Διάστρεμμα Ποδοκνημικής (Αστραγάλου)

Διάστρεμμα αστραγάλου με μια ματιά

• Το διάστρεμμα αστραγάλου (διάστρεμμα ποδοκνημικής) είναι τραυματισμός των συνδέσμων της άρθρωσης, συνήθως των έξω συνδέσμων, όταν το πόδι «γυρίζει» προς τα μέσα.
• Ταξινομείται σε τρεις βαθμούς, από απλή διάταση έως πλήρη ρήξη του συνδέσμου, και ο βαθμός καθορίζει τη θεραπεία και τον χρόνο επανόδου.
• Τις πρώτες 72 ώρες μετρούν η προστασία, η ελεγχόμενη φόρτιση, ο πάγος, η περίδεση και η ανύψωση του ποδιού.
• Ακτινογραφία χρειάζεται όταν υπάρχει πόνος σε συγκεκριμένα οστικά σημεία ή αδυναμία στήριξης, σύμφωνα με τους κανόνες Ottawa.
• Οι ασκήσεις ισορροπίας και ιδιοδεκτικότητας είναι το πιο αποτελεσματικό μέτρο ενάντια στις υποτροπές και στη χρόνια αστάθεια.
• Χειρουργείο χρειάζεται σπάνια, κυρίως όταν η αστάθεια επιμένει παρά τη σωστή συντηρητική θεραπεία.

Διάστρεμμα ποδοκνημικής (Αστραγάλου): Τι είναι;

Όταν μιλάμε για διάστρεμμα ποδοκνημικής εννοούμε αυτό που ο περισσότερος κόσμος ονομάζει ως διάστρεμμα αστραγάλου ή απλά «μου γύρισε ο αστράγαλος».

Τα τραυματικά διαστρέμματα της ποδοκνημικής είναι αρκετά συχνά και αποτελούν περίπου το 10% των τραυματισμών που αντιμετωπίζονται από ένα γιατρό. Οι συνδεσμικές κακώσεις στην ποδοκνημική είναι η συχνότερη αθλητική κάκωση αποτελώντας περίπου το 20% όλων των αθλητικών τραυματισμών ενώ σε μερικά αθλήματα ειδικά τα ομαδικά όπως το ποδόσφαιρο, το μπάσκετ, το βόλεϊ και το χάντμπωλ το ποσοστό αυτό ανέρχεται στο 50%.

Ανατομία

Η ποδοκνημική άρθρωση σχηματίζεται από την συμβολή 3 οστών, το περιφερικό άκρο της κνήμης και της περόνης και τον αστράγαλο. Τα 3 αυτά οστά συγκρατώνται μεταξύ τους με μια σειρά συνδέσμων, οι οποίοι προστατεύουν την άρθρωση από ανώμαλες κινήσεις και τραυματισμούς.

Οι σύνδεσμοι είναι ελαστικοί στην κατασκευή τους και εφόσον διαταθούν μέσα στα όρια της ελαστικότητάς τους επανέρχονται στο φυσιολογικό τους μήκος. Όταν όμως βίαια διαταθούν πέρα από την αντοχή τους, τότε μπορεί να υποστούν διάταση, μερική ή και ολική ρήξη των ινών τους.

Μηχανισμός κάκωσης

Τα διαστρέμματα της ποδοκνημικής συμβαίνουν όταν το πόδι γυρίσει – περιστραφεί (έσω ή έξω) ή αναδιπλώσει πέρα από τα φυσιολογικά όρια της κίνησης και σε τέτοιο βαθμό που αναγκάζουν τους συνδέσμους να διαταθούν πέρα από το όριο της ελαστικότητάς τους. Αυτό μπορεί να συμβεί μετά από ένα παραπάτημα σε ανώμαλο έδαφος ή κατά την προσγείωση μετά από ένα άλμα. Ανάλογα με τη δύναμη της κάκωσης, τον μηχανισμό και το βαθμό της διάτασης μπορεί να τραυματιστεί ένας, δύο ή περισσότεροι σύνδεσμοι οι οποίοι μπορεί απλά να διαταθούν έως να υποστούν πλήρη ρήξη.

