriding): όταν το πόδι προσγειώνεται πολύ μπροστά από το σώμα, με το γόνατο σχεδόν τεντωμένο, το φορτίο μεταφέρεται απότομα στην επιγονατίδα.
  • Χαμηλός ρυθμός βημάτων (cadence): λιγότερα και μεγαλύτερα βήματα σημαίνουν μεγαλύτερη κάμψη του γόνατος και περισσότερη πίεση σε κάθε επαφή με το έδαφος.
  • Πτώση της λεκάνης και «βλαισότητα» του γόνατος: όταν οι γλουτιαίοι δεν ελέγχουν το ισχίο, το γόνατο γέρνει προς τα μέσα και η επιγονατίδα κινείται εκτός τροχιάς.
  • Υπερπρηνισμός: η υπερβολική «κατάρρευση» της καμάρας προκαλεί έσω στροφή της κνήμης και αλλάζει τη γωνία φόρτισης του γόνατος.

Προπονητικά λάθη

  • Απότομη αύξηση εβδομαδιαίων χιλιομέτρων, συχνά στην προετοιμασία για μαραθώνιο ή ημιμαραθώνιο.
  • Πολλές κατηφόρες, σκάλες ή ανηφόρες χωρίς προηγούμενη προσαρμογή.
  • Προσθήκη διαλειμματικών και γρήγορων προπονήσεων ταυτόχρονα με αύξηση της απόστασης.
  • Ελάχιστες ημέρες ξεκούρασης και ανεπαρκής ύπνος, που μειώνουν την ικανότητα αποκατάστασης των ιστών.
  • Απουσία προγράμματος ενδυνάμωσης: πολλοί δρομείς μόνο τρέχουν και δεν γυμνάζουν ισχίο και μηρό.

Παπούτσια και επιφάνεια

Τα φθαρμένα παπούτσια χάνουν την απορρόφηση κραδασμών και τη σταθερότητά τους. Εξίσου προβληματική είναι η απότομη αλλαγή μοντέλου, για παράδειγμα η μετάβαση σε παπούτσι με πολύ μικρότερη υψομετρική διαφορά πτέρνας και δακτύλων (drop) ή σε μινιμαλιστικό παπούτσι χωρίς περίοδο προσαρμογής. Πρακτικές οδηγίες για την επιλογή θα βρείτε στον οδηγό για το πώς να διαλέξετε παπούτσια τρεξίματος. Η επιφάνεια επίσης μετρά: η συνεχής άσφαλτος και οι δρόμοι με έντονη κλίση προς το πεζοδρόμιο φορτίζουν άνισα τα γόνατα.

Αυτοέλεγχος: ταιριάζουν τα συμπτώματά σας;

Οι παρακάτω απλές παρατηρήσεις βοηθούν να καταλάβετε αν τα ενοχλήματά σας ταιριάζουν με το επιγονατιδομηριαίο σύνδρομο. Δεν αντικαθιστούν την κλινική εξέταση, αλλά σας δίνουν μια πρώτη εικόνα.

  1. Το «σημείο του κινηματογράφου»: πονάτε όταν μένετε πολλή ώρα καθιστοί με λυγισμένα γόνατα (σινεμά, αυτοκίνητο, γραφείο) και ανακουφίζεστε όταν τα τεντώνετε.
  2. Κατάβαση σκάλας: ο πόνος είναι πιο έντονος όταν κατεβαίνετε από όταν ανεβαίνετε.
  3. Μονοποδικό κάθισμα μπροστά στον καθρέφτη: κάντε μισό κάθισμα στο ένα πόδι. Αν το γόνατο «φεύγει» προς τα μέσα ή η λεκάνη πέφτει από την άλλη πλευρά και εμφανίζεται ο γνώριμος πόνος, το εύρημα ταιριάζει με το σύνδρομο.
  4. Εντοπισμός πόνου: δείχνετε τον πόνο με την παλάμη γύρω ή πίσω από την επιγονατίδα και όχι με ένα δάχτυλο σε ένα συγκεκριμένο σημείο.
  5. Απουσία μηχανικών συμπτωμάτων: δεν υπάρχει «κλείδωμα», σημαντικό πρήξιμο ή αίσθημα ότι το γόνατο «φεύγει».

