Αρθρίτιδα Γόνατος

Αρχική | Παθήσεις | Αρθρίτιδα Γόνατος

Αρθρίτιδα γόνατος με μια ματιά

  • Η αρθρίτιδα γόνατος, με συχνότερη μορφή την οστεοαρθρίτιδα, είναι η σταδιακή φθορά του αρθρικού χόνδρου που προκαλεί πόνο, δυσκαμψία και οίδημα.
  • Η βαρύτητα ταξινομείται συνήθως με την κλίμακα Kellgren-Lawrence (στάδια 0 έως 4), με βάση την απλή ακτινογραφία σε φόρτιση.
  • Ηλικία, υπερβολικό βάρος, παλαιοί τραυματισμοί, κακή ευθυγράμμιση του σκέλους και κληρονομικότητα αυξάνουν τον κίνδυνο.
  • Στα αρχικά και μέτρια στάδια, η άσκηση, η απώλεια βάρους, οι νάρθηκες και οι ενέσεις (υαλουρονικό, PRP) ανακουφίζουν σημαντικά πολλούς ασθενείς.
  • Όταν ο πόνος περιορίζει την καθημερινότητα παρά τη σωστή συντηρητική αγωγή, η αρθροπλαστική γόνατος είναι η αποτελεσματικότερη λύση.

Αρθρίτιδα γόνατος: Τι είναι;

Η αρθρίτιδα γόνατος είναι μια φλεγμονώδης πάθηση που χαρακτηρίζεται από την καταστροφή των δομικών στοιχείων της άρθρωσης , των αρθρικών χόνδρων των μηνίσκων και των υποχόνδριων οστών.

Τα κύρια συμπτώματα είναι ο πόνος, το οίδημα και η δυσκαμψία και μπορεί να προκαλέσει σημαντική δυσχέρεια στην καθημερινότητα μέχρι και σημαντικού βαθμού αναπηρία. Το γόνατο είναι μια από τις αρθρώσεις που προσβάλλονται πιο συχνά.

Οι πιο συχνές μορφές είναι η οστεοαρθρίτιδα, η μετατραυματική αρθρίτιδα και η ρευματοειδής αρθρίτιδα.

Πώς είναι η ανατομία του γόνατος;

Ανατομία γόνατος με μηριαίο, επιγονατίδα, κνήμη, μηνίσκους και αρθρικό χόνδρο

Το γόνατο είναι η μεγαλύτερη και ισχυρότερη άρθρωση του ανθρωπίνου σώματος.

Αποτελείται από το περιφερικό τμήμα του μηριαίου οστού, το κεντρικό της κνήμης και την επιγονατίδα. Τα τμήματα των οστών αυτών που βρίσκονται μέσα στην άρθρωση καλύπτονται από αρθρικό χόνδρο, μια λεία επιφάνεια που επιτρέπει την ομαλή ολίσθηση αλλά και την απορρόφηση των κραδασμών κατά τη διάρκεια της κίνησης και της φόρτισης.

Ανάμεσα στις 2 αρθρικές επιφάνειες του μηρού και της κνήμης υπάρχουν οι μηνίσκοι, δυο μαξιλαράκια με ημισεληνοειδές σχήμα που βελτιώνουν την επαφή του χόνδρου του μηριαίου οστού με την κνήμη και συμβάλλουν στην απορρόφηση των κραδασμών.

Η άρθρωση του γόνατος περιβάλλεται από τον αρθρικό θύλακο, μια λεπτή μεμβράνη που παράγει το αρθρικό υγρό το οποίο ενυδατώνει και λιπαίνει το χόνδρο και μειώνει τις τριβές.

Η σταθερότητα του γόνατος συντελείται από τους συνδέσμους αλλά και τους μυς με τους τένοντες τους.

Το γόνατο στηρίζεται πλευρικά με τους έσω και έξω πλάγιους συνδέσμους, ενώ σταθεροποιείται προσθιοπίσθια και στροφικά με τους χιαστούς συνδέσμους, οι οποίοι, όπως δηλώνει και το όνομά τους, σχηματίζουν ένα Χ στην άρθρωση. Ο πρόσθιος χιαστός σύνδεσμος εμποδίζει την πρόσθια μετατόπιση της κνήμης και ο οπίσθιος χιαστός σύνδεσμος την οπίσθια.