Έτσι, τα διαστρέμματα χωρίζονται σε:

• 1ου Βαθμού: απλή διάταση του συνδέσμου
• 2ου Βαθμού: μερική ρήξη των ινών του
• 3ου Βαθμού: πλήρης ρήξη του συνδέσμου που μπορεί να προκαλέσει πλήρη αστάθεια της άρθρωσης

Τι συμπτώματα έχει το διάστρεμμα ποδοκνημικής;

Τα κύρια συμπτώματα είναι πόνος και οίδημα, τα οποία συνήθως είναι ανάλογα της βλάβης που έχουν υποστεί οι σύνδεσμοι και μπορεί να υπάρχει δυσχέρεια στην βάδιση. Αστάθεια στην άρθρωση μπορεί να υπάρχει σε πλήρη ρήξη των συνδέσμων και γίνεται συνήθως αντιληπτή όταν έχουν υποχωρήσει τα οξέα συμπτώματα.

Πώς γίνεται η διάγνωση για το διάστρεμμα αστραγάλου;

Η διάγνωση γίνεται από το ιστορικό της βλάβης και την κλινική εξέταση. Ο ασθενής παρουσιάζει ευαισθησία και οίδημα στην περιοχή του τραυματισμένου συνδέσμου. Ο έλεγχος με απλές ακτινογραφίες θα βοηθήσει στον αποκλεισμό κάποιου κατάγματος.

Στις περιπτώσεις εκείνες στις οποίες υπάρχει υποψία σοβαρής βλάβης -εκτεταμένης ρήξης ή υποψία ρήξης του αρθρικού χόνδρου- ο έλεγχος με μαγνητική τομογραφία, συνήθως σε δεύτερο χρόνο αφού έχουν υποχωρήσει τα οξέα συμπτώματα, θα βοηθήσει στην ακριβή διάγνωση. Αν υπάρχει πλήρης ρήξη των συνδέσμων μπορεί να δημιουργηθεί αστάθεια στην άρθρωση με αποτέλεσμα να προκληθούν σοβαρότερες βλάβες στον αρθρικό χόνδρο.

Διάστρεμμα αστραγάλου: Ποια η κατάλληλη θεραπεία;

Συντηρητική Αντιμετώπιση

Η εξέταση από Ορθοπαιδικό Χειρουργό θα βοηθήσει στον προσδιορισμό της βαρύτητας της κάκωσης και αποκλεισμό κάποιου κατάγματος.

Τις πρώτες ώρες και μέρες μετά τον τραυματισμό η αντιμετώπιση επικεντρώνεται στην ανακούφιση από τα συμπτώματα και τον περιορισμό όσο είναι δυνατόν του οιδήματος.

1. Παγοθεραπεία (με πάγο τυλιγμένο σε μια πετσέτα ή παγοκύστη) 3-4 φορές την ημέρα για 15-20 λεπτά. (Προσοχή: υπάρχει κίνδυνος εγκαύματος αν παραμείνει περισσότερη ώρα)
2. Ανύψωση του ποδιού, ιδανικά πάνω από το επίπεδο της καρδιάς
3. Επίδεση με ελαστικό επίδεσμο
4. Ανάπαυση ανάλογα με τα συμπτώματα. Σε έντονο πόνο και δυσχέρεια στην βάδιση, μπορεί να χρειαστεί μερική αποφόρτιση με βακτηρίες.

Ανάλογα με τη βαρύτητα της κάκωσης μπορεί να χρειαστούν 3- 6 εβδομάδες μέχρι να υποχωρήσουν τα συμπτώματα.

Στα διαστρέμματα 2^ου  και 3^ου βαθμού,  μπορεί να χρειαστεί αυστηρότερη ακινητοποίηση προκειμένου να επουλωθούν οι τραυματισμένοι σύνδεσμοι.