Σημάδια που δείχνουν κάτι διαφορετικό

Αν το γόνατο πρήζεται γρήγορα, κλειδώνει ή υποχωρεί, πρέπει να εξεταστεί το ενδεχόμενο ρήξης μηνίσκου ή βλάβης του χόνδρου. Πόνος που εντοπίζεται σε ένα σημείο του οστού, επιμένει τη νύχτα και χειροτερεύει με κάθε βήμα μπορεί να οφείλεται σε κατάγματα κόπωσης, ενώ η χρόνια επιβάρυνση μπορεί να οδηγήσει σε φθορά χόνδρου γόνατος που χρειάζεται διαφορετική αντιμετώπιση.

Γόνατο του δρομέα ή σύνδρομο λαγονοκνημιαίας ταινίας;

Οι δύο καταστάσεις συχνά συγχέονται, επειδή εμφανίζονται στους ίδιους αθλητές. Στο επιγονατιδομηριαίο σύνδρομο ο πόνος είναι μπροστά και γύρω από την επιγονατίδα, ενώ στο σύνδρομο λαγονοκνημιαίας ταινίας εντοπίζεται στην έξω πλευρά του γονάτου, πάνω από τον έξω μηριαίο επικόνδυλο, και εμφανίζεται συνήθως μετά από ορισμένα χιλιόμετρα. Η διάκριση έχει σημασία, γιατί το πρόγραμμα αποκατάστασης διαφέρει.

Πρόσθιο πόνο μπορούν να προκαλέσουν επίσης η τενοντοπάθεια του επιγονατιδικού τένοντα (πόνος ακριβώς κάτω από την επιγονατίδα, συχνός σε άλματα) και ο ερεθισμός του λιπώδους σώματος. Αν δεν είστε βέβαιοι για την προέλευση των ενοχλήσεων, ο οδηγός για τον πόνο στο γόνατο συγκεντρώνει τις συχνότερες αιτίες ανά περιοχή.

Πρόγραμμα ασκήσεων ανά φάση αποκατάστασης

Η ενδυνάμωση ισχίου και τετρακεφάλου έχει την ισχυρότερη τεκμηρίωση στη διεθνή βιβλιογραφία για το επιγονατιδομηριαίο σύνδρομο. Ο πίνακας δίνει ένα ενδεικτικό πλαίσιο. Οι χρόνοι διαφέρουν από άτομο σε άτομο και η μετάβαση στην επόμενη φάση γίνεται με βάση τα κριτήρια και όχι το ημερολόγιο.

Φάση (ενδεικτικά)ΣτόχοςΕνδεικτικές ασκήσειςΚριτήριο για την επόμενη φάση
1. Ηρεμία συμπτωμάτων (συνήθως 1-2 εβδομάδες)Μείωση πόνου, διατήρηση φυσικής κατάστασηςΙσομετρική σύσπαση τετρακεφάλου, ανύψωση τεντωμένου ποδιού, γέφυρα γλουτών, «αχιβάδα» (clamshell) με λάστιχο, κολύμπιΚαθημερινές δραστηριότητες και σκάλες χωρίς ουσιαστικό πόνο
2. Ενδυνάμωση (συνήθως 2-6 εβδομάδες)Δύναμη γλουτιαίων, τετρακεφάλου, γαστροκνημίουΠλάγια σανίδα, πλάγιο βάδισμα με λάστιχο, πρέσα ποδιών σε μικρή κάμψη, κατέβασμα από χαμηλό σκαλί, άρσεις γάμπας στο ένα πόδιΕλεγχόμενο κατέβασμα από σκαλί με σωστή ευθυγράμμιση, πόνος έως 2-3/10
3. Λειτουργική φάση (συνήθως 6-10 εβδομάδες)Έλεγχος στο ένα πόδι, ισορροπία, ταχύτηταΜονοποδικό κάθισμα, βουλγαρικό κάθισμα, μονοποδική άρση θανάτου, ισορροπία σε ασταθή επιφάνεια, ελαφρά αναπηδήματα10-15 μονοποδικά καθίσματα και αναπηδήματα χωρίς πόνο
4. Επιστροφή στο τρέξιμοΣταδιακή επαναφόρτισηΠρόγραμμα εναλλαγής βάδισης και τρεξίματος, συνέχιση ενδυνάμωσης 2 φορές την εβδομάδαΠλήρης προπόνηση χωρίς πόνο την επόμενη ημέρα

Πόσος πόνος επιτρέπεται στις ασκήσεις;

Ένα πρακτικό κριτήριο είναι η κλίμακα 0 έως 10. Πόνος έως 2-3/10 κατά την άσκηση θεωρείται συνήθως αποδεκτός, αρκεί να υποχωρεί μέσα σε λίγες ώρες και να μην είναι χειρότερος το επόμενο πρωί. Αν ο πόνος ξεπερνά αυτό το όριο ή διαρκεί ως την επόμενη ημέρα, μειώστε το φορτίο, το εύρος κίνησης ή τις επαναλήψεις και δοκιμάστε ξανά.

