Η αρθροσκόπηση ποδοκνημικής (ή του  αστραγάλου όπως συνηθίζεται να λέγεται)  είναι μια σύγχρονη, ελάχιστα επεμβατική χειρουργική τεχνική κατά την οποία ο ορθοπαιδικός μπορεί να δει στο εσωτερικό της άρθρωσης χωρίς να την τραυματίσει, να εντοπίσει διάφορες βλάβες, ακόμα και τις πιο μικρές, και να τις επιδιορθώσει άμεσα.

Παλιότερα, η μόνη θεραπευτική επιλογή ήταν το ανοιχτό χειρουργείο με όλα τα σχετικά συνακόλουθα προβλήματα όπως μεγάλος τραυματισμός της άρθρωσης, πολυήμερη νοσηλεία του ασθενούς και ακινητοποίηση της άρθρωσης με πόνο για πολλές εβδομάδες. Σήμερα, οι εξελίξεις στην τεχνολογία έχουν δημιουργήσει οθόνες και κάμερες πολύ υψηλής ευκρίνειας, οι οποίες σε συνδυασμό με το σχεδιασμό ειδικών, πολύ λεπτών μικροεργαλείων έχουν καταστήσει την αρθροσκόπηση μια πολύ αποτελεσματική μέθοδο  στην αντιμετώπιση πολλών παθολογιών και τραυματισμών της ποδοκνημικής.

Η αρθροσκόπηση ποδοκνημικής δεν είναι τόσο διαδεδομένη όσο η αρθροσκόπηση του γόνατος και του ώμου και  εφαρμόζεται μόνο από εξειδικευμένους ορθοπαιδικούς χειρουργούς.

Η Γ’ Ορθοπαιδική Κλινική του ΥΓΕΙΑ αποτελεί ένα από τα ελάχιστα ορθοπαιδικά κέντρα στην Ελλάδα που έχει πιστοποιηθεί διεθνώς ως εκπαιδευτικό κέντρο αρθροσκοπικής χειρουργικής .

Ανατομία ποδοκνημικής

αρθροσκόπηση ποδοκνημικήςΗ ποδοκνημική είναι η άρθρωση που συνδέει 3 οστά, την περιφερική κνήμη και την περόνη από τη μία πλευρά και τον αστράγαλο από την άλλη.  Τα τμήματα των οστών αυτών που βρίσκονται μέσα στην άρθρωση καλύπτονται από τον αρθρικό χόνδρο, μια λεία επιφάνεια που επιτρέπει την ομαλή ολίσθηση αλλά και την απορρόφηση των κραδασμών κατά τη διάρκεια της κίνησης και της φόρτισης.

Η άρθρωση περιβάλλεται από τον αρθρικό θύλακο, μια λεπτή μεμβράνη η οποία παράγει το αρθρικό υγρό, το οποίο ενυδατώνει και λιπαίνει το χόνδρο και μειώνει τις τριβές.

Ενδείξεις της Αρθροσκόπησης Ποδοκνημικής

Μια σειρά από διάφορες βλάβες των μαλακών μορίων του χόνδρου και των οστών της ποδοκνημικής μπορούν να αντιμετωπιστούν αρθροσκοπικά, εφόσον η συντηρητική αντιμετώπιση (όπως φυσιοθεραπεία, φαρμακευτική αγωγή)  δεν έχει αποτέλεσμα. Η αρθροσκόπηση ποδοκνημικής χρησιμοποιείται συνήθως:

  • delh1Στη ρήξη του αρθρικού χόνδρου,  για τον καθαρισμό της βλάβης και τη δημιουργία συνθηκών επούλωσης με τη χρήση τρυπανισμών ή μικροκαταγμάτων, καθώς και τη μεταμόσχευση αυτόλογων χονδροκυττάρων
  • Για την αφαίρεση του αρθρικού υμένα σε φλεγμονώδεις παθήσεις
  • Για την αφαίρεση οστεοφύτων (οστικών προεξοχών) ή ελεύθερων σωμάτων
  • Στο σύνδρομο πρόσκρουσης (οστική ή μαλακών μορίων πρόσκρουση)
  • Στην αρχόμενη αρθρίτιδα της ποδοκνημικής – αρθροσκοπική αρθρόδεση ποδοκνημικής
  • Στις συνδεσμικές κακώσεις της ποδοκνημικής (είναι αρκετά συχνές σε αθλητές ή και σε άλλους ασθενείς, μετά από κάποιο τραυματισμό χωρίς σωστή αντιμετώπιση).

Πλεονεκτήματα

Τα κύρια πλεονεκτήματα της αρθροσκόπησης ποδοκνημικής είναι:

  • Ελάχιστος τραυματισμός των ιστών
  • Αναίμακτη μέθοδος
  • Δεν χρειάζεται νοσηλεία
  • Ελάχιστος μετεγχειρητικός πόνος
  • Ταχεία ανάρρωση
  • Αποτελεσματικότερη αποκατάσταση της πάθησης
  • Γρήγορη επάνοδος στην καθημερινότητα και στις αθλητικές δραστηριότητες
  • Σημαντικά μικρότερη πιθανότητα επιπλοκών
  • Καλύτερο αισθητικό αποτέλεσμα λόγω των πολύ μικρών τομών (όχι ουλές ή δυσμορφίες στο δέρμα)

Διάγνωση

Η διάγνωση θα γίνει από το ιστορικό της βλάβης, την κλινική εξέταση και τον απεικονιστικό έλεγχο με ακτινογραφίες ή και μαγνητική τομογραφία.