Η φυσικοθεραπεία και η πρώιμη κινητοποίηση θα βοηθήσουν στον περιορισμό των συμπτωμάτων στα αρχικά στάδια και στην προοδευτική επανένταξη στις δραστηριότητες με μεγαλύτερη ασφάλεια μετά την οξεία φάση. Ειδικά οι ασκήσεις ενδυνάμωσης ισορροπίας και ιδιοδεκτικότητας συμβάλλουν σημαντικά στην αποφυγή υποτροπών. Ο χρόνος πλήρους αποκατάστασης εξαρτάται από τη βαρύτητα της κάκωσης και μπορεί να διαρκέσει μέχρι και μερικούς μήνες.

Η αποκατάσταση των διαστρεμμάτων της ποδοκνημικής περνάει 3 φάσεις:

• Η 1^η Φάση (1η εβδομάδα) περιλαμβάνει ανάπαυση, προστασία από περαιτέρω βλάβη και μείωση των συμπτωμάτων
• Η 2^η Φάση περιλαμβάνει την αποκατάσταση του εύρους κίνησης, της μυϊκής ισχύος και της ελαστικότητας της άρθρωσης (διάρκειας συνήθως 1-3 εβδομάδες ανάλογα με τη βαρύτητα)
• Η 3^η Φάση περιλαμβάνει αρχικά την προοδευτική επανένταξη στις καθημερινές δραστηριότητες και αργότερα στις αθλητικές δραστηριότητες με ειδικές ασκήσεις που τροποποιούνται μερικώς ανάλογα με το άθλημα (διάρκεια από μερικές εβδομάδες μέχρι και λίγους μήνες).

Χειρουργική Αποκατάσταση

Σπάνια, σε βαριά διαστρέμματα 3ου βαθμού με ρήξη ενός ή και περισσοτέρων συνδέσμων ή περιπτώσεις στις οποίες έχει αποτύχει η συντηρητική αντιμετώπιση δημιουργώντας χρόνια αστάθεια καθώς και στις περιπτώσεις ενδοαρθρικής βλάβης, μπορεί να κριθεί απαραίτητη η χειρουργική αποκατάσταση.

Η χειρουργική αντιμετώπιση περιλαμβάνει:

• Την Αρθροσκόπηση της ποδοκνημικής για τον έλεγχο τυχών ενδοαρθρικών κακώσεων και την αντιμετώπιση τους.
• Τη Συρραφή ή Ανακατασκευή των ραγέντων συνδέσμων.

Η χειρουργική αποκατάσταση ακολουθείται απαραίτητα από εξειδικευμένο πρόγραμμα αποκατάστασης.

Ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος για την πρόληψη του διαστρέμματος ποδοκνημικής;

Ο καλύτερος τρόπος για την αποφυγή διαστρεμμάτων είναι η διατήρηση καλής μυϊκής ισχύος, μυϊκής ισορροπίας και ελαστικότητας των συνδέσμων.

• Καλή προθέρμανση
• Καλός αθλητικός εξοπλισμός (π.χ. υποδήματα)
• Αποφυγή υπερκόπωσης (οι περισσότεροι τραυματισμοί συμβαίνουν όταν ο αθλητής είναι κουρασμένος).

Ποιοι σύνδεσμοι τραυματίζονται στο διάστρεμμα ποδοκνημικής;

Το διάστρεμμα ποδοκνημικής δεν είναι ένας τραυματισμός με μία μορφή. Ανάλογα με τη θέση του ποδιού τη στιγμή της κάκωσης, επιβαρύνεται διαφορετική ομάδα συνδέσμων, και αυτό αλλάζει τόσο τη θεραπεία όσο και τον χρόνο ανάρρωσης. Γι’ αυτό η πρώτη ερώτηση του ορθοπαιδικού δεν είναι μόνο «πόσο πονάει», αλλά και «πώς ακριβώς γύρισε το πόδι».