Ασκήσεις που αξίζει να προσαρμόσετε στην αρχή

  • Βαθιά καθίσματα και προβολές με μεγάλη κάμψη: ξεκινήστε από μικρό εύρος και αυξάνετε σταδιακά.
  • Μηχάνημα εκτάσεων με βαρύ φορτίο σε πλήρες εύρος: προτιμήστε αρχικά ελαφρύ φορτίο σε περιορισμένο εύρος.
  • Αναπηδήματα και πλειομετρικές ασκήσεις: μόνο όταν το μονοποδικό κάθισμα γίνεται άνετα.

Ο κύλινδρος (foam roller) και οι διατάσεις τετρακεφάλου, οπίσθιων μηριαίων και γάμπας μπορούν να βοηθήσουν συμπληρωματικά, όμως δεν αντικαθιστούν την ενδυνάμωση. Το ίδιο ισχύει για την ταινία κινησιοθεραπείας και τους επιγονατιδικούς νάρθηκες: προσφέρουν προσωρινή ανακούφιση, όχι λύση. Σε επίμονες περιπτώσεις, όπου συνυπάρχει ερεθισμός του χόνδρου, ο θεράπων ιατρός μπορεί να εξετάσει συμπληρωματικά τη θεραπεία PRP, πάντα μαζί με το πρόγραμμα ασκήσεων.

Πώς επιστρέφετε με ασφάλεια στο τρέξιμο;

Πέρα από τον κανόνα του 10% που αναφέρθηκε παραπάνω, η επιστροφή είναι πιο ασφαλής όταν πληρούνται ορισμένα αντικειμενικά κριτήρια. Πριν από το πρώτο τρέξιμο θα πρέπει να μπορείτε:

  • να περπατάτε γρήγορα 30 λεπτά χωρίς πόνο,
  • να κατεβαίνετε σκάλες εναλλάσσοντας πόδια χωρίς ενόχληση,
  • να κάνετε 10-15 μονοποδικά καθίσματα με σωστή ευθυγράμμιση του γονάτου,
  • να αναπηδάτε στο ένα πόδι 10 φορές χωρίς πόνο.

Ενδεικτικό πρόγραμμα εναλλαγής βάδισης και τρεξίματος

  1. 1 λεπτό ελαφρύ τρέξιμο, 2 λεπτά βάδιση, επανάληψη 6-8 φορές, μέρα παρά μέρα.
  2. 2 λεπτά τρέξιμο, 1 λεπτό βάδιση, επανάληψη 6-8 φορές.
  3. 5 λεπτά τρέξιμο, 1 λεπτό βάδιση, επανάληψη 3-4 φορές.
  4. Συνεχές τρέξιμο 20-30 λεπτών σε επίπεδο έδαφος και σε άνετο ρυθμό.
  5. Σταδιακή προσθήκη απόστασης, μετά ανηφόρων και τέλος γρήγορων προπονήσεων.

Προχωράτε στο επόμενο βήμα μόνο αν το γόνατο δεν πονά κατά τη διάρκεια ή την επόμενη ημέρα. Μια μικρή αύξηση του ρυθμού βημάτων (περίπου 5-10%) με διατήρηση της ίδιας ταχύτητας μειώνει το φορτίο στην επιγονατίδα και είναι μια απλή αλλαγή που μπορείτε να ελέγξετε με το ρολόι σας. Αποφύγετε στην αρχή τις κατηφόρες και τις διαδοχικές ημέρες τρεξίματος.