Αναισθησία

Η αρθροσκόπηση ποδοκνημικής μπορεί να γίνει είτε με περιοχική αναισθησία είτε με ελαφριά γενική αναισθησία. Αυτό εξαρτάται από διάφορους παράγοντες όπως η ηλικία, τα συνυπάρχοντα προβλήματα υγείας, το κάπνισμα και άλλα. Ο αναισθησιολόγος θα συζητήσει με τον ασθενή και θα προτείνει την καλύτερη μέθοδο γι’ αυτόν.

Η Επέμβαση

Ο Ορθοπαιδικός Χειρουργός θα κάνει μία μικρή τομή, ελάχιστων χιλιοστών (3-5 χιλιοστών), στην πρόσθια επιφάνεια της ποδοκνημικής, διαμέσου της οποίας εισάγει μία ειδική μικροσκοπική κάμερα (το αρθροσκόπιο). Στη συνέχεια,  ένα στείρο υγρό (φυσιολογικός ορός) εγχέεται με ειδική αντλία για να ξεπλύνει και να διατείνει την άρθρωση, διευκολύνοντας έτσι την επέμβαση. Η κάμερα συνδέεται με μία πηγή ψυχρού φωτισμού και με ένα μόνιτορ διαμέσου του οποίου ο χειρουργός μπορεί να δει σε μεγέθυνση και με κάθε λεπτομέρεια μέσα στην άρθρωση.

Στη συνέχεια, ο Ορθοπαιδικός θα εισάγει στο γόνατο από μια δεύτερη οπή τα κατάλληλα και ειδικά σχεδιασμένα μικροεργαλεία προκειμένου να διορθώσει την όποια βλάβη. Μέσω της πλοήγησης του αρθροσκοπίου έχει τη δυνατότητα να κάνει έναν ενδελεχή έλεγχο σε όλη την άρθρωση και όταν χρειάζεται, να διενεργεί επιτόπου πολλαπλές διορθωτικές πράξεις.

Σε κάποιες περιπτώσεις, η εφαρμογή βιολογικών θεραπειών (εγχύσεις Βλαστοκυττάρων-Stem Cells ή Αυτόλογων ΧονδροκυττάρωνΠλάσματος Πλούσιου σε Αιμοπετάλια-PRP) σε συνδυασμό με την αρθροσκόπηση μπορούν να συμβάλουν σημαντικά στην αποκατάσταση της βλάβης .

Στο τέλος της επέμβασης, οι μικρές τομές συρράπτονται και τοποθετείται ελαστική επίδεση. Η αρθροσκοπική επέμβαση καταγράφεται σε DVD και είναι δυνατή η επίδειξή του στον ασθενή κατά τη μετεγχειρητική περίοδο.

Η διάρκεια της επέμβασης εξαρτάται από τις βλάβες και συνήθως διαρκεί έως και μία ώρα.

Ο ασθενής συνήθως μπορεί να εξέλθει από το νοσοκομείο την ίδια ημέρα.

Μετεγχειρητικά

Είναι σημαντικό ο ασθενή να διατηρήσει το χειρουργημένο μέλος ψηλά τις πρώτες μετεγχειρητικές ημέρες. Επίσης, η παγοθεραπεία στη συχνότητα που προτείνει ο Ιατρός, θα βοηθήσει στην αποφυγή του μετεγχειρητικού οιδήματος και του πόνου.

Επίδεση

Κατά την έξοδο από το νοσοκομείο ο ασθενής θα έχει καλυμμένο το τραύμα του με αυτοκόλλητες γάζες και ελαστικό επίδεσμο. Σε κάποιες περιπτώσεις, μπορεί να χρειαστεί η τοποθέτηση ειδικού νάρθηκα. Ο Ιατρός θα ενημερώσει τον ασθενή κάθε πότε θα πρέπει να κάνει αλλαγή στο τραύμα και πότε θα κοπούν τα ράμματα. Συνήθως, η πρώτη επανεξέταση γίνεται 1-3 ημέρες μετά το χειρουργείο.

Φόρτιση

Μετά την αρθροσκόπηση ποδοκνημικής ο ασθενής καλό είναι να έχει ένα ζευγάρι βακτηρίες για τις πρώτες ημέρες και να φορτίζει το σκέλος όσο του επιτρέπει ο πόνος. Συνήθως δεν είναι απαραίτητες για παραπάνω από μερικές ημέρες αλλά εξαρτάται από τη βλάβη που υπήρχε στην άρθρωση και τη θεραπεία στην οποία υπεβλήθη. Ο κάθε ασθενής είναι διαφορετικός και τις ακριβείς οδηγίες για τη φόρτιση θα τις δώσει ο Ιατρός του.

Οδήγηση

Το πότε θα μπορέσει ο ασθενής να οδηγήσει εξαρτάται από διάφορους παράγοντες όπως το πάσχον μέλος, τον τύπο του κιβωτίου ταχυτήτων του αυτοκινήτου (αυτόματο ή χειροκίνητο), το είδος της επέμβασης, το είδος της αναλγησίας και την ικανότητα ελέγχου του ποδιού.

Αποκατάσταση

Απαραίτητο είναι ο ασθενής να ακολουθήσει μετεγχειρητικά ένα εξειδικευμένο πρόγραμμα αποκατάστασης που να περιλαμβάνει φυσικοθεραπείες, κινησιοθεραπεία, ασκήσεις ενδυνάμωσης και ιδιοδεκτικότητας.