Οι έξω σύνδεσμοι: το πιο συχνό σενάριο

Στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων το πέλμα στρέφεται προς τα μέσα ενώ το πόδι βρίσκεται σε πελματιαία κάμψη, για παράδειγμα κατά την προσγείωση μετά από άλμα. Πρώτος υποχωρεί ο πρόσθιος αστραγαλοπερονιαίος σύνδεσμος, ο πιο αδύναμος της ομάδας. Αν η δύναμη είναι μεγαλύτερη, τραυματίζεται και ο πτερνοπερονιαίος, ενώ ο οπίσθιος αστραγαλοπερονιαίος, ο ισχυρότερος από τους τρεις, σπάνια ρήγνυται.

Ο έσω (δελτοειδής) σύνδεσμος

Όταν το πόδι στρέφεται προς τα έξω, φορτίζεται ο δελτοειδής σύνδεσμος στην εσωτερική πλευρά. Πρόκειται για ισχυρό σύνδεσμο, οπότε ο μεμονωμένος τραυματισμός του είναι ασυνήθιστος. Συχνά συνοδεύεται από κάταγμα ή κάκωση της συνδέσμωσης και χρειάζεται πιο προσεκτική εκτίμηση.

Το «υψηλό» διάστρεμμα της συνδέσμωσης

Στο λεγόμενο υψηλό διάστρεμμα τραυματίζονται οι σύνδεσμοι που ενώνουν την κνήμη με την περόνη λίγο πάνω από την άρθρωση. Ο πόνος εντοπίζεται ψηλότερα και μπροστά, επιδεινώνεται όταν το πόδι στρέφεται προς τα έξω και η επάνοδος καθυστερεί αισθητά σε σχέση με ένα κλασικό διάστρεμμα. Είναι συχνό σε αθλήματα επαφής και σε όσους φορούν άκαμπτη μπότα, όπως οι σκιέρ.

Βαθμοί διαστρέμματος αστραγάλου: πώς ξεχωρίζουν;

Ο παρακάτω πίνακας συνοψίζει τι σημαίνει πρακτικά κάθε βαθμός. Οι χρόνοι είναι ενδεικτικοί και εξαρτώνται από την ηλικία, το άθλημα, την ποιότητα της αποκατάστασης και από το αν υπάρχουν συνοδές βλάβες.

Ένα πρακτικό σημείο που πολλοί αγνοούν: τις πρώτες ώρες το πρήξιμο και ο πόνος δυσκολεύουν την ακριβή εκτίμηση. Μια επανεξέταση λίγες ημέρες μετά, όταν έχει υποχωρήσει το οίδημα, δείχνει πιο αξιόπιστα αν υπάρχει χαλαρότητα και ποιος είναι ο πραγματικός βαθμός της κάκωσης.

Οι πρώτες 72 ώρες μετά το διάστρεμμα: τι κάνετε και τι αποφεύγετε

Το πρώτο τριήμερο καθορίζει σε μεγάλο βαθμό πόσο γρήγορα θα υποχωρήσουν τα συμπτώματα. Οι σύγχρονες οδηγίες δεν συστήνουν πια πλήρη ακινησία για όλους, αλλά προστασία σε συνδυασμό με ελεγχόμενη, ανεκτή φόρτιση.

1. Προστασία: σταματήστε αμέσως τη δραστηριότητα. Αν δεν μπορείτε να πατήσετε, χρησιμοποιήστε βακτηρίες μέχρι να σας εξετάσει γιατρός.
2. Ελεγχόμενη φόρτιση: όσο ο πόνος το επιτρέπει, πατήστε σταδιακά και κάντε ήπιες κινήσεις του πέλματος πάνω και κάτω. Η μέτρια κίνηση βοηθά να φύγει το οίδημα.
3. Πάγος: τοποθετείτε τον πάγο πάντα μέσα σε πανί, ποτέ απευθείας στο δέρμα.
4. Περίδεση: ελαστικός επίδεσμος από τα δάχτυλα προς τα πάνω, σφιχτός αλλά όχι τόσο ώστε να μουδιάζουν ή να κρυώνουν τα δάχτυλα.
5. Ανύψωση: όταν κάθεστε ή ξαπλώνετε, το πόδι να βρίσκεται ψηλότερα από το ύψος της καρδιάς, ιδιαίτερα το βράδυ.