Πρόληψη: τι κάνουν διαφορετικά οι δρομείς που δεν τραυματίζονται;

Εκτός από τα βασικά μέτρα πρόληψης που περιγράφονται παραπάνω, ορισμένες συνήθειες κάνουν τη διαφορά σε βάθος χρόνου:

  • Ενδυνάμωση δύο φορές την εβδομάδα για γλουτιαίους, τετρακέφαλο και γάμπα, ακόμη και όταν δεν υπάρχει πόνος.
  • Προγραμματισμός της προετοιμασίας για αγώνα με εβδομάδες αποφόρτισης κάθε 3-4 εβδομάδες.
  • Εναλλαγή δύο ζευγαριών παπουτσιών και καταγραφή των χιλιομέτρων κάθε ζευγαριού.
  • Ποικιλία επιφανειών (χώμα, στίβος, άσφαλτος) και περιορισμός του τρεξίματος σε δρόμους με έντονη πλευρική κλίση.
  • Έγκαιρη αντίδραση: μείωση φορτίου με την πρώτη επίμονη ενόχληση, πριν ο πόνος εγκατασταθεί.

Συχνοί μύθοι που καθυστερούν την αποκατάσταση

  • «Το τρέξιμο καταστρέφει τα γόνατα». Το σωστά δοσολογημένο τρέξιμο δεν φθείρει τα υγιή γόνατα· η υπερφόρτωση χωρίς προσαρμογή είναι το πρόβλημα.
  • «Οι τριγμοί σημαίνουν φθορά». Οι ανώδυνοι ήχοι από την επιγονατίδα είναι συχνοί και συνήθως αθώοι.
  • «Είναι αρχή αρθρίτιδας». Το σύνδρομο δεν ταυτίζεται με την αρθρίτιδα γόνατος, αν και η χρόνια παραμέληση επιβαρύνει την άρθρωση.
  • «Χρειάζεται πλήρης ακινησία». Η απόλυτη ξεκούραση αδυνατίζει τους μύες· η τροποποίηση της δραστηριότητας είναι προτιμότερη.

Πότε να απευθυνθείτε σε ορθοπαιδικό για τον πόνο στην επιγονατίδα

  • Ο πόνος επιμένει πάνω από 3-4 εβδομάδες παρά τη μείωση του τρεξίματος και τις ασκήσεις.
  • Το γόνατο πρήζεται, κλειδώνει ή υποχωρεί.
  • Ο πόνος ξεκίνησε μετά από πτώση, στροφή ή χτύπημα.
  • Πονάτε τη νύχτα ή σε πλήρη ανάπαυση.
  • Ο πόνος εμφανίζεται και στα δύο γόνατα και περιορίζει τις καθημερινές σας δραστηριότητες.
  • Προετοιμάζεστε για αγώνα και θέλετε εξατομικευμένο πλάνο φόρτισης.

Ανάλογα με τα ευρήματα, ο γιατρός θα αποφασίσει αν χρειάζονται ακτινογραφίες ή μαγνητική τομογραφία. Η αρθροσκόπηση γόνατος έχει θέση μόνο όταν υπάρχει συγκεκριμένη βλάβη που δεν βελτιώνεται με τη συντηρητική αγωγή.

Ένας ορθοπαιδικός που γνωρίζει το τρέξιμο από μέσα

Ο Δρ. Αναστάσιος Δεληγεώργης είναι ορθοπαιδικός χειρουργός και αθλητίατρος, κάτοχος του IOC Diploma in Sports Medicine της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής. Ως πρώην Πανελληνιονίκης στα 800 m και 400 m, και δρομέας που συνεχίζει να συμμετέχει σε αγώνες δρόμου και τριάθλου, γνωρίζει από πρώτο χέρι πώς ένα πρόγραμμα προπόνησης μπορεί να επιβαρύνει την επιγονατίδα. Αυτό του επιτρέπει να σχεδιάζει με τον αθλητή ρεαλιστικό πλάνο επιστροφής, χωρίς άσκοπη διακοπή της άθλησης. Σήμερα είναι Αναπληρωτής Διευθυντής της Γ’ Ορθοπαιδικής Κλινικής του ΥΓΕΙΑ. Περισσότερα θα βρείτε στο βιογραφικό του Δρ. Δεληγεώργη.

Συχνές ερωτήσεις για το γόνατο του δρομέα

Μπορώ να συνεχίσω να τρέχω με γόνατο του δρομέα;

Συχνά ναι, αλλά με μειωμένο φορτίο. Αν ο πόνος μένει σε χαμηλά επίπεδα (έως 2-3/10) και δεν χειροτερεύει την επόμενη ημέρα, μπορείτε να τρέχετε μικρότερες αποστάσεις σε επίπεδο έδαφος και πιο αργό ρυθμό. Αν ο πόνος αυξάνεται κατά τη διάρκεια του τρεξίματος ή σας αναγκάζει να αλλάξετε τον τρόπο που πατάτε, σταματήστε και επικεντρωθείτε προσωρινά στην ενδυνάμωση και σε εναλλακτική άσκηση.