Πολλοί δυνατοί μύες (ο τετρακέφαλος, οι οπίσθιοι μηριαίοι, οι προσαγωγοί) συνεργάζονται για να κινούν την άρθρωση (στο περπάτημα, τα αθλήματα κτλ) και συμμετέχουν στη σταθεροποίησή της. Οι μύες συνδέονται με τα οστά μέσω των τενόντων. Οι διάφοροι μύες του γόνατος πρέπει να είναι τέλεια συντονισμένοι, ώστε η άρθρωση να λειτουργεί ομαλά.

Βρείτε λύση στο πρόβλημα σας!

Πόσες μορφές αρθρίτιδας γόνατος υπάρχουν;

Οστεοαρθρίτιδα

Σύγκριση υγιούς γόνατος και γόνατος με αρθρίτιδα, απώλεια χόνδρου και οστεόφυτα

Η οστεο-αρθρίτιδα γόνατος είναι η πιο συχνή μορφή αρθρίτιδας του γόνατος. Οφείλεται στη προοδευτική εκφύλιση των στοιχείων του γόνατος και κυρίως του αρθρικού χόνδρου. Προσβάλλει συνήθως ανθρώπους άνω των 50-60 ετών αλλά σπανιότερα και νεώτερους.

Καθώς ο χόνδρος εκφυλίζεται χάνει τη λεία ομαλή του υφή και μειώνεται σε πάχος με αποτέλεσμα τελικά να υπάρχει τριβή μεταξύ των οστών και η κίνηση να γίνεται επώδυνη. Η οστεοαρθρίτιδα εξελίσσεται αργά και ο πόνος και η δυσκαμψία χειροτερεύουν με την πάροδο του χρόνου.

Μετατραυματική Αρθρίτιδα Γόνατος

Η μετατραυματική είναι η αρθρίτιδα γόνατος η οποία εμφανίζεται ύστερα από κάποια κάκωση, κάταγμα ή ρήξη μηνίσκου ή κάποιου συνδέσμου που προκαλεί αστάθεια, με αποτέλεσμα τον περαιτέρω τραυματισμό του χόνδρου που με την πάροδο του χρόνου μπορεί να οδηγήσει σε αρθρίτιδα.

Ρευματοειδής Αρθρίτιδα

Η ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι μία χρόνια νόσος η οποία προσβάλλει πολλές αρθρώσεις συμπεριλαμβανομένου και του γόνατος. Είναι μια αυτοάνοση νόσος, δηλαδή το ανοσοποιητικό σύστημα του οργανισμού επιτίθεται στους δικούς του ιστούς με αποτέλεσμα την καταστροφή των χόνδρων, των συνδέσμων και των οστών. Συνήθως προσβάλλει και τα δύο γόνατα.

Ποια είναι τα κύρια συμπτώματα της αρθρίτιδας γόνατος;

Κύρια συμπτώματα είναι ο πόνος, η δυσκαμψία και το οίδημα. Συνήθως τα συμπτώματα εξελίσσονται προοδευτικά αλλά δεν αποκλείεται και η αιφνίδια έναρξη.

  • Αρχικά συνήθως ο πόνος και η δυσκαμψία είναι χειρότερα το πρωί ή μετά την έγερση από την καθιστή θέση.
  • Προοδευτικά ο πόνος χειροτερεύει με τις δραστηριότητες και στα προχωρημένα στάδια μπορεί να είναι συνεχής.
  • Το γόνατο μπορεί να γίνει δύσκαμπτο με αδυναμία πλήρους έκτασης και κάμψης.
  • Ελεύθερα τεμάχια χόνδρου ή μηνίσκου μπορεί να εμποδίζουν την ομαλή κίνηση του γόνατος και μπορεί να υπάρχει το αίσθημα μπλοκαρίσματος ή κριγμού.
  • Λόγω του πόνου οι μύες προοδευτικά ατροφούν και μπορεί να υπάρχει το αίσθημα αστάθειας.
  • Το γόνατο μπορεί να είναι ζεστό και ερυθρό με παρουσία οιδήματος
  • Πολύ ασθενείς παραπονιούνται για αύξηση του πόνου με τις αλλαγές των καιρικών συνθηκών και κυρίως όταν υπάρχει υγρασία.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Η διάγνωση στην αρθρίτιδα γόνατος γίνεται με το ιστορικό και την κλινική εξέταση και επιβεβαιώνεται με τον ακτινολογικό έλεγχο. Σπανιότερα, χρειάζεται να υποβληθεί ο ασθενής σε μαγνητική τομογραφία.