Τι καλό είναι να αποφύγετε τις πρώτες ημέρες

• Ζεστά επιθέματα, ζεστό μπάνιο ή σάουνα, που αυξάνουν την αιμάτωση και το πρήξιμο.
• Αλκοόλ, που επιδεινώνει το οίδημα και επιβραδύνει την επούλωση.
• Έντονο μασάζ στο σημείο της κάκωσης.
• Τρέξιμο ή επιστροφή στο γήπεδο «για να δείτε πώς πάει».
• Αυτοθεραπεία με παυσίπονα ή αντιφλεγμονώδη χωρίς ιατρική οδηγία, ιδιαίτερα αν έχετε στομάχι, νεφρά ή παίρνετε άλλα φάρμακα.

Πότε χρειάζεται ακτινογραφία; Οι κανόνες Ottawa με απλά λόγια

Δεν χρειάζεται ακτινογραφία σε κάθε στραμπούληγμα. Οι κανόνες Ottawa είναι ένα απλό και διεθνώς αποδεκτό εργαλείο που βοηθά τον γιατρό να αποφασίσει πότε είναι πιθανό να υπάρχει κάταγμα. Ακτινογραφία της ποδοκνημικής ή του άκρου ποδός συστήνεται όταν, μαζί με τον πόνο, ισχύει τουλάχιστον ένα από τα παρακάτω:

• Ευαισθησία στην πίσω πλευρά ή στην κορυφή του έξω σφυρού (το κόκκαλο που προεξέχει στην έξω πλευρά του αστραγάλου), στα τελευταία περίπου 6 εκατοστά.
• Ευαισθησία στην πίσω πλευρά ή στην κορυφή του έσω σφυρού.
• Ευαισθησία στη βάση του 5ου μεταταρσίου, στο μέσο της έξω πλευράς του πέλματος.
• Ευαισθησία στο σκαφοειδές οστό, στην εσωτερική πλευρά του μέσου ποδός.
• Αδυναμία να κάνετε τέσσερα βήματα, τόσο αμέσως μετά τον τραυματισμό όσο και κατά την εξέταση (ακόμη και κουτσαίνοντας).

Οι κανόνες αυτοί δεν εφαρμόζονται όταν η εξέταση είναι αναξιόπιστη, για παράδειγμα σε μειωμένη αισθητικότητα, μέθη ή πολλαπλά τραύματα. Στα παιδιά, όπου οι συζευκτικοί χόνδροι (περιοχές ανάπτυξης) είναι πιο ευάλωτοι από τους συνδέσμους, η εκτίμηση γίνεται με ιδιαίτερη προσοχή.

Βλάβες που «μεταμφιέζονται» σε διάστρεμμα

Ορισμένοι τραυματισμοί μοιάζουν με απλό διάστρεμμα αλλά χρειάζονται διαφορετική αντιμετώπιση: κάταγμα στη βάση του 5ου μεταταρσίου, κάταγμα της έξω απόφυσης του αστραγάλου, κάταγμα της πρόσθιας απόφυσης της πτέρνας, κάκωση της συνδέσμωσης και ρήξη ή εξάρθρημα των περονιαίων τενόντων. Σε δρομείς με πόνο που εμφανίστηκε σταδιακά, χωρίς σαφή στραβοπάτημα, πρέπει να αποκλειστούν και τα κατάγματα κόπωσης.

Όταν ο πόνος, το πρήξιμο ή το «κλείδωμα» επιμένουν πάνω από 6 έως 8 εβδομάδες, η μαγνητική τομογραφία βοηθά να ελεγχθούν οι χόνδρινες βλάβες ποδοκνημικής, που συχνά συνοδεύουν ένα σοβαρό διάστρεμμα και δεν φαίνονται στην απλή ακτινογραφία.