Πόσο καιρό διαρκεί συνήθως το επιγονατιδομηριαίο σύνδρομο πόνου;

Η διάρκεια εξαρτάται από το πόσο καιρό υπάρχουν τα συμπτώματα και από τη συνέπεια στο πρόγραμμα ασκήσεων. Σε πρόσφατα ενοχλήματα η βελτίωση φαίνεται συνήθως μέσα σε 4-6 εβδομάδες, ενώ σε χρόνιες περιπτώσεις η πλήρης αποκατάσταση μπορεί να χρειαστεί 3 μήνες ή και περισσότερο. Η πρόοδος σπάνια είναι γραμμική· μικρές εξάρσεις είναι αναμενόμενες και δεν σημαίνουν αποτυχία.

Βοηθούν οι επιγονατιδικοί νάρθηκες και η ταινία κινησιοθεραπείας;

Μπορούν να μειώσουν προσωρινά τον πόνο και να σας επιτρέψουν να γυμναστείτε πιο άνετα, ιδιαίτερα στις πρώτες εβδομάδες. Δεν διορθώνουν όμως την αιτία, που συνήθως είναι η υπερφόρτωση και η μυϊκή αδυναμία. Χρησιμοποιήστε τα ως βοήθημα στο πλαίσιο του προγράμματος ενδυνάμωσης και όχι ως μόνιμη λύση.

Χρειάζομαι ορθωτικά πέλματα;

Δεν τα χρειάζονται όλοι οι δρομείς. Τα προκατασκευασμένα ή εξατομικευμένα πέλματα μπορεί να βοηθήσουν βραχυπρόθεσμα όσους έχουν έντονο υπερπρηνισμό ή πλατυποδία. Η απόφαση παίρνεται μετά από κλινική εξέταση και ανάλυση του τρόπου που πατάτε, και πάντα σε συνδυασμό με ασκήσεις για το ισχίο και το πόδι.

Είναι το γόνατο του δρομέα πιο συχνό στις γυναίκες;

Ναι, σύμφωνα με τη διεθνή βιβλιογραφία οι γυναίκες εμφανίζουν συνήθως συχνότερα επιγονατιδομηριαίο πόνο. Πιθανοί λόγοι είναι η ανατομία της λεκάνης, η μεγαλύτερη τάση του γονάτου να γέρνει προς τα μέσα και η σχετικά μικρότερη δύναμη των απαγωγών του ισχίου. Γι’ αυτό η ενδυνάμωση των γλουτιαίων έχει ιδιαίτερη αξία στις γυναίκες δρομείς.

Μπορεί να εμφανιστεί σε εφήβους αθλητές;

Ο πρόσθιος πόνος στο γόνατο είναι συχνός στην εφηβεία, ιδιαίτερα σε περιόδους γρήγορης ανάπτυξης, όταν τα οστά μεγαλώνουν ταχύτερα από τους μύες. Στους εφήβους πρέπει να αποκλειστούν και άλλες αιτίες που αφορούν τους χόνδρους ανάπτυξης. Η αντιμετώπιση στηρίζεται και εδώ στη ρύθμιση του φορτίου και σε ασκήσεις προσαρμοσμένες στην ηλικία.

Θα ξαναγυρίσει ο πόνος όταν επιστρέψω στους αγώνες;

Ο κίνδυνος υποτροπής υπάρχει, κυρίως όταν διακόπτεται η ενδυνάμωση μόλις φύγει ο πόνος ή όταν το φορτίο αυξάνεται απότομα πριν από έναν αγώνα. Η συνέχιση των ασκήσεων δύο φορές την εβδομάδα, η σωστή κατανομή των χιλιομέτρων και η έγκαιρη αντίδραση στα πρώτα ενοχλήματα μειώνουν σημαντικά την πιθανότητα να επανέλθει το πρόβλημα.

Αν ο πόνος στο γόνατο σας εμποδίζει να τρέξετε ή προετοιμάζεστε για αγώνα και θέλετε ένα ασφαλές πλάνο, μπορείτε να επικοινωνήσετε με το ιατρείο στο Μαρούσι ή στους Αμπελοκήπους ή να κλείσετε ραντεβού online για αξιολόγηση.

ΚΛΕΙΣΤΕ ΡΑΝΤΕΒΟΥΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