Αιματολογικές εξετάσεις μπορεί να χρειαστούν για να αποκλειστούν άλλες παθήσεις και να ταυτοποιηθεί η μορφή της αρθρίτιδας.

Αρθρίτιδα γόνατος: Ποια η κατάλληλη θεραπεία;

Δεν υπάρχει θεραπεία κατά της αρθρίτιδας γόνατος. Υπάρχουν θεραπείες που έχουν ως σκοπό τη μείωση έως και εξάλειψη του πόνου και βελτίωση του εύρους κίνησης.

Συντηρητική

Στα αρχόμενα στάδια στην αρθρίτιδα γόνατος και ανάλογα με τα συμπτώματα είναι δυνατόν να μετριαστούν τα συμπτώματα με συντηρητικά μέσα.

Αποφυγή δραστηριοτήτων που προκαλούν έξαρση των συμπτωμάτων, όπως το ανέβασμα και κατέβασμα της σκάλας, η ένταξη δραστηριοτήτων στην καθημερινότητα που δυναμώνουν το μυϊκό σύστημα που στηρίζει το γόνατο ενώ παράλληλα διατηρούν ή και αυξάνουν το εύρος κίνησης. Μια πολύ καλή άσκηση που δεν έχει φορτία είναι η κολύμβηση.

Οι φυσικοθεραπείες με παράλληλη άσκηση για ενδυνάμωση των μυών που δρουν στο γόνατο μπορούν να βοηθήσουν στη μείωση του πόνου και τη διατήρηση της κίνησης.

Φαρμακευτικά η χρήση παυσίπονων και μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών μπορεί να βοηθήσουν στα πρώιμα στάδια.

Τοπικές εγχύσεις υαλουρονικού ή κορτιζόνης καθώς και πιο σύγχρονες και πολλά υποσχόμενες βιολογικές τεχνικές, όπως η έγχυση Πλάσματος Πλούσιου σε Αιμοπετάλια PRP, ή έγχυση Βλαστοκυττάρων (STEM CELLS) μπορούν να μειώσουν τα συμπτώματα και να καθυστερήσουν την εξέλιξη της νόσου.

Σύμφωνα με τις νέες διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες της ESSKA (European Society for Sports Traumatology, Knee Surgery and Arthroscopy), στις περιπτώσεις αρχόμενης και μέτριας οστεοαρθρίτιδας γόνατος, η ενδοαρθρική έγχυση PRP θεωρείται πιο αποτελεσματική θεραπευτική επιλογή συγκρινόμενη με εγχύσεις υαλουρονικού οξέος ή κορτιζόνης.

Στο εμπόριο κυκλοφορούν επίσης πολλά συμπληρώματα διατροφής που περιέχουν συστατικά του υγιούς χόνδρου, όπως τη γλυκοζαμίνη, τη χονδροϊτίνη, το κολλαγόνο και το υαλουρονικό. Η λογική πίσω από τη χρήση αυτών των συμπληρωμάτων είναι ότι δίνοντας στον οργανισμό τα απαραίτητα δομικά συστατικά θα μπορέσει να επιβραδύνει την αρθρίτιδα. Όμως αν και υπάρχουν μαρτυρίες ασθενών ότι ο πόνος τους μειώθηκε δεν υπάρχουν μελέτες που να τεκμηριώνουν τη δράση τους αυτή, η οποία θα προϋπόθετε οι ουσίες αυτές να μην διασπώνται κατά την απορρόφησή τους από τον οργανισμό.

Χειρουργική

Όταν η συντηρητική αγωγή αποτύχει και η ποιότητα της ζωής του ασθενούς δεν είναι ικανοποιητική τότε συστήνεται η χειρουργική θεραπεία.

Βρείτε λύση στο πρόβλημα σας!

Αρθροσκόπηση

Αν οι βλάβες δεν είναι πολύ προχωρημένες – αρχόμενη αρθρίτιδα γόνατος – και υπάρχει πρόσφατη αιφνίδια έναρξη των συμπτωμάτων και εφόσον ο έλεγχος με μαγνητική τομογραφία δείξει ρήξη κάποιου μηνίσκου ή ύπαρξη ελεύθερων ξένων σωμάτων τότε μπορεί κανείς να προχωρήσει σε αρθροσκόπηση. Η αρθροσκόπηση γόνατος ενδείκνυται κυρίως σε ασθενείς νεώτερης ηλικίας.