Γιατί ένα διάστρεμμα γίνεται χρόνια αστάθεια;

Σύμφωνα με τη διεθνή βιβλιογραφία, ένα όχι αμελητέο ποσοστό όσων παθαίνουν διάστρεμμα, συχνά αναφέρεται περίπου ένας στους πέντε, εξακολουθεί να έχει ενοχλήσεις ή να «στραβοπατά» εύκολα μήνες αργότερα. Η βασική αιτία δεν είναι συνήθως η βαρύτητα της αρχικής κάκωσης, αλλά η ελλιπής αποκατάσταση: ο ασθενής σταματά τις ασκήσεις μόλις φύγει ο πόνος.

Μηχανική και λειτουργική αστάθεια

Η μηχανική αστάθεια σημαίνει ότι ο σύνδεσμος έχει επουλωθεί σε μεγαλύτερο μήκος ή δεν έχει επουλωθεί, οπότε η άρθρωση έχει αντικειμενική χαλαρότητα στην εξέταση. Η λειτουργική αστάθεια σημαίνει ότι ο σύνδεσμος είναι επαρκής, αλλά οι μύες και το νευρικό σύστημα αντιδρούν αργά, με αποτέλεσμα αίσθημα ότι ο αστράγαλος «φεύγει». Συχνά συνυπάρχουν, και η διάκριση έχει σημασία γιατί η λειτουργική αστάθεια απαντά πολύ καλά στη στοχευμένη φυσικοθεραπεία.

Σημάδια που δείχνουν χρόνια αστάθεια

• Επαναλαμβανόμενα διαστρέμματα με όλο και μικρότερη αιτία, ακόμη και στο πεζοδρόμιο.
• Ανασφάλεια σε ανώμαλο έδαφος, στις σκάλες ή στις αλλαγές κατεύθυνσης.
• Πρήξιμο που επανέρχεται μετά από άσκηση ή πολύωρο περπάτημα.
• Βαθύς πόνος μέσα στην άρθρωση, αίσθημα «κλειδώματος» ή κριγμός.
• Ανάγκη να φοράτε πάντα επιστραγαλίδα για να νιώθετε ασφάλεια.

Η χρόνια αστάθεια δεν είναι μόνο ενόχληση. Κάθε νέο στραβοπάτημα επιβαρύνει τον αρθρικό χόνδρο και τους περονιαίους τένοντες, και μακροπρόθεσμα αυξάνει τον κίνδυνο πρώιμης φθοράς της άρθρωσης. Γι’ αυτό αξίζει να αντιμετωπίζεται έγκαιρα και όχι όταν τα διαστρέμματα έχουν γίνει «συνήθεια».

Αποκατάσταση και ιδιοδεκτικότητα: το κλειδί για να μην ξαναστραμπουλήξετε

Ιδιοδεκτικότητα είναι η ικανότητα του σώματος να «ξέρει» πού βρίσκεται η άρθρωση χωρίς να την κοιτάζει. Στους συνδέσμους υπάρχουν μικροί αισθητήρες που στέλνουν συνεχώς πληροφορίες στον εγκέφαλο. Μετά από ένα διάστρεμμα οι αισθητήρες αυτοί τραυματίζονται μαζί με τον σύνδεσμο, οπότε οι μύες αντιδρούν καθυστερημένα. Οι ασκήσεις ισορροπίας «επανεκπαιδεύουν» αυτό το σύστημα και, σύμφωνα με τη βιβλιογραφία, μειώνουν σημαντικά τον κίνδυνο νέου διαστρέμματος.

Ενδεικτικές ασκήσεις ανά στάδιο

• Αρχικό στάδιο: κινήσεις του πέλματος σαν να γράφετε τα γράμματα της αλφαβήτας με τα δάχτυλα, ήπιες διατάσεις της γάμπας με πετσέτα, ισομετρικές συσπάσεις.
• Ενδιάμεσο στάδιο: στήριξη στο ένα πόδι για 30 δευτερόλεπτα, αρχικά με ανοιχτά και στη συνέχεια με κλειστά μάτια, ασκήσεις με λάστιχο αντίστασης προς όλες τις κατευθύνσεις, ανυψώσεις στα δάχτυλα.
• Προχωρημένο στάδιο: ισορροπία σε ασταθή επιφάνεια (μαξιλάρι, δίσκος ισορροπίας), μικρά άλματα επί τόπου και πλάγια, αλλαγές κατεύθυνσης, ασκήσεις προσγείωσης.

Οι ασκήσεις ιδιοδεκτικότητας αξίζει να συνεχίζονται για αρκετούς μήνες μετά την επάνοδο, ακόμη και λίγα λεπτά την ημέρα. Είναι το πιο φθηνό και αποτελεσματικό «ασφαλιστικό» μέτρο για τον αστράγαλο.

Επιστραγαλίδα, ταινίες ή τίποτα;

Στα διαστρέμματα 2ου και 3ου βαθμού ένας λειτουργικός νάρθηκας ή μια επιστραγαλίδα προστατεύει τον σύνδεσμο ενώ επουλώνεται, χωρίς να ακινητοποιεί πλήρως το πόδι. Στην επάνοδο στο άθλημα, η επιστραγαλίδα ή η περίδεση με αθλητική ταινία προτείνεται συνήθως για τους επόμενους μήνες. Δεν αντικαθιστά όμως τις ασκήσεις: λειτουργεί συμπληρωματικά.

Επιστροφή στο άθλημα μετά από διάστρεμμα αστραγάλου: κριτήρια

Η επάνοδος δεν κρίνεται μόνο από τις εβδομάδες που πέρασαν, αλλά από συγκεκριμένα λειτουργικά κριτήρια. Πριν επιστρέψετε σε προπόνηση με πλήρη ένταση, ιδανικά θα πρέπει:

• Να μην υπάρχει πόνος ή πρήξιμο στο περπάτημα, στις σκάλες και στο ελαφρύ τρέξιμο.
• Να έχει επανέλθει το εύρος κίνησης, ιδιαίτερα η ραχιαία κάμψη (το πέλμα προς τα πάνω).
• Η δύναμη και η ισορροπία στο τραυματισμένο πόδι να είναι κοντά σε αυτές του υγιούς.
• Να μπορείτε να κάνετε άλματα στο ένα πόδι, μπρος πίσω και πλάγια, χωρίς πόνο και χωρίς ανασφάλεια.
• Να ολοκληρώνετε χωρίς ενοχλήσεις τις ειδικές κινήσεις του αθλήματος: σπριντ, φρενάρισμα, αλλαγές κατεύθυνσης, άλματα.

Τα αθλήματα με άλματα και απότομες αλλαγές κατεύθυνσης, όπως το μπάσκετ, το βόλεϊ και το ποδόσφαιρο, έχουν τον υψηλότερο κίνδυνο υποτροπής. Για παράδειγμα, οι τραυματισμοί στο beach volley αφορούν συχνά τον αστράγαλο, λόγω της προσγείωσης στην άμμο ή πάνω στο πόδι συμπαίκτη. Το διάστρεμμα είναι από τις πιο συχνές αθλητικές κακώσεις, και η πρόληψή του ξεκινά από την προπόνηση. Για τους δρομείς, η σωστή επιλογή στα παπούτσια τρεξίματος και η προσοχή σε ανώμαλες διαδρομές βοηθούν επίσης.

Πότε χρειάζεται χειρουργείο στο διάστρεμμα;

Η χειρουργική θεραπεία αφορά μια μικρή μειοψηφία ασθενών, κυρίως όσους έχουν χρόνια μηχανική αστάθεια παρά ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα αποκατάστασης, συνοδές ενδαρθρικές βλάβες ή σοβαρές κακώσεις της συνδέσμωσης. Συνήθως συνδυάζεται αρθροσκόπηση ποδοκνημικής για τον έλεγχο και τη θεραπεία της άρθρωσης με συρραφή ή ανακατασκευή των συνδέσμων. Τα κριτήρια απόφασης και οι σύγχρονες επιλογές αναλύονται στο άρθρο πότε χρειάζεται χειρουργείο στο διάστρεμμα αστραγάλου.