Οστεοτομίες

Σε νέους ανθρώπους με αρχόμενη αρθρίτιδα γόνατος, στους οποίους έχει προσβληθεί μόνο το ένα διαμέρισμα του γόνατος, είναι δυνατόν να γίνει αποφόρτιση του πάσχοντος διαμερίσματος με μια οστεοτομία. Κατά την επέμβαση αυτή γίνεται μια μετατόπιση των φορτίων από το πάσχον διαμέρισμα στο υγιές, αλλάζοντας την μηχανική του γόνατος. Οι οστεοτομίες μπορούν να ανακουφίσουν τον ασθενή από τον πόνο και να βελτιώσουν την κίνηση του αρθριτικού γόνατος.

Αρθροπλαστική γόνατος

  • Μονοδιαμερισματική
  • Ολική αρθροπλαστική

Η Αρθροπλαστική είναι μια χειρουργική επέμβαση αντικατάστασης των αρθριτικών και κατεστραμμένων επιφανειών του γόνατος με ειδική πρόθεση. Στην επέμβαση αυτή υποβάλλονται οι ασθενείς που έχουν προχωρημένη αρθρίτιδα αφού προηγουμένως έχουν εξαντλήσει τα συντηρητικά μέσα θεραπείας.

Υπάρχουν διάφορες τεχνικές από την κλασική ολική αρθροπλαστική μέχρι τις πιο σύγχρονες Τεχνικές Ελάχιστης Επεμβατικότητας και την Εξατομικευμένη Ολική Αρθροπλαστική.

Οι νεώτερες Τεχνικές ελάχιστης επεμβατικότητας (Μ.Ι.S) με μικρότερες τομές σέβονται τις ανατομικές δομές, έχουν μικρή νοσηρότητα, λιγότερη απώλεια αίματος και ταχύτερη επάνοδο στις δραστηριότητες.

Ποια είναι τα στάδια της οστεοαρθρίτιδας γόνατος;

Η οστεοαρθρίτιδα γόνατος δεν είναι μια κατάσταση «όλα ή τίποτα». Εξελίσσεται σε στάδια, και το στάδιο στο οποίο βρίσκεται κάθε ασθενής καθορίζει σε μεγάλο βαθμό ποιες θεραπείες έχουν νόημα. Η πιο διαδεδομένη ταξινόμηση είναι η κλίμακα Kellgren-Lawrence, η οποία βασίζεται σε απλή ακτινογραφία του γόνατος, ιδανικά σε όρθια θέση με φόρτιση.

ΣτάδιοΤι δείχνει η ακτινογραφίαΤι νιώθει συνήθως ο ασθενής
0 (φυσιολογικό)Καμία ένδειξη αρθρίτιδαςΚανένα σύμπτωμα από τη φθορά
1 (αμφίβολο)Πιθανή μικρή στένωση του μεσάρθριου διαστήματος, αρχόμενα οστεόφυταΉπια ενόχληση μετά από έντονη ή παρατεταμένη δραστηριότητα
2 (ελαφρύ)Σαφή οστεόφυτα, πιθανή στένωση του διαστήματοςΠόνος σε σκάλες, γονάτισμα, πολύωρο περπάτημα, πρωινή δυσκαμψία λίγων λεπτών
3 (μέτριο)Πολλαπλά οστεόφυτα, σαφής στένωση, σκλήρυνση του υποχόνδριου οστούΠόνος σε καθημερινές δραστηριότητες, επεισόδια οιδήματος, κριγμός, περιορισμός κίνησης
4 (σοβαρό)Μεγάλα οστεόφυτα, έντονη στένωση ή «οστό σε οστό», παραμόρφωσηΠόνος και σε ηρεμία ή τη νύχτα, χωλότητα, εμφανής παραμόρφωση (γόνατα σε «Ο» ή «Χ»)

Είναι σημαντικό να γνωρίζετε ότι η ακτινογραφία και τα συμπτώματα δεν συμβαδίζουν πάντα. Ορισμένοι ασθενείς με στάδιο 3 λειτουργούν ικανοποιητικά, ενώ άλλοι με στάδιο 2 πονούν έντονα. Γι’ αυτό η απόφαση για τη θεραπεία βασίζεται πάντα στον συνδυασμό εικόνας, κλινικής εξέτασης και του πόσο επηρεάζεται η ζωή σας.

Πώς αλλάζουν τα συμπτώματα από στάδιο σε στάδιο

  • Αρχικά στάδια: ο πόνος εμφανίζεται «με το ζέσταμα» ή μετά από πολλή κίνηση και υποχωρεί με την ξεκούραση. Συχνά το πρώτο σημάδι είναι η δυσκολία στο κατέβασμα της σκάλας.
  • Μέτρια στάδια: τα επεισόδια πόνου γίνονται συχνότερα και διαρκούν περισσότερο. Εμφανίζεται πρήξιμο μετά από φόρτιση και το γόνατο «κλειδώνει» στιγμιαία ή τρίζει.
  • Προχωρημένα στάδια: ο πόνος δεν εξαρτάται πια μόνο από την κίνηση, ξυπνά τον ασθενή τη νύχτα και η απόσταση που μπορεί να περπατήσει μικραίνει. Το γόνατο δεν τεντώνει πλήρως και η βάδιση αλλάζει.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο από αρθρίτιδα γόνατος;

Η αρθρίτιδα γόνατος σπάνια οφείλεται σε έναν μόνο παράγοντα. Συνήθως συνδυάζονται βιολογικοί και μηχανικοί λόγοι που επιβαρύνουν τον χόνδρο με τα χρόνια. Ορισμένοι παράγοντες δεν αλλάζουν, άλλοι όμως μπορούν να τροποποιηθούν και αυτό έχει πρακτική αξία.

Παράγοντες που δεν τροποποιούνται

  • Ηλικία: η συχνότητα αυξάνεται σημαντικά μετά τα 50.
  • Φύλο: οι γυναίκες, ιδιαίτερα μετά την εμμηνόπαυση, εμφανίζουν συχνότερα οστεοαρθρίτιδα γόνατος.
  • Κληρονομικότητα: ιστορικό αρθρίτιδας σε γονείς ή αδέλφια.
  • Ανατομία: έντονη ραιβότητα (γόνατα σε «Ο») ή βλαισότητα (γόνατα σε «Χ») που υπερφορτώνει ένα διαμέρισμα του γόνατος.

Παράγοντες που μπορείτε να επηρεάσετε

  • Σωματικό βάρος: κατά το περπάτημα το γόνατο δέχεται φορτίο πολλαπλάσιο του βάρους σας, οπότε κάθε επιπλέον κιλό μετράει.
  • Παλαιοί τραυματισμοί: μια ρήξη μηνίσκου ή χιαστού που δεν αντιμετωπίστηκε σωστά, ή μια τοπική φθορά χόνδρου γόνατος, μπορεί να οδηγήσει σε πρώιμη αρθρίτιδα ακόμη και σε νέους ανθρώπους.
  • Αδύναμοι μύες: ο ασθενής τετρακέφαλος απορροφά λιγότερους κραδασμούς και επιβαρύνει την άρθρωση.
  • Επαγγελματική φόρτιση: συχνό γονάτισμα, κάθισμα στις φτέρνες και σήκωμα βαρών για χρόνια.

Αν ο πόνος στο γόνατο εμφανίζεται σε νεαρή ηλικία, μετά από τραυματισμό ή εντοπίζεται σε συγκεκριμένο σημείο, η αιτία μπορεί να μην είναι η αρθρίτιδα. Η σωστή διάκριση γίνεται με την κλινική εξέταση.

Συντηρητική θεραπεία της οστεοαρθρίτιδας γόνατος αναλυτικά

Η συντηρητική αγωγή δεν είναι «αναμονή μέχρι το χειρουργείο». Σε πολλούς ασθενείς με στάδιο 1 έως 3 μειώνει ουσιαστικά τον πόνο και καθυστερεί για χρόνια την ανάγκη επέμβασης. Το κλειδί είναι ο συνδυασμός μέτρων και η συνέπεια, όχι μια μεμονωμένη λύση.

Άσκηση: η βάση κάθε θεραπείας

Σύμφωνα με τις διεθνείς οδηγίες, η στοχευμένη άσκηση είναι η θεραπεία πρώτης γραμμής για την οστεοαρθρίτιδα γόνατος. Ο χόνδρος τρέφεται από το αρθρικό υγρό μέσω της κίνησης, ενώ οι δυνατοί μύες λειτουργούν σαν «αμορτισέρ».

  • Ενδυνάμωση τετρακεφάλου, οπίσθιων μηριαίων και γλουτιαίων, 2 έως 3 φορές την εβδομάδα.
  • Αερόβια άσκηση χαμηλής καταπόνησης: ποδήλατο, κολύμβηση, ασκήσεις στο νερό, ελλειπτικό μηχάνημα.
  • Περπάτημα σε επίπεδο έδαφος, με σταδιακή αύξηση της διάρκειας. Τα οφέλη του καθημερινού περπατήματος αφορούν και την άρθρωση και τη γενική υγεία.
  • Ισορροπία και ιδιοδεκτικότητα, ώστε να μειωθεί η αίσθηση αστάθειας.

Ένας πρακτικός κανόνας: ήπιος πόνος κατά την άσκηση είναι αποδεκτός, αρκεί να υποχωρεί μέσα σε 24 ώρες και να μην αυξάνεται το πρήξιμο την επόμενη μέρα. Αν συμβαίνει το αντίθετο, μειώστε την ένταση, όχι την κίνηση συνολικά.

Απώλεια βάρους

Για τους υπέρβαρους ασθενείς, η απώλεια βάρους είναι από τις πιο αποτελεσματικές «θεραπείες» που υπάρχουν. Μελέτες δείχνουν ότι ακόμη και μείωση περίπου 5 έως 10% του σωματικού βάρους συνοδεύεται συνήθως από αισθητή βελτίωση του πόνου και της λειτουργίας. Ο συνδυασμός διατροφής και άσκησης δίνει καλύτερο αποτέλεσμα από το καθένα χωριστά.

Νάρθηκες, πάτοι και βοηθήματα

  • Νάρθηκες αποφόρτισης (unloader): χρησιμοποιούνται όταν η φθορά αφορά κυρίως το έσω ή το έξω διαμέρισμα και «μεταφέρουν» φορτίο προς την υγιή πλευρά.
  • Ελαστικές επιγονατίδες: δεν αλλάζουν τη μηχανική του γόνατος, αλλά συχνά βελτιώνουν την αίσθηση σταθερότητας και ασφάλειας.
  • Υποδήματα: παπούτσια με καλή απορρόφηση κραδασμών και, όπου χρειάζεται, ειδικοί πάτοι.
  • Μπαστούνι: κρατιέται στο χέρι της αντίθετης πλευράς από το πονεμένο γόνατο και αποφορτίζει την άρθρωση στις εξάρσεις.

Ενέσεις υαλουρονικού οξέος και PRP

Οι ενδαρθρικές ενέσεις έχουν θέση όταν η άσκηση και τα φάρμακα δεν αρκούν. Το υαλουρονικό οξύ λειτουργεί ως «λιπαντικό» και βοηθά κυρίως σε ήπια έως μέτρια φθορά. Η κορτιζόνη δίνει γρήγορη αλλά παροδική ανακούφιση σε φάσεις έντονης φλεγμονής και δεν ενδείκνυται για συχνή, επαναλαμβανόμενη χρήση.

Η θεραπεία PRP χρησιμοποιεί αυξητικούς παράγοντες από το αίμα του ίδιου του ασθενούς και, σύμφωνα με τη βιβλιογραφία, δίνει συνήθως πιο διαρκή ανακούφιση από το υαλουρονικό σε αρχικά και μέτρια στάδια. Σε επιλεγμένους ασθενείς εξετάζονται και τα βλαστοκύτταρα στην ορθοπαιδική, από αυτόλογο λιπώδη ιστό. Καμία ένεση δεν «ξαναχτίζει» έναν χόνδρο που έχει χαθεί πλήρως: στο στάδιο 4 το όφελος είναι περιορισμένο.

Πότε η αρθρίτιδα γόνατος χρειάζεται αρθροπλαστική;

Η αρθροπλαστική δεν προτείνεται με βάση μόνο την ακτινογραφία. Συζητείται όταν η φθορά είναι προχωρημένη (συνήθως στάδιο 3 έως 4) και ο πόνος περιορίζει τον ύπνο, το περπάτημα και την ανεξαρτησία σας, παρά την ολοκληρωμένη συντηρητική αγωγή για αρκετούς μήνες. Αναλυτικά τα σημάδια περιγράφονται στο άρθρο πότε χρειάζεται αρθροπλαστική γόνατος.

Όλες οι επιλογές, η διαδικασία και η αποκατάσταση εξηγούνται στη σελίδα για την ολική αρθροπλαστική γόνατος. Όταν η φθορά περιορίζεται σε ένα διαμέρισμα, μπορεί να αρκεί η μερική αρθροπλαστική γόνατος, ενώ η ρομποτική αρθροπλαστική γόνατος με το σύστημα MAKO επιτρέπει ακριβή, εξατομικευμένο σχεδιασμό της τοποθέτησης.

Καθημερινή ζωή με αρθρίτιδα γόνατος

Μικρές αλλαγές στη ρουτίνα κάνουν μεγάλη διαφορά στο πώς νιώθει το γόνατο από μέρα σε μέρα.

  • Προτιμήστε καρέκλες με κανονικό ύψος και μπράτσα· αποφύγετε τους χαμηλούς καναπέδες και το βαθύ κάθισμα.
  • Στη σκάλα: ανεβαίνετε με το «καλό» πόδι πρώτα και κατεβαίνετε με το πονεμένο, κρατώντας την κουπαστή.
  • Μοιράστε τις μετακινήσεις μέσα στη μέρα αντί για ένα μεγάλο, εξαντλητικό περπάτημα.
  • Στις εξάρσεις, τοπικός πάγος για 15 έως 20 λεπτά μειώνει το πρήξιμο· στη δυσκαμψία, η ζέστη βοηθά πριν την κίνηση.
  • Μην σταματάτε την άσκηση στις καλές περιόδους: εκείνες είναι οι περίοδοι που «χτίζετε» μυϊκή δύναμη.

Συχνά λάθη και μύθοι

  • «Η ξεκούραση προστατεύει το γόνατο». Η παρατεταμένη ακινησία αδυνατίζει τους μύες και επιδεινώνει τη δυσκαμψία.
  • «Το τρέξιμο προκαλεί αρθρίτιδα». Σε υγιή γόνατα, το λογικό τρέξιμο δεν φαίνεται να αυξάνει τον κίνδυνο· σε ήδη φθαρμένο γόνατο, όμως, χρειάζεται εξατομικευμένη εκτίμηση.
  • «Τα συμπληρώματα θα ξαναφτιάξουν τον χόνδρο». Δεν υπάρχει ισχυρή τεκμηρίωση ότι αναγεννούν χόνδρο.
  • «Περιμένω όσο αντέχω για την αρθροπλαστική». Η πολύ μεγάλη αναμονή, με μυϊκή ατροφία και παραμόρφωση, μπορεί να κάνει την αποκατάσταση πιο αργή.

Πότε να απευθυνθείτε σε ορθοπαιδικό για το γόνατό σας

  • Ο πόνος διαρκεί περισσότερο από λίγες εβδομάδες ή επανέρχεται συνεχώς.
  • Το γόνατο πρήζεται μετά από απλές δραστηριότητες.
  • Ο πόνος σας ξυπνά τη νύχτα ή εμφανίζεται σε ηρεμία.
  • Δεν μπορείτε να τεντώσετε ή να λυγίσετε πλήρως το πόδι.
  • Το γόνατο «κλειδώνει» ή υποχωρεί ξαφνικά.
  • Τα παυσίπονα δεν αρκούν πια ή τα χρειάζεστε καθημερινά.
  • Το γόνατο είναι ζεστό, κόκκινο και έντονα πρησμένο, ειδικά με πυρετό (χρειάζεται άμεση εκτίμηση).

Ο ορθοπαιδικός χειρουργός Αναστάσιος Δεληγεώργης και η αρθρίτιδα γόνατος

Ο Δρ. Αναστάσιος Δεληγεώργης είναι ορθοπαιδικός χειρουργός και αθλητίατρος, Αναπληρωτής Διευθυντής της Γ’ Ορθοπαιδικής Κλινικής του νοσοκομείου ΥΓΕΙΑ. Στην αρθρίτιδα γόνατος καλύπτει όλο το φάσμα της αντιμετώπισης: από το πρόγραμμα άσκησης και τις βιολογικές θεραπείες με PRP και βλαστοκύτταρα έως τη ρομποτική αρθροπλαστική με το σύστημα MAKO, στο οποίο είναι πιστοποιημένος, και τα πρωτόκολλα Fast Track για ταχύτερη κινητοποίηση. Η κατάρτισή του στην Αθλητιατρική (IOC Diploma in Sports Medicine) τον βοηθά να σχεδιάζει θεραπείες που κρατούν τον ασθενή ενεργό. Δείτε το βιογραφικό του Δρ. Δεληγεώργη.

Συχνές ερωτήσεις για την αρθρίτιδα γόνατος

Μπορεί η οστεοαρθρίτιδα γόνατος να σταματήσει να εξελίσσεται;

Η φθορά του χόνδρου δεν αναστρέφεται, αλλά ο ρυθμός εξέλιξης διαφέρει πολύ από άνθρωπο σε άνθρωπο. Σε αρκετούς ασθενείς η κατάσταση μένει σταθερή για χρόνια, ιδίως όταν διατηρούν φυσιολογικό βάρος, δυνατούς μύες και τακτική άσκηση. Ο στόχος της θεραπείας είναι να μειωθεί ο πόνος και να διατηρηθεί η λειτουργία όσο το δυνατόν περισσότερο.

Χρειάζομαι μαγνητική τομογραφία για να διαγνωστεί η αρθρίτιδα;

Συνήθως όχι. Η απλή ακτινογραφία σε όρθια θέση, μαζί με την κλινική εξέταση, αρκεί για τη διάγνωση και τη σταδιοποίηση. Η μαγνητική ζητείται όταν υπάρχουν μηχανικά συμπτώματα, όπως «κλείδωμα», όταν υπάρχει υποψία ρήξης μηνίσκου ή συνδέσμου, ή όταν τα ευρήματα της ακτινογραφίας δεν εξηγούν την ένταση του πόνου.

Πόσο συχνά μπορώ να κάνω ενέσεις στο γόνατο;

Εξαρτάται από το είδος της ένεσης. Το PRP και το υαλουρονικό χορηγούνται συνήθως σε σχήμα μίας έως τριών ενέσεων, με δυνατότητα επανάληψης όταν το όφελος υποχωρήσει, συχνά μετά από αρκετούς μήνες. Η κορτιζόνη πρέπει να γίνεται με φειδώ και σε αραιά διαστήματα. Το πρόγραμμα καθορίζεται από τον ορθοπαιδικό ανάλογα με το στάδιο και την ανταπόκριση.

Μπορώ να συνεχίσω να αθλούμαι με αρθρίτιδα γόνατος;

Ναι, και στις περισσότερες περιπτώσεις συνιστάται. Κολύμβηση, ποδήλατο, γυμναστική με βάρη και περπάτημα είναι συνήθως ασφαλείς επιλογές. Αθλήματα με άλματα, απότομες αλλαγές κατεύθυνσης ή επαφή επιβαρύνουν περισσότερο το φθαρμένο γόνατο. Η επιλογή γίνεται με βάση το στάδιο, τα συμπτώματα και τους προσωπικούς σας στόχους.

Ο καιρός επηρεάζει πραγματικά τον πόνο;

Πολλοί ασθενείς αναφέρουν χειρότερο πόνο με το κρύο και την υγρασία ή πριν από αλλαγές του καιρού. Η επιστημονική τεκμηρίωση είναι αντικρουόμενη, όμως η εμπειρία των ασθενών είναι πραγματική. Πιθανώς παίζουν ρόλο οι αλλαγές της ατμοσφαιρικής πίεσης και η μειωμένη κινητικότητα τις κρύες μέρες. Η ζέστη και η κίνηση συνήθως βοηθούν.

Η αρθρίτιδα γόνατος σημαίνει ότι θα χρειαστώ σίγουρα χειρουργείο;

Όχι. Πολλοί άνθρωποι με οστεοαρθρίτιδα γόνατος δεν χρειάζονται ποτέ επέμβαση, επειδή τα συμπτώματα ελέγχονται με άσκηση, απώλεια βάρους και ενέσεις όταν χρειάζεται. Το χειρουργείο συζητείται μόνο όταν ο πόνος και ο περιορισμός της λειτουργίας επιμένουν παρά τη σωστή αγωγή και επηρεάζουν σημαντικά την ποιότητα ζωής.

Ποια διατροφή βοηθά στην αρθρίτιδα γόνατος;

Δεν υπάρχει δίαιτα που θεραπεύει την αρθρίτιδα. Μια ισορροπημένη διατροφή μεσογειακού τύπου, με λαχανικά, όσπρια, ψάρια και ελαιόλαδο, βοηθά στον έλεγχο του βάρους και έχει γενικότερα αντιφλεγμονώδη οφέλη. Το σημαντικότερο διατροφικό «εργαλείο» για το γόνατο παραμένει η επίτευξη και η διατήρηση ενός υγιούς σωματικού βάρους.

Αν ο πόνος στο γόνατο σάς περιορίζει, μια σωστή εκτίμηση του σταδίου της αρθρίτιδας είναι το πρώτο βήμα για το κατάλληλο πλάνο θεραπείας. Επισκεφθείτε τη σελίδα επικοινωνίας με τα ιατρεία σε Μαρούσι και Αμπελόκηπους ή κλείστε ραντεβού online.

ΚΛΕΙΣΤΕ ΡΑΝΤΕΒΟΥΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