Συχνά λάθη και μύθοι για το στραμπούληγμα

• «Αφού περπατάω, δεν είναι κάτι σοβαρό». Ακόμη και με μερική ρήξη μπορεί κάποιος να περπατήσει. Η ικανότητα στήριξης δεν αποκλείει σοβαρή κάκωση συνδέσμου ή χόνδρου.
• «Το διάστρεμμα είναι χειρότερο από το σπάσιμο». Δεν ισχύει γενικά. Ισχύει όμως ότι ένα κακώς αποκατεστημένο διάστρεμμα μπορεί να αφήσει περισσότερα προβλήματα από ένα απλό κάταγμα που αντιμετωπίστηκε σωστά.
• «Ακινησία μέχρι να περάσει τελείως». Η παρατεταμένη ακινησία χωρίς ένδειξη οδηγεί σε δυσκαμψία και μυϊκή ατροφία. Οι περισσότεροι ασθενείς ωφελούνται από πρώιμη, ελεγχόμενη κίνηση.
• «Μόλις σταματήσει ο πόνος, τελείωσα». Ο πόνος φεύγει πολύ πριν επανέλθουν η δύναμη και η ιδιοδεκτικότητα. Αυτό το κενό εξηγεί τις περισσότερες υποτροπές.
• «Θα το δέσω και θα παίξω». Η ταινία δεν προστατεύει έναν σύνδεσμο που δεν έχει επουλωθεί. Η πρόωρη επάνοδος είναι η πιο συχνή αιτία χρόνιας αστάθειας.

Πότε να απευθυνθείτε σε ορθοπαιδικό για διάστρεμμα αστραγάλου

• Δεν μπορείτε να κάνετε τέσσερα βήματα ή να στηριχτείτε στο πόδι.
• Ο πόνος εντοπίζεται πάνω στο κόκκαλο (σφυρά, βάση 5ου μεταταρσίου, μέσο του ποδιού) και όχι μόνο στους μαλακούς ιστούς.
• Το πόδι έχει εμφανή παραμόρφωση, μουδιάζει ή κρυώνει.
• Το πρήξιμο και ο μώλωπας είναι πολύ μεγάλοι ή αυξάνονται μετά τις πρώτες 48 ώρες.
• Δεν υπάρχει σαφής βελτίωση μετά από μία έως δύο εβδομάδες σωστής αγωγής.
• Στραμπουλάτε επανειλημμένα τον ίδιο αστράγαλο ή νιώθετε ότι «φεύγει».
• Είστε αθλητής και θέλετε σχεδιασμένη, ασφαλή επιστροφή στον αγωνιστικό χώρο.

Ο ορθοπαιδικός χειρουργός Αναστάσιος Δεληγεώργης και οι κακώσεις της ποδοκνημικής

Ο Δρ. Αναστάσιος Δεληγεώργης είναι ορθοπαιδικός χειρουργός και αθλητίατρος, από τους πρώτους παγκοσμίως κατόχους του IOC Diploma in Sports Medicine της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής. Ως πρώην Πανελληνιονίκης στα 800 m και 400 m, που συνεχίζει να τρέχει σε αγώνες δρόμου και τριάθλου, γνωρίζει από πρώτο χέρι τι σημαίνει ένας τραυματισμένος αστράγαλος για έναν αθλητή. Έχει εξειδικευτεί σε προηγμένες αρθροσκοπικές τεχνικές σε κέντρα πιστοποιημένα από ESSKA και ISAKOS και σήμερα είναι Αναπληρωτής Διευθυντής της Γ’ Ορθοπαιδικής Κλινικής του νοσοκομείου ΥΓΕΙΑ. Περισσότερα για την πορεία του θα βρείτε στο βιογραφικό του Δρ. Δεληγεώργη.

Συχνές ερωτήσεις για το διάστρεμμα αστραγάλου

Αν στραμπουλήξατε τον αστράγαλό σας και θέλετε σωστή εκτίμηση της βαρύτητας και ένα σαφές πλάνο αποκατάστασης, μπορείτε να επικοινωνήσετε με το ιατρείο στο Μαρούσι ή στους Αμπελόκηπους ή να κλείσετε ραντεβού online με τον Δρ. Αναστάσιο Δεληγεώργη